جلد 20، شماره 1 - ( 3-1405 )
جلد 20 شماره 1 صفحات 85-68 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mohammadzadeh H, Nesari Ashkzari N, Arjmand Sharif M. Assessment of the Mashhad-Chenaran aquifer quantitve sutainability in Mashhad city area. Journal of Engineering Geology 2026; 20 (1) :68-85
URL: http://jeg.khu.ac.ir/article-1-3196-fa.html
URL: http://jeg.khu.ac.ir/article-1-3196-fa.html
محمدزاده حسین، نثاری اشک زری نازنین، ارجمند شریف محمود. ارزیابی پایداری آبخوان مشهد - چناران در محدوده شهر مشهد. نشریه زمین شناسی مهندسی. 1405; 20 (1) :68-85
1- دانشگاه فردوسی مشهد ، mohammadzadeh@um.ac.ir
2- دانشگاه فردوسی مشهد
3- شرکت آب منطقهای خراسان رضوی
2- دانشگاه فردوسی مشهد
3- شرکت آب منطقهای خراسان رضوی
چکیده: (351 مشاهده)
در مناطق خشک و نیمهخشک، فشار فزاینده بر منابع آب زیرزمینی، پایداری کمی آبخوانها را با چالشهای جدی مواجه ساخته است. آبخوان مشهد - چناران به عنوان یکی از مهمترین آبخوانهای آبرفتی شمال شرق ایران و منبع اصلی تأمین آب شرب شهر مشهد، طی سالهای اخیر تحت تأثیر برداشتهای گسترده قرار گرفته است. در این پژوهش، پایداری کمی آبخوان مشهد - چناران بر اساس تحلیل همزمان تغییرات دبی چاهها، ضخامت اشباع آبخوان، ضریب آبدهی ویژه (Sy)، ظرفیت ویژه (Q/s) و افت ویژه (s/Q) طی دوره آبی 1396-1395 تا 402-1401 ارزیابی شده است. نتایج نشان میدهد در طی دوره مطالعه، دبی چاهها، به ویژه در نواحی جنوب شرقی و مرکزی آبخوان، کاهش محسوسی داشته و همزمان، ضخامت اشباع آبخوان روندی کاهشی را تجربه کرده است. آبدهی ویژه آبخوان از حدود 0/95 به حدود 0/25 کاهش یافته است که بیانگر کاهش حدود ۷۴ درصدی ظرفیت ذخیرهسازی آبخوان میباشد. همچنین، ظرفیت ویژه (Q/s) از حدود 0/63 به 0/43 میلیون مترمکعب در سال کاهشیافته است که معادل کاهش حدود ۳۲ درصدی این شاخص است. در مقابل، افت ویژه (s/Q) از حدود1/56 به 2/30 متر افزایش یافته که نشاندهنده افزایش حدود ۴۷ درصدی افت سطح ایستابی بهازای دبی برداشت و کاهش کارایی هیدرولیکی سیستم بهرهبرداری آبخوان است. نتایج تحلیل مساحتی پایداری کمی آبخوان در دوره آبی 1402-1401 نشان میدهد که حدود ۳۵ درصد از مساحت آبخوان در وضعیت ناپایدار، ۴۲ درصد در وضعیت نیمهپایدار و تنها ۲۳ درصد در وضعیت پایدار قرار دارد. به طور کلی، نتایج این پژوهش بیانگر تشدید ناپایداری کمی آبخوان مشهد - چناران و ضرورت بازنگری در الگوی بهرهبرداری، کنترل برداشت و پایش مستمر سطح ایستابی به منظور حفظ بهرهبرداری پایدار از آبخوان است.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
هیدروژئولوژی (آب های زیرزمینی)
دریافت: 1404/11/26 | پذیرش: 1405/2/27 | انتشار: 1405/3/18
دریافت: 1404/11/26 | پذیرش: 1405/2/27 | انتشار: 1405/3/18
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
