جلد 20، شماره 1 - ( 3-1405 )
جلد 20 شماره 1 صفحات 110-86 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mortazavi Chamchali M, Mohebbi Tafreshi G, Mohebbi Tafreshi A. Seismic risk assessment and zoning in urban environments using spatial multi-criteria analysis: a case study of Manjil, Iran. Journal of Engineering Geology 2026; 20 (1) :86-110
URL: http://jeg.khu.ac.ir/article-1-3194-fa.html
URL: http://jeg.khu.ac.ir/article-1-3194-fa.html
مرتضوی چمچالی منوچهر، محبی تفرشی غزاله، محبی تفرشی امین. ارزیابی و پهنهبندی ریسک زلزله در محیطهای شهری با رویکرد تحلیل چندمعیاره مکانی: مطالعه موردی شهر منجیل ایران. نشریه زمین شناسی مهندسی. 1405; 20 (1) :86-110
1- دانشگاه آزاد اسلامی ، manoochehr.mortazavi@iau.ac.ir
2- دانشگاه خوارزمی
3- شرکت آب منطقه ای البرز
2- دانشگاه خوارزمی
3- شرکت آب منطقه ای البرز
چکیده: (391 مشاهده)
شهر منجیل بهدلیل قرارگیری در مجاورت سامانههای گسلی فعال و استقرار در مسیر شریانهای حیاتی منطقه، از کانونهای پرریسک لرزهای شمال ایران محسوب میشود. تجربه زمینلرزههای مخرب گذشته نشان میدهد که فقدان ارزیابی فضایی ریسک میتواند پیامدهای انسانی، اقتصادی و زیرساختی را تشدید کند. هدف این پژوهش تحلیل و پهنهبندی ریسک زلزله در محدوده شهری منجیل با بهرهگیری از رویکرد تلفیقی سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، فرایند تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) و منطق فازی است. در این چارچوب، ریسک بهعنوان برهمکنش خطر لرزهای و آسیبپذیری فضایی مدلسازی شد. شاخصهای آسیبپذیری شامل کاربریها و تراکم مسکونی، کاربریهای مهم شهری و شریانهای حیاتی استخراج و پس از استانداردسازی در محیط GIS، وزندهی آنها با استفاده از AHP انجام گرفت. نتایج نشان داد کاربریهای مسکونی بهدلیل تمرکز جمعیت بیشترین سهم را در افزایش آسیبپذیری دارند، در حالیکه زیرساختهای حیاتی نیز بهدلیل اهمیت عملکردی در شرایط بحران نقش قابل توجهی ایفا میکنند. در تحلیل خطر، شاخصهایی نظیر فاصله و چگالی گسلها، بیشینه شتاب زمین، شاخص زمینساخت فعال، شیب و ویژگیهای زمینشناسی بررسی شد که بیانگر وضعیت نامناسبتر بخشهای مجاور گسل است. تلفیق لایهها با تابع عضویت فازی و اپراتور گامای ۰٫۹ انجام شد و نقشه نهایی ریسک در پنج طبقه بسیار کم تا بسیار زیاد تهیه گردید. تحلیل فضایی نتایج نشان داد چهار پهنه کانونی ریسک بالا در محدوده شهری قابل شناسایی است که ناشی از همپوشانی خطر لرزهای و تمرکز کاربریهای مسکونی و زیرساختهای حیاتی است. یافتهها بیانگر کارآمدی رویکرد GIS–AHP–Fuzzy برای پشتیبانی از برنامهریزی شهری و مدیریت پیشگیرانه ریسک در شهرهای لرزهخیز است.
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
زمین شناسی مهندسی
دریافت: 1404/11/19 | پذیرش: 1405/3/5 | انتشار: 1405/3/18
دریافت: 1404/11/19 | پذیرش: 1405/3/5 | انتشار: 1405/3/18
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
