عباس ظهوری عین الدین، حمزه نوذری، کرم حبیب پور گتابی، محمد جواد زاهدی مازندرانی،
دوره 15، شماره 55 - ( بهار 1405 )
چکیده
هدف: طراحی و اجرای برنامههای اشتغال یکی از مهمتریم وظایف دولت در ایران است. سازمانهای دولتی اقدامات مختلفی برای اشتغال انجام میدهند اما آمارها نشان میدهد با وجود راهبردها و برنامههای متعدد اشتغالزایی، وضعیت اشتغال جوانان بهتر نشده و کماکان میزان بیکاری جوانان بالاتر از متوسط جامعه است. پرسش اصلی این است که چگونه میتوان موفقیت یا عدم موفقیت این برنامهها و اقدامات را توضیح داد؟
روش پژوهش: در این تحقیق از روش تحلیل اسنادی استفاده شده است. این اسناد عبارتاند از: برنامههای اجرایی اشتغال، گزارشهای سیاستی و گزارشهای اجرای اقدامات در حوزه اشتغالزایی. اغلب این اسناد در مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، و وزارت ورزش و جوانان تدوین شده است. برنامهها و گزارشها با هدف تحلیل روند تغییرات برنامههای حوزه اشتغال و تحلیل نظری آنها واکاوی شدهاند. اسناد با روش تحلیل مضمون کدگذاری شدهاند. در نهایت، مضامین تولید شده به پرسش و ادبیات نظری پژوهش پیوند میخورد و گزارش علمی تولید میشود.
یافتهها: تحقیقات این حوزه را میتوان به دو دسته تقسیم کرد: الف) پژوهشهایی که با مفهوم رشد اقتصادی و سرمایهگذاری، برنامهها و اقدامات اشتغال را تحلیل کردهاند؛ به این معنا که تا رشد اقتصادی و سرمایهگذاری افزایش نیابد برنامههای اشتغال در تحقق اهدافشان شکست میخورند. ب) پژوهشهایی که ناموفق بودن برنامههای اشتغال را در بهروز و جدید نبودن عناوین برنامهها و اقدامات دانستهاند. این تحقیق با تحلیل اسناد اشتغال روند تغییرات در عناوین برنامههای اشتغال در دو دهه اخیر را توضیح داده است که نشان میدهد اغلب برنامهها و اقدامات اشتغال بهروز شدهاند. یافتهها نشان میدهد چالشهای طراحی و اجرای این برنامهها عبارتاند از عدم شفافیت، نبود نظارت و مسئله هماهنگی.
نتیجهگیری: برنامهها و اقدامات اشتغال دارای مسائلی مانند عدم شفافیت، مشکل نظارت و نبودِ هماهنگی و در نتیجه، کیفیت پائین است. شفافیت، نظارت و هماهنگی و در نتیجه، موفقیت برنامههای اشتغال معطوف به ارتباط مناسب بین جامعه مدنی، دولت و بازار است.
