ابوالقاسم تقیزاده فانید، خانم ساجده دینپرست، صادق ثقفی اصل، سعید نصیری زارع، حسن قاسملو،
دوره 14، شماره 54 - ( زمستان 1404 )
چکیده
هدف: اثرات گردشگری بهویژه در فضاهای روستایی برحسب موقعیتهای فضایی متفاوت است. درواقع، اگر بنا بر این باشد تا فعالیتهای گردشگری به عنوان یک رویکرد برای توسعه پایدار اقتصادی در نواحی روستایی پذیرفته شود، لازم است تا توزیع منافع حاصل از آن بررسی شود و برنامهریزیهای لازم برای توزیع عادلانهء آن انجام گردد. پژوهش حاضر ضمن توجه کردن به این موضوع، اثرات اقتصادی گردشگری گاسترنومی «کباب بناب» را به عنوان یک پدیده جغرافیایی در فضاهای روستایی شهرستان بناب مطالعه کرده است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و از لحاظ ماهیت، کمّی است که از روش پیمایش بهره جسته است. بررسی مسئله، پیشینه و چارچوب نظری با مشاهدات میدانی و مطالعه کتابخانهای انجام شد. دادههای مربوط به اثرات اقتصادی گردشگری گاسترونومی با تعیین شاخصها و تکمیل پرسشنامه توسط 242 نفر از روستاییان، جمعآوری و با آزمون تی تکنمونهای، تحلیل خوشهای، خودهمبستگی فضایی مکانی و رگرسیون وزندار جغرافیایی بررسی شد.
یافتهها: جاذبه گردشگری «کباب بناب» موجب توسعه اشتغال، بازاریابی و فروش محصولات محلی روستائیان و همچنین افزایش درآمد ساکنان محلی گردیده است. در سوی دیگر، عامل مجاورت مکانی و انسانی ازجمله عوامل اصلی در جذب منافع اقتصادی گردشگری در سکونتگاههایروستایی ناحیه مورد مطالعه بوده است. در این سکونتگاهها، نیروی انسانی لازم با داشتن مشاغل در رستورانها و اغذیههای کباب بناب و مشاغل مرتبط با آن در شهر بناب و یا در نزدیکترین سکونتگاه روستایی، نقش اصلی در جذب منافع اقتصادی داشته است.
نتیجهگیری: توزیع عادلانه و مناسب منافع حاصل از صنعت گردشگری میتواند به بهبود کیفیت زندگی ساکنان محلی، تقویت مشارکت جوامع و حتی پایداری این نوع از صنعت گردد. در جهت رسیدن به چنین عملکردی، شناخت توزیع فضایی منافع آن و برنامهریزی برای آن در سکونتگاههای روستایی حایز اهمیت است.
