fa بررسی نقش وﯾﮋگی‌های شغلی، خستگی و کیفیت خواب در رفتار رانندگی و ایجاد حوادث جاده ای پژوهشي Research هدف ﭘﮋوهش حاضر&zwj&zwj، دست‌یابی به برخی اطلاعات اساسی در مورد وابستگی میان خواب‌ آلودگی و بروز تصادفات رانندگی و همچنین کمّی‌سازی میزان این ارتباط با ویژگی‌های شخصی و متغیرهای محسوس افراد است. روش این تحقیق از نوع زمینه‌یابی و نوع تحلیل به صورت توصیفی است. جامعه‌ی مورد بررسی در این پژوهش شامل کلیه رانندگان مرد در سطح شهرستان مشهد در مقطع زمانی 30/11/87 لغایت 30/6/88 که حداقل سه سال از دریافت گواهینامه رانندگی آن‌ها سپری شده می‌باشد. تعداد 400 نفر از رانندگان مرد در سطح شهر به صورت نمونه‌گیری ساده تصادفی، انتخاب و با استفاده از روش جمع آوری اطلاعات به کمک پرسشنامه، مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس و آزمون همبستگی پیرسون نشان می‌دهد که ارتباط معنی‌داری بین احتمال خواب‌آلودگی پشت فرمان خودرو با متغیرهای محسوس وجود داشته و این متغیرها به طور غیرمستقیم میزان خواب‌آلودگی فرد را به عنوان یک عامل در رانندگی پرخطر، بیان می‌کنند. شواهد مستقیمی که از تجزیه و تحلیل داده‌ها به‌دست آمد، نشان می‌دهد که خواب‌آلودگی در بعضی رانندگان عامل بسیار مهمی در شکل‌گیری تصادفات است. نقش رانندگان خودروهای اداری/شرکتی در میزان تصادفات، روشن و برجسته است، و احتمال احساس خواب‌آلودگی پشت فرمان خودرو در آن‌ها بیشتر بوده و به همان نسبت فراوانی تصادفات نیز در آن‌ها بالاتر خواهد بود. <em></em> The main objective of this research is to obtain some basic information about the relationship between sleepiness and accidents. It also aims to quantify the effects of personal characteristics and exposure variables on the probability of falling asleep at the wheel. The population of the study is all the male car drivers in the city of Mashhad between 30/11/87 till 30/8/88 of those who have passed at least three years of the time they got their driver’s license on this period. The number of samples is 400 car drivers, by simple random sampling method and Data collected by using questionnaire. Analysis of the data by using analysis of variance (ANOVA) and correlation test (Pierson) showed that there is a significant relationship between sleeping probability and exposure variables. These variables indirectly express the level of sleepiness of an individual, as a factor in risky driving. The finding of the final results showed that sleepiness is an important factor of many accidents for some drivers. The rule of company car drivers in accidents are very clear and obvious and also, the probability of feeling close to falling asleep at the wheel of this group is high, and consequently the accident frequency rate of them is higher than the others. تصادفات جاده‌ای , رانندگان شخصی , رانندگان اداری شرکتی , خواب‌آلودگی , شاخص اندازه‌گیری گرایش به خواب‌آلودگی در طول روز (ESS) , متغیرهای محسوس , Road accidents , Private car drivers , Company car drivers , Sleepiness , Epworth sleepiness scale (ESS) , Exposure variables , 41 54 http://rph.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-83&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Bordbar غلامرضا بردبار 1003194753284600289 1003194753284600289 No دانشگاه یزد Majid Nedjatiyan مجید نجاتیان m.nedjatiyan@gmail.com 1003194753284600290 1003194753284600290 Yes دانشگاه یزد