طیبه دلشاد، سهیلا رحمانی، امینه جلالی، لیلا سادات مدرسی، پریسا کلاهی، ارسلان برکت،
دوره 19، شماره 3 - ( 9-1404 )
پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی (MBSR) بر پرخاشگری و عزتنفس با میانجیگری خودتنظیمی هیجانی در نوجوانان دارای دشواری در تنظیم هیجان انجام شد. این پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی نوجوانان دختر ۱۳ تا ۱۸ ساله دارای دشواری در تنظیم هیجان مراجعهکننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال ۱۴۰۴ بود که از میان آنها، تعداد ۳۰ نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقهای تحت آموزش برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخلهای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پرخاشگری اهواز، مقیاس عزتنفس روزنبرگ و پرسشنامه خودتنظیمی هیجانی (گراس و جان) بود. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تحلیل مسیر تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی بهطور معناداری باعث کاهش پرخاشگری و افزایش عزتنفس در نوجوانان گروه آزمایش شد. همچنین نتایج تحلیل مسیر تأیید کرد که خودتنظیمی هیجانی نقش میانجی معناداری در رابطه بین ذهنآگاهی با پرخاشگری و عزتنفس ایفا میکند. بر اساس یافتههای این پژوهش، برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهنآگاهی از طریق تقویت توانایی خودتنظیمی هیجانی میتواند به عنوان یک روش مداخلهای مؤثر برای کاهش پرخاشگری و افزایش عزتنفس در نوجوانان دارای دشواری در تنظیم هیجان مورد استفاده قرار گیرد.
