اختلال شخصیت خودشیفته و اختلال شخصیت نمایشی از اختلالات خوشه B هستند که با وجود برخی ویژگیهای رفتاری مشترک، از نظر الگوهای شناختی تفاوتهایی دارند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه خطاهای شناختی و انعطافپذیری شناختی در افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته و نمایشی انجام شد. این پژوهش به روش علی.مقایسهای انجام گرفت. جامعه آماری شامل مراجعان مرکز مشاوره مرسانا در تهران بود که از میان آنان افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته و نمایشی به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. برای تشخیص اختلالات شخصیت از پرسشنامه چندمحوری بالینی میلون (MCMI-III) و برای سنجش خطاهای شناختی و انعطافپذیری شناختی بهترتیب از پرسشنامه تحریفهای شناختی عبداللهزاده و سالار (۱۳۸۹) و پرسشنامه انعطافپذیری شناختی دنیس و وندروال (۲۰۱۰) استفاده شد. دادهها با استفاده از آزمون t مستقل تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین دو گروه از نظر خطاهای شناختی و انعطافپذیری شناختی تفاوت معناداری وجود ندارد. در بررسی مؤلفههای خطاهای شناختی، بزرگنمایی در هر دو گروه بالاترین رتبه و بیتوجهی به امر مثبت پایینترین رتبه را داشت. همچنین نمرات نتیجهگیری شتابزده و شخصیسازی در گروه مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی بالاتر از گروه خودشیفته بود. در مجموع، تفاوت معناداری بین افراد مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته و نمایشی از نظر خطاهای شناختی و انعطافپذیری شناختی مشاهده نشد؛ با این حال، تفاوت در برخی مؤلفههای خطاهای شناختی میتواند نشاندهنده تفاوتهایی در الگوهای شناختی این دو اختلال باشد و توجه به این تفاوتها در شناخت دقیقتر و طراحی مداخلات متناسب با ویژگیهای هر اختلال را ضروری میسازد.
