fa بررسی ترکیب شیمیایی اسانس ریشه گیاه جعفری وحشی (Anthriscus nemorosa) و تاثیر اللوپاتی آن بر برخی خصوصیات مورفولوژیکی گیاه کاهو علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">استفاده از خاصیت اللوپاتی برخی گونه های گیاهی، یکی از روش های پیشنهادی جهت کاهش مصرف سموم شیمیایی است.</span></span></span></span>&nbsp;<span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">گیاه جعفری وحشی با نام علمی </span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">Anthriscus nemorosa</span></span></i><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d"> گیاهی آروماتیک و متعلق به خانواده چتریان است و در قسمت های غربی و شمالی کشور ایران به صورت وحشی می روید. با توجه به اینکه تاکنون خصوصیات بیوشیمیایی و اللوپاتی این گیاه در ایران بررسی نشده است، در این تحقیق ریشه های این گیاه از شهرستان خلخال جمع آوری شد و پس از خشک شدن در سایه به روش تقطیر با آب (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">Hydro-distillation</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">) مورد اسانس گیری قرار گرفت. اسانس به دست آمده به وسیله دستگاه کروماتوگرافی گازی (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">GC</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">) و کروماتوگرافی متصل به طیف سنجی جرمی (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">GC/MS</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">) تجزیه شد. در اسانس این گیاه 52 ترکیب شناسایی شد که 80/21 درصد از کل اسانس را شامل شد.</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">ترکیبات اصلی اسانس این گونه شامل </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">Myristicin</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d"> (16/92 درصد)، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">Heptane</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d"> (12/98 درصد)، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">Elemicin</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">(12/54 درصد)،</span></span></span> <span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">Gamma-Terpinene</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">(12/50 درصد)،</span></span></span> <span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">Beta-Eudesmo</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d"> (12/50 درصد)</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">بودند و این ترکیبات با ترکیبات اصلی اسانس ریشه </span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">A. nemorosa</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d"> بومی صربستان تفاوت قابل ملاحظه ای داشتند. برای بررسی اثرات اللوپاتیک این گیاه آزمایشی به صورت طرح تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. نتایج بررسی اثرات عصاره های ان</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">هگزانی، دی کلرومتانی و متانولی </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">(با غلظت های 0، 0/001، 0/01، 0/1 و 1 میلی گرم بر میلی لیتر) </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">ریشه این گیاه بر روی گیاه کاهو (</span></span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">Lactuca sativa </span></span></i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">L.var<i>.capitata</i></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">) </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d">نشان داد که هر سه عصاره اثر بازدارندگی بر روی مولفه های درصد جوانه زنی، رشد ساقه چه و رشد ریشه چه کاهو داشتند ولی عصاره ان هگزانی در تمامی غلظت های مورد تیمار، اثر بازدارندگی بیش تری بر جوانه زنی و رشد ساقه چه بذرکاهو داشت. </span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br /> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">Using the allelopathic property of some plant species is one of the proposed methods to reduce the use of chemical poisons. <i>Anthriscus nemorosa</i> is an aromatic plant belonging to the Apiaceae that grows </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">naturally</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d"> in the western and northern parts of in this study. Considering that so far the biochemical and allelopathic properties of this plant have not been investigated in Iran, in this study, the </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">roots of this plant were collected from Khalkhal county and after drying in the shade, the essential oil was extracted by hydro-distillation. The essential oil was analyzed by GC and GC-MS. 52 compounds were identified from the essential oil, representing 80.21% of the total oil. The main constituents were Myristicin (16.92%), Heptane (12.98%), Elemicin (12.54%), Gamma-Terpinene (12.50%), Decane (3.08%), Beta-Eudesmol (2.95%) and Beta-phellandrene (2.52%) and these compounds were remarkably different with that of <i>A. nemorosa</i> native to Serbia. </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">To investigate the allelopathic effects of this plant, an experimental design was</span></span><span style="font-size:10.5pt"><span style="color:#0d0d0d"> factorial</span></span></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><span style="font-size:10.5pt"><span style="color:#0d0d0d"> experiment in a completely randomized design with four replications. </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:#0d0d0d">The results of examining the effects of n-hexane, dichloromethane and methanolic extracts (with concentrations of 0, 0.001, 0.01, 0.1 and 1 mg/ml) of the root of this plant on lettuce (<i>Lactuca sativa </i>L. var<i>.capitata</i>) showed that all three extracts had an inhibitory effect on the germination percentage (%), shootlet growth and rootlet growth of lettuce. However, the hexane extract in all treated concentrations had a more inhibitory effect on the germination and shootlet growth of lettuce seed.</span></span></span></span></span></span></span></span><br /> &nbsp; اسانس, اثرات آللوپاتیک, جعفری وحشی, درصد جوانه زنی, طیف سنج جرمی, کاهو Allopathic effects, Anthriscus nemorosa, essential oil, germination percentage, GC/MS, lettuce 45 56 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1497-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mehdi Razavi سید مهدی رضوی razavi694@gmail.com 100319475328460010851 100319475328460010851 Yes Department of Biology- University of Mohaghegh Ardabili گروه زیست شناسی دانشکده علوم دانشگاه محقق اردبیل Neda Delir ندا دلیر nedadeli@gmail.com 100319475328460010852 100319475328460010852 No Department of Biology- University of Mohaghegh Ardabili گروه زیست شناسی دانشکده علوم دانشگاه محقق اردبیل Sareh Abrahimi ساره ابراهیمی sarehabrahim@gmail.com 100319475328460010853 100319475328460010853 No 2Department of Agriculture and Natural Resources, Applied Scientific University of Wood and Paper of Iran, Iran گروه کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه علمی- کاربردی صنایع چوب و کاغذ ایران، چوکا، ایران Mansour Afshar Mohammadian منصور افشارمحمدیان mansourafsharmohammadi@gmail.vom 100319475328460010854 100319475328460010854 No 3Department of Biology, Faculty of Sciences, University of Guilan, Rasht. Iran گروه زیست شناسی دانشکده علوم دانشگاه گیلان