fa بررسی ریخت‌شناسی، تشریحی و مولکولی دو واریته از گونه Tamarix tetragyna در ایران علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سرده گز با حدود 54 گونه بزرگترین سرده تیره گزیان است. </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یکی از گونه&shy;های این سرده</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> گونه </span></span></span><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Tamarix tetragyna</span></span></span></em> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;است که </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در منابع مختلف با استفاده از صفات ریخت شناسی دو واریته</span></span></span> <em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">T. tetragyna</span></span></span></em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> var. <em>meyeri</em> Boiss.</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span></span><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">T. tetragyna</span></span></span></em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> var. <em>deserti</em></span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برای آن ذکر شده است. به دلیل وجود هم‌پوشانی در صفات استفاده شده در کلید‌های شناسایی برای جدایی این دو واریته، استفاده از مطالعات دیگر هم‌چون مطالعات تشریحی و مولکولی و هم‌چنین یافتن صفات موثرتر ریخت‌شناسی برای جدایی دو واریته می‌تواند حائز اهمیت باشد. </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در این پژوهش به منظور تایید وجود دو واریته در ایران نمونه&shy;‌های گیاهی جمع آوری و با استفاده از مطالعات ریخت‌شناسی، تشریحی و مولکولی مورد بررسی قرار گرفتند. به منظور انجام مطالعات ریخت شناسی </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">6</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> صفت کمی و کیفی در 12 نماینده از این دو واریته مورد بررسی قرار گرفت. آنالیز </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ANOVA</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تفاوت معنی داری را بین صفات مورد بررسی نشان داد. برای مطالعات تشریحی در این دو واریته 10 صفت در 4 نماینده از دو واریته مورد بررسی قرار گرفت که این صفات نیز تفاوت معنی داری را نشان دادند. آنالیز </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AMOVA</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> بر اساس مطالعات مولکولی با استفاده از نشانگر </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SCoT</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تفاوت معنی داری در بین دو واریته نشان داد. </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نمودار </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PCA</span></span></span> <span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">biplot</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برای نشان دادن متغیرترین صفات در مطالعات ریخت‌شناسی و تشریحی رسم شد.</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> نمودار های خوشه‌ای مختلف برای نشان دادن جدایی مرز بین واریته&shy;‌ها در هر سه مطالعه رسم شدند. این </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج نشان داد که استفاده از صفات تشخیصی مناسب در مطالعات ریخت&shy;شناسی و تشریحی </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و هم‌چنین استفاده از نشانگرهای مولکولی می‌تواند در نشان دادن جدایی مرز این دو واریته موثر باشد.</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></span><br /> &nbsp;<br /> &nbsp; <em>Tamarix</em> is the largest genus in the family Tamaricaceae with about 54 species. <em>T. tetragyna</em> var. <em>meyeri</em> and <em>T. tetragyna</em> var. <em>deserti</em> were previously reported from Iran. Due to the presence of overlapping features in the previously designed identification keys for the separation of these two varieties, it could be helpful to use other characters and character states derived from other sources, such as anatomical and molecular studies, in addition to find more effective morphological features for the separation of the two varieties. Therefore, the present study aimed to differentiate these two presumed varieties by multiple approaches using morphological, anatomical and molecular data. For morphological study, 6 quantitative and qualitative characters were examined in 12 samples of the two varieties. ANOVA analysis showed a significant difference between the studied characters. For anatomical study, 10 traits were examined in 4 samples of the two varieties, which also showed a significant difference. AMOVA analysis based on molecular studies using Scot marker showed a significant difference between the two varieties. The PCA biplot show the most variable traits in morphological and anatomical studies. For varieties delimitation, different clustering methods were drawn in all three studies. The results of this study showed that the use of appropriate diagnostic traits in morphological and anatomical studies as well as the use of molecular markers can be effective in showing the separated boundaries of the two varieties studied.<br /> &nbsp; آرایه شناسی, جدایی واریته­‌ها, صفات تشریحی, صفات ریخت­‌شناسی, SCoT anatomical characters, morphological characters, SCoT, taxonomy, varieties delimitation 233 241 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1352-1&slc_lang=fa&sid=1 Mozhgan Veisi مژگان ویسی Mozhgan_veisi@yahoo.com 10031947532846009227 10031947532846009227 Yes Faculty of Life Sciences and Biotechnology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه علوم و زیست فناوری گیاهی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Fahimeh Koohdar فهیمه کوهدار f_koohdar@yahoo.com 10031947532846009228 10031947532846009228 No Faculty of Life Sciences and Biotechnology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه علوم و زیست فناوری گیاهی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Masoud Sheidai مسعود شیدایی msheidai@yahoo.com 10031947532846009229 10031947532846009229 No Faculty of Life Sciences and Biotechnology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه علوم و زیست فناوری گیاهی، دانشکده علوم و فناوری زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران