یافته های نوین در علوم زیستی

مطالعۀ باکتریایی ریشۀ ذرت (.Zea mays L) در خاک آلوده به نفت

پریسا محمدی

های این ناحیه در افزایش تجزیۀ آلاینده های متنوع آلی خاک نقش مهمی دارند. در این تحقیق به بررسی میکروبی ریشۀ گیاه ذرت پس از طی یک دورۀ رشد 60 روزه در سه نوع خاک شاهد، آلوده به نفت و آلوده به نفت همراه با کود نیتروژنی پرداخته شد و باکتری های ناحیۀ ریشه شناسایی شد. پس از تعیین مقاوم ترین باکتریبه نفت خام، توانایی تولید بیوسورفکتانت در باکتری های جدا شده از خاک های آلوده بررسی شد. نتایج شمارش تعداد باکتری ها نشان داد که تعداد کل کلنی های میکروبی خاک شاهد از دو تیمار دیگر بیشتر بود و در میزان تنوع میکروارگانیسم ها نیز تفاوت مشاهده شد. مشخص شد که تمام باکتری های جدا شده از خاک های آلوده توانایی تولید مقادیر مختلف بیوسورفکتانت را دارند.

بررسی تغییرات پارامترهای فتوسنتزی انجیلی (Parrotia persica C.A.Mey.) سالم و آلوده به دارواش (Viscum album L.) با توجه به موقعیت آن در توده

محسن حسینی

تحقیق حاضر به منظور مقایسۀ شاخص های فتوسنتزی در پایه های مختلف انجیلی سالم وآلوده به دارواش در دو موقعیت داخل و خارج توده در جنگل جلگه ای تمیشان نور انجام پذیرفت. در هریک از موقعیت ها، 5 درخت سالم و 5 درخت آلوده انتخاب شد و پارامتر های فتوسنتز، هدایت روزنه ای، تعرق و میزان دی اکسیدکربن بین سلولی اندازه گرفته شد. نتایج نشان داد که میزان فتوسنتز و هدایت روزنه ای در شاخۀ سالم و آلودۀ درختان آلوده به دارواش، بسته به موقعیت قرار گیری درختان، تفکیک هر درخت و نوع شاخه متفاوت است. میزان تعرق و میزان دی اکسیدکربن بین سلولی در شاخۀ سالم و آلوده با یکدیگر تفاوت آماری معنی داری داشت. بیشترین میزان فتوسنتز، هدایت روزنه ای، تعرق و دی اکسیدکربن بین سلولی هم در داخل و هم در خارج توده، مربوط به درختان سالم است (به استثنای هدایت روزنه ای در خارج توده). هم در داخل و هم در خارج توده، شاخۀ سالم درخت آلوده دارای میزان فتوسنتز بیشتری در مقایسه با شاخۀ آلوده درخت آلوده است. همچنین مقایسۀ دو گانۀ هر چهار پارامتر تحت بررسی حاکی از آن است که فتوسنتز، هدایت روزنه ای، تعرق و دی اکسیدکربن بین سلولی شاخه های سالم در داخل توده از مقدار بیشتری در مقایسه با خارج از توده برخوردار است. در این تحقیق مشخص شد که حضور دارواش، سبب اختلال در فعالیت های فتوسنتزی گیاه میزبان گشته و انجام مطالعات تکمیلی در این زمینه پیشنهاد می شود.

بررسی بافتی اثر دود حاصل از سوزاندن برگ‌های گیاه گل ماهور (Verbascum speciosum) در ترمیم زخم موش صحرایی نر

محمد نبیونی

هدف از این تحقیق مطالعۀ تأثیر دود حاصل از سوزاندن برگ های یک سالۀ گیاه V.speciocum موجود در منطقۀ یزن بویین زهرا در ترمیم زخم پوست آسیب دیدۀ موش صحرایی نر نژاد ویستار بود. در این بررسی تجربی پایه ای، در شرایط درون تنی، 36 سر موش صحرایی نر بالغ به طور تصادفی در سه گروه کنترل، شم و گروه تجربی تحت تیمار قرار گرفتند. روز جراحی روز صفر محسوب شد و تیمار 10 روز ادامه یافت. در روز 14، موش ها با کلروفرم کشته شدند و نمونه برداری از محل بستر زخم جهت مطالعات هیستولوژیکی با رنگ آمیزی اختصاصی تری کروم ماسون و وان گیسون برای کلاژن و نیز جهت سنجش میزان جذب نوری اسید آمینه هیدروکسی پرولین تحت بررسی قرارگرفت. بررسی گروه های تجربی نشان داد که ضخامت اپیدرم، قطر فولیکول های مو، تعداد و قطر عروق خونی در رنگ آمیزی وان گیسون و تری کروم ماسون افزایش معناداری در مقایسه با گروه های شم وکنترل نداشت، اما تعداد فولیکول های مو در گروه تجربی تیمار با دود کاهش یافت. قطر کلاژن در گروه تیمار افزایش یافته بود، ولی این افزایش معنادار نبود. به علاوه میزان جذب نوری اسید آمینه هیدروکسی پرولین گروه های تجربی نسبت به گروه شم وکنترل در سطح p<0.001معنادار بود. نتایج نشان داد که استفاده از دود برگ های یک سالۀ گیاه گل ماهور، به طور کلی باعث افزایش سرعت ترمیم زخم و بسته شدن آن نشد و احتمالاً در مرحلۀ تکثیر از مراحل ترمیم زخم اثر اندکی از خود نشان داد که به بررسی بیشتری احتیاج دارد.

اثر برخی مشخصات خاک بر محتوای آلکالوئید تام غدد زیرزمینی گیاه علف کبکی

حدیث روشندل

د. در پژوهش حاضر، محتوای آلکالوئید تام غدد زیرزمینی علف کبکی مناطق نقده، زنجان و بوکان به روش اسپکتروفتومتری بررسی شد. اثر برخی مشخصات خاک منطقۀ رویش مانند نیتروژن کل، پتاسیم، اسیدیتۀ خاک، نوع بافت خاک و محتوای نیترات غدد زیرزمینی، بر روی محتوای آلکالوئید تام گیاه سنجیده شد. نتایج تحلیل داده ها تفاوت معنی داری میان محتوای آلکالوئید تام گیاه علف کبکی نقده، زنجان و بوکان نشان داد. نتایج همچنین تفاوت معنی داری را میان محتوای نیترات علف کبکی در سه منطقه نشان داد. بیشترین و کمترین محتوای نیترات به ترتیب مربوط به نقده و بوکان بود. بررسی نمونه های خاک مناطق مختلف نشان داد که بافت خاک نقده رسی- لومی، زنجان سیلتی- رسی- لومی و بوکان لومی- شنی است. همچنین مشخص شد که با افزایش درصد شن خاک، مقدار آلکالوئید تام گیاه افزایش می یابد. اثر اسیدیتۀ خاک بر محتوای آلکالوئید تام معنی دار نبود.

بررسی فلور منطقۀ رودبار اَلَموت، قزوین، ایران

مریم اهوازی

با 88 گونه، تیرۀ باقلائیان (Fabaceae) با 56 گونه، تیرۀ نعناعیان (Lamiaceae) با 46 گونه، تیرۀ کرفسیان (Apiaceae) با 34 گونه و تیرۀ گل سرخیان (Rosaceae) با 30 گونه هستند. از تعداد کل گونه های گیاهی، 190 گونه متعلق به گیاهان دارویی رایج، 51 گونه مربوط به گیاهان کاربردی در طب سنتی منطقه، 59 گونه انحصاری ایران، 37 گونه سمی، 75 گونه علف هرز، 119 گونه علوفه ای، 17 گونه کاشته شده است.

پاسخ سیستم آنتی‌اکسیدانی انگور (Vitis vinifera L.) به شوری

ناصر عباسپور

شوری یکی از عوامل مهم محیطی است که رشد گیاه و تولید محصول را محدود می کند. انگور جزو گیاهان نسبتاً حساس به شوری طبقه بندی شده است. هدف این مطالعه بررسی اثر شوری بر پراکسیداسیون لیپیدی غشا، اجزای آنتی اکسیدانی و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیداتیو در چهار ژنوتیپ انگور Vitis vinifera L. (قره شانی، لعل بیدانه، ساچاق و شاهرودی) بود که عمدتاً در زمین های اطراف دریاچه ارومیه رشد می کنند. محتوای مالون دی آلدهید و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیداتیو در ریشه و برگ همۀ ژنوتیپ ها به طور معنی داری (p<0.05) افزایش یافت. ژنوتیپ های قره شانی و لعل بیدانه بیشترین فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان و کمترین مقدار پراکسیداسیون لیپیدی غشا را نشان دادند. شوری اثر معنی داری هم بر انباشتگی فنل کل و فعالیت آنزیم فنیل آلانین آمونیا لیاز در همۀ ژنوتیپ ها داشت. ژنوتیپ قره شانی بیشترین مقدار فنل کل و فعالیت PAL را نشان داد. همبستگی مثبت معنی داری بین فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان، محتوای فنل کل و فعالیت PAL در برگ همۀ ژنوتیپ ها وجود داشت. به نظر می رسد ژنوتیپ های قره شانی و لعل بیدانه سیستم آنتی اکسیدانی بهتری در مقایسه با دیگر ژنوتیپ ها دارند و قابلیت بیشتری برای تحمل شوری نشان می دهند.

اثر تزریق داخل پوستۀ هستۀ اکومبنسی اسیدآسکوربیک بر یادگیری و حافظۀ فضایی موش های صحرایی نر بالغ

فاطمه شهسواری

اسید آسکوربیک به منزلۀ یک ویتامین و تعدیل کنندۀ عصبی در بیشتر نواحی مغز پستانداران از جمله پوستۀ هستۀ اکومبنس یافت می شود. در تحقیق حاضر به بررسی نقش اسید آسکوربیک در پوستۀ هستۀ اکومبنس بر حافظۀ فضایی و یادگیری موش های صحرایی پرداختیم. به این منظور از 35 سر موش صحرایی نر از نژاد ویستار در محدودۀ وزنی 270-220 گرم در 5 گروه استفاده شد: گروه کنترل، شاهد و سه گروه دریافت کنندۀ دوزهای (12، 24 و 48 μg/rat/side ) اسید اسکوربیک. یک هفته پس از بهبودی تزریق به داخل پوستۀ هستۀ اکومبنس صورت گرفت. سی دقیقه پس از تزریق، حیوان در ماز آبی موریس (MWM) قرار گرفت و شاخص های یادگیری و حافظۀ فضایی ثبت و تحلیل شد. نتایج نشان داد اسید اسکوربیک به طور معنی داری در دوز μg/rat/side 48 مسافت طی شده و زمان رسیدن به سکو پنهان را در مقایسه با کنترل شاهد افزایش می دهد (001/0p<). تزریق داخل پوستۀ هستۀ اکومبنس اسید اسکوربیک به نقص یادگیری فضایی انجامید.