fa بررسی اثر ضد جهش‌زایی کرم‌های آرایشی- بهداشتی دارای عصاره اتانولی پروپولیس به وسیله آزمون Ames زنبورهای عسل کارگر1 پروپولیس (بره موم) را از بخش‌های در حال رشد درختان و جوانه‌ها جمع‌آوری می‌کنند. زنبورها، شیره‌های گیاهی را روی پاهای عقبی خود متراکم و تا کندو حمل می‌کنند. سپس آن را با موم و سایر ترشحات غدد شکمی زنبور مخلوط کرده و به صورت ماده چسبنده‌ای در‌می‌آورند. یک نمونه معمولی پروپولیس دارای 50 نوع ماده مختلف است که در این میان رزین‌ها و صمغ‌های گیاهی (50%)، موم‌ها (30%)، اسانس‌های روغنی (10%) و بقیه گرده گل‌ها هستند. تاکنون حدود 180 ترکیب مختلف در پروپولیس یافت شده است. هدف از این تحقیق، تعیین اثرات ضد جهش‌زایی کرم‌های آرایشی دارای عصاره اتانولی پروپولیس (EEP) در برابر دو ماده جهش‌زای شناخته شده آزید‌ سدیم (NaN3) و پرمنگنات پتاسیم (KMnO4) با استفاده از آزمون ایمز و میکروزوم است. در این آزمون از سویه‌های مختلف2 به نام‌های TA100 و TA97 استفاده شد که هر یک حامل یک جهش انتخابی در اپرون هیستیدین خود هستند. سویه‌های جهش یافته His- بر روی محیط کشت حاوی حداقل مواد معدنی و گلوکز در حضور مواد شیمیایی جهش‌زا مورد آزمایش کشت داده شدند. به این ترتیب فقط آن دسته از باکتری‌هایی که با جهش برگشتی، His+ شده‌ بودند، قادر به رشد و تشکیل کلنی بودند. وجود ماده‌ی ضدجهش (عصاره اتانولی پروپولیس) در کنار ماده‌ی جهش‌زا، میزان جهش برگشتی را کاهش داده که با استفاده از فرمول می‌توان درصد ممانعت از جهش را محاسبه کرد. علاوه بر این وجود اختلاف معنی‌دار بین متوسط تعداد کلنی‌های برگشتی در هر پلیت در ارتباط با ماده‌ی جهش‌زا، با نرم‌افزار آماری SPSS و با استفاده از آزمون آنالیز واریانس یک‌طرفه تجزیه و تحلیل شد. به طور کلی، یافته‌های حاصل از آزمون‌های ضد جهش‌زایی در in vitro نشان داد که عصاره اتانولی پروپولیس در غلظت‌های 1/0 تا 4 درصد می‌تواند اثرات جهش‌زایی این مواد شیمیایی را در یک وضعیت دوز- پاسخ خنثی کند. نتایج به دست آمده از آزمون میکروزوم (S9)، همچنین توانایی بالقوه پروپولیس را در بازدارندگی از جهش و در نتیجه سرطان نشان می‌دهد. بنابراین این ماده می‌تواند در فرمولاسیون کرم‌های آرایشی به دلایل فوق به کار گرفته شود. Propolis or bee-glue is a natural sticky material gathered in the hives by worker honey bees (Apis mellifera L. ,Apidae) from the growing parts of trees and shrubs (e.g., leaf buds, trunk wounds). Typical propolis has approximately 50 constituents, primarily resins and vegetable balsams (50%), waxes (30%), essential oils (10%), and pollen. At least, 180 different compounds have been identified so far in propolis. The aim of this study is to examaine antimutagenesis effects of cosmetic creams containing ethanolic extract of propolis (EEP) against two mutagenic substances named sodium azide (NaN3) and potassium permanganate (KMnO4) by Ames test and microsome. In this test, various strains of Salmonella typhymurium TA100 and TA97 were used each having selective mutation in their operon histidine. Mutant strains (His-) were grown on culture media containing minimum salt and glucose in the presence of mutagen substances above. So, only those bacteria that reversed by mutation (His+) could grow and form colonies on culture media. If antimutagen (EEP) and mutagen substances are gathered, the rate of reversed mutation is reduced and the percentage of mutation inhibition can be calculated by means of the formula. In addition, the significant difference between the average of revertants per plate of the sample in relation to the mutagens was assessed by using statistical software SPSS and interpreted by one-way variant statistical test. Finally the results of in vitro antimutagenicity tests revealed that propolis in 0.1-4% concentrations could inhibit mutagenicity of two mutagens mentioned above in a dose-dependent manner. Also the results of microsomal assay (S9) revealed that propolis has a very high potential for inhibition of mutation and cancer. For these reason, ethanolic extract of propolis in defined concentrations can be used in cream formulation due to these reason ‌آزمون ایمز , بره‌موم , ضد جهش‌زایی , میکروزوم , KMnO4 , NaN3 , Ames test , Antimutagenicity , Microsome , Propolis , Salmonella typhimurium , Cosmetic creams , 153 162 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-187&slc_lang=fa&sid=1