fa بررسی آثار میدان الکترومغناطیسی بر رشد جوانه‌های اندام حرکتی فوقانی وتحتانی جنین موش نژاد Balb/C در شرایط in vitro در خلال دودهه گذشته، میدان‌های الکترومغناطیسی در درمان بیماری‌هایی نظیر بیماری‌های ماهیچه‌ای- اسکلتی و غضروفی کاربرد وسیعی داشته است. به منظور بررسی تأثیر میدان‌های الکترومغناطیسی بر مراحل تکوین جوانه‌های اندام حرکتی(70(n=، روش کشت جوانه اندام حرکتی جلویی و عقبی برای اولین بار در ایران، در آزمایشگاه زیست‌شناسی تکوینی گروه زیست‌شناسی دانشگاه تربیت معلم تهران راه‌اندازی گردید. با استفاده از روش گریـد1 درمحیط کشت Eagle’s MEM 2، درفـاز بین محیـط کشـت مایـع و هـوا، و درC 1/0±37، جوانه‌ها انکوبه شدند. بدین منظور، تکوین سه گروه از جوانه های اندام حرکتی (کنترل، شم و آزمایشی) مورد بررسی قرار گرفتند. جوانه‌ های مربوط به دو گروه آزمایشی و شم، در روز 5/11 رشد و نمو جنینی، از بدن موش‌ها جدا گشتند و به مدت دو روز در شـرایط مذکـور انکوبـه شدنــد؛ در ایـن مـدت، گروه‌های آزمایشـی برای دو ساعت تحت تأثیـر میدان الکترومغناطیسی با فرکانس Hz50 و شدت 131 گوس قرار گرفتند، گروه‌های کنترل در روز 5/13 رشد و نمو جنینی از بدن قطع شدند. مطالعات مورفولوژیکی وهیستولوژیکی نمونه‌ها در قبل و پس ازمقطع‌گیری و رنگ‌آمیزی بافت‌ها، نشان دهنده تغییرات معنی‌دار(001/0, P< 01/0 , P<05/0(P< در تکوین جوانه‌های اندام حرکتی گروه‌های آزمایشی درمقایسه با گروه‌های شم و کنترل بود، به طوری که رشد ونمو به موازات محورهای دورـ نزدیک3 و قدامی ـ خلفی4 دراندام حرکتی جلویی وعقبی در گروه‌های آزمایشی معنی‌دار بود(001/0 (P<و تعداد سلول‌های غضروفی، سلول‌های درحال تقسیم و گلبول‌های قرمز خون نیز افزایش معنی‌داری (001/0P< ، 01/0 P<و05/0P<) را در گروه‌های آزمایشی نسبت به گروه‌‌های کنترل و شم از خود نشان دادند، در حالی که به علت تمایز به سلول‌های غضروفی، تعداد سلول‌های مزانشیمی کاهش معنی‌داری (001/0P< ، 01/0 P<و 05/0P<) را در گروه‌های آزمایشی داشتند. ولی، تفاوت معنی‌داری در تعداد سلول‌های دژنره شده در گروه‌های آزمایشی نسبت به گروه‌های کنترل و شم مشاهده نشد . این یافته‌ها نشان دهنده اثر تمایزی و رشد ونموی میدان الکترومغناطیسی بر رشد جوانه‌های اندام حرکتی در شرایط in vitro است Over the past two decades, electeromagnetic fields (EMFs) have been used effectively to treat diseases, such as musculoskeletal and chondrogenic disorders. Proper application of EMFs is presumed to stimulate osteogenesis. To investigate the effects of EMFs on limb bud development in in vitro, an organ culture system, using Eagle’s minimum essential medium (Eagle’s MEM), supplemented with 15% human embryo cord serum, was used. Three test groups of amputated Balb/C mouse limb buds (n=70), included experimental (E) exposed to EMFs, sham (sh) exposed groups with no exposure to EMFs and control (C). Limb buds of two groups (E and sh) were amputated from mouse embryos, on day 11.5 of gestation and cultured for 2 days the group C was removed, on day 13.5. Morphological and histological examinations showed significant changes occured in experimental groups, comparing with sham and control groups. In both fore and hind limbs, development in proximo-distal (P-D) and anterio-posterior (A-P) axes was significant (P<0.001). Number of chondrocytes and mitotic divisions of mesenchymal cells and red blood cells revealed significant increase (P<0.05, P<0.01, P<0.001), compared with sham and control groups. However, number of mesenchymal cells showed significant decrease (P<0.05, P<0.01, P<0.001) and there was no significant difference with degenerated cell counts among three groups. These findings suggest that EMFs (50 Hz / 131 G, for 2 hrs) have progressive effects on limb bud development. مورفولوژیکی وهیستولوژیکی نمونه‌ها , مورفولوژیکی وهیستولوژیکی نمونه‌ها , 315 327 http://jsci.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-56&slc_lang=fa&sid=1