دوره ۸، شماره ۱ - ( ۳-۱۳۸۷ )
چکیده
تحقیق حاضر در ارتفاعات کلات- زیرجان گناباد واقع در محدودۀ ارتفاعی ۱۱۰۰ تا ۲۸۳۰ متری از سطح دریا، با میانگین بارندگی سالانه ۲/۱۴۳ میلیمتر و متوسط دمای سالانه ۲/۱۷ درجۀ سانتیگراد انجام شد. به منظور شناسایی و معرفی فلور، بررسی شکلهای زیستی و کورولوژی گیاهان، پوشش گیاهی منطقۀ بررسی شد که در نتیجۀ آن، تعداد ۱۹۰ گونۀ گیاهی از ۱۰۷ جنس و ۳۹ تیره جمعآوری و شناسایی شدند. از نظر تعداد گونه، تیرههای گل ستارهای (Asteraceae) ، گندمیان (Poaceae)و نعناع (Lamiaceae) مهمترین تیرههای موجود در منطقه بودند. تروفیتها و همیکریپتوفیتها از مهمترین گروههای ساختاری طیف زیستی منطقه به روش رانکایر بودند. بررسی کورولوژیک و استخراج کوروتیپها، غلبه عناصر ایرانی-تورانی را نشان داد. همچنین در رابطه با اندمیسم، تعداد ۸ گونه، اندمیک ایران بودند. افزون بر این در میان عناصر گیاهی، Phlomidoschema parviflorum از تیره نعناع، گونه ای نادر و نیمه اندمیک منطقۀ بررسی شده بر اساس معیارIUCN ، دو دسته گونههای آسیب پذیر و با خطر کمتر تعیین شد که جمعا ۱۴ گونه در گروه گونههای تهدید شده قرار گرفتند.
جمیل واعظی، فاطمه بطیاری، حمید اجتهادی، محمد فارسی، محمد رضا جوهرچی،
دوره ۱۱، شماره ۴ - ( ۱۲-۱۳۹۰ )
چکیده
سردۀ سالوی متعلق به تیرۀ نعناعیان، دارای پراکنش وسیع جهانی است و مراکز تنوع آن در مدیترانه و آسیاست. تغییرات مورفولوژیکی در این سرده دارای گسترۀ بسیار وسیعی است و شباهت بین گونهها زیاد است، چنانکه تشخیص مورفولوژیکی گونههای این سرده با کلیدهای شناسایی موجود در فلورها سخت و طاقتفرسا است. در این تحقیق، ۱۳ گونۀ این سرده در شمال شرق ایران برای ارائۀ کلید شناسایی واضح و کاملتر بررسی ریختشناسی )مورفومتریک) شدند. در این بررسی، ۷۹ صفت کمی و کیفی ریختشناسی (رویشی و زایشی) بر روی بیش از ۳۵۰ نمونه هرباریومی و جمع آوری شده از جمعیتهای مختلف اندازهگیری شدند. دادهها با استفاده از آنالیزهای مؤلفۀ اصلی و تک متغیره ارزیابی شدند. صفاتی مانند شکل غنچۀ گل، حلقه کرکهای درون جام و بیرونزدگی جام گل در جدایی گونههای این جنس مؤثر بودند. گونۀ سالویا شریفی نیز برای اولین بار از استانهای خراسان جنوبی و شمالی گزارش میشود.