لطیفه پوراکبر، مهدی عابدزاده،
دوره ۱۵، شماره ۲ - ( یافته های نوین در زیست شناسی ۱۳۹۳ )
چکیده
اثرات ناشی از کاهش لایه اوزون و افزایش اشعه فرابنفش امروزه توسط بسیاری از محققان مورد بررسی قرار گرفته است. هدف این مطالعه بررسی تاثیر پرتو UV-B بر روی گیاه بادرنجبویه (Melissa Officinalis L.) و تاثیر سالیسیلیک اسید و میدان مغناطیسی در کاهش اثرات زیانبار این پرتو بر این گیاه بود. گیاهان بادرنجبویه به مدت ۶۰ روز در شرایط گلخانه¬ای کشت یافتند. تیمار فرابنفش بعد از مرحله ۶ برگی اعمال گردید و پرتو UV-B به مدت ۱۵ روز و هر بار به مدت ۲۰ دقیقه اعمال گردید. اسید سالیسیلیک نیز بعد از مرحله ۶ برگی با غلظت ۱ میلی¬مولار به مدت یک هفته روی گیاهان پاشیده شد. تیمار میدان مغناطیسی به مدت یک ساعت و با شدت¬های ۰، ۴۰ و ۸۵ میلی¬تسلا اعمال گردید. نتایج نشان داد که پرتو UV-B باعث کاهش وزن تر و خشک، رشد طولی ریشه و اندام هوایی شد. این پرتو همچنین میزان رنگیزه¬های فتوسنتزی (کلروفیل a، کلروفیل b و کاروتنوئید) میزان قندها و پروتئین¬های محلول را کاهش دادند. میزان فنیل¬آلانین آمونیا¬لیاز و ترکیبات جاذب UV نیز تحت تاثیر پرتوهای UV-B افزایش نشان داد. بررسی نتایج نشان داد تیمار با سالیسیلیک اسید و میدان مغناطیسی باعث تخفیف آسیب¬های ناشی از اعمال پرتوهای UV-B در گیاه شد و توانست فاکتورهایی که تحت تابش های فرابنفش تغییر یافته بودند را جبران کند. که در اثر پرتو UV-B به وجود آمده بودند و توانستند فاکتورهایی که تحت تابش های فرابنفش تغییر یافته بودند را جبران کنند.