رمضانعلی خاوری نژاد، رضا شکسته بند، فرزانه نجفی، زهرا قراری،
دوره ۱۳، شماره ۱ - ( زیست شناسی Biology ۱۳۹۲ )
چکیده
بهمنظور فهم برخی مکانیسمهای فیزیولوژیک حساسیت به سرما در گیاهان، اثرات تنش سرما و تیمار سرما روی مقدار کلروفیل، پرولین، مالون دیآلدهید و کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم II گیاه آرابیدوپسیس تالیانا بررسی شد. گیاهان وحشی و جهش یافتهها (chs۱-۱، chs۱-۲، chs۲-۱و chs۲-۲) پس از ۴ هفته رشد در دمای ۲۳ درجۀ سانتیگراد (شاهد) بهمدت ۱ هفته در معرض تیمارهای دمای پایین (شاهد (۲۳ درجۀ سانتیگراد)، تیمار سرما (۱۳ درجۀ سانتیگراد) و تنش سرما (۴ درجۀ سانتیگراد)) قرار گرفتند. نتایج کاهش معنیداری در کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم II و مقدار کلروفیل همۀ جهش یافتهها را تحت تیمار سرما در مقایسه با شاهد و تنش سرما نشان داد. جهش یافتههای chs۱-۱ و chs۱-۲ کمترین مقدار کلروفیل و کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستمІІ را در میان جهش یافتههای بررسی شده داشتند. مقدار پرولین در همۀ جهش یافتهها و همچنین در گیاه وحشی با تنش سرما و تیمار سرما در مقایسه با کنترل افزایش یافت. مقدار مالون دیآلدهید ساقه و برگ جهش یافتهها تحت تیمار سرما نسبت به ۲ تیمار دیگر بهطور چشمگیری تغییر کرد. افزایش پراکسیداسیون لیپید در ۲ جهش یافته chs۱-۱ و chs۱-۲ نسبت به ۲ جهش یافتۀ دیگر بارز بود. نتایج نشان داد که جهش یافتههای chs۱-۱ و chs۱-۲ بیشترین حساسیت را در مقایسه با دیگر گیاهان جهش یافته نسبت به تیمار سرما دارند بنا بر این احتمالأ برخی آسیبها در سیستمهای فتوسنتزی و/یا در متابولیسم پرولین ناشی از جهش در این گیاهان منجر به حساسیت نسبت به تیمار سرما شده است