عنوان نشریه

شناسه-جلد نشریه

ریخت‌سنجی جمعیت‌های برانکینکتااورینتالیس از شمال‌غرب ایران (کراست‌سیا: پریان میگوها

بهروز آتشبار

چهار جمعیت برانکینکتا اورینتالیس از مناطق مختلف استان آذربایجان غربی از نظر شرایط زیست محیطی و صفات ریخت سنجی بررسی شد. بررسی های میدانی نشان داد که این گونه از پراکنش خوبی درآب گیرهای اطراف دریاچۀ ارومیه و هم چنین مناطق شمالی استان برخوردار است. هم چنین آنالیز تابع ممیزی بر پایه صفات مورفولوژیکی (دوازده صفت در ماده و 10 صفت در نر) اختلافات معنی داری بین جمعیت های بررسی شده، نشان داد. به طوری که تفکیک جمعیتی بر اساس نر 96% ، ماده 91 % و به صورت توأم 3/85% از آن ها در گروه های اصلی خودشان قرار گرفتند. به عنوان نتیجه ای کلی می توان گفت که تحلیل تابع ممیزی با استفاده از صفات ریختی جنس نر ابزاری نیرومند برای تفکیک جمعیت های گونه بررسی شده است.
.

بررسی ارتباط پروفیل اسیدهای چرب تخمک با برخی خصوصیات گنادی، موفقیت لقاح، نرخ تخم گشایی و اندازه لاروی در ماهی سفید

طاهره باقری

با توجه به ارزش اقتصادی بالای ماهی سفید و نقش و جایگاه اسیدهای چرب بر موفقیت لقاح و تولید مثل، در تحقیق حاضر به بررسی ارتباط اسیدهای چرب تخمک با برخی خصوصیات زیست شناختی گناد، موفقیت لقاح، نرخ تخم گشایی و اندازه لاروی در ماهی سفید پرداختیم. جهت استخراج اسیدهای چرب از روش استخراج اتر استفاده شد. آنالیز اسیدهای چرب توسط دستگاه گازکروماتوگراف مدل 1000 DANI- ایتالیایی بوسیله روش Direct acid catalaysed transestrification آماده گردید. در مجموع بین اسید مریستیک (C14:0) با نرخ تخم گشایی تخم ارتباط معنی دار مستقیم (05/0>P) وجود داشت. بین اسید پالمیتیک (C16:0) با تعداد تخمک در گرم ارتباط مستقیم معنی دار (01/0>P) وجود داشت. ارتباط اسید گادولئیک (C20:1n9) با طول لارو تازه تفریخ شده مستقیم (05/0>P) بود. ارتباط اسید C20:2n6 با تعداد تخمک در گرم (05/0>P)، برخلاف وزن مولد (05/0>P) مستقیم بود. ارتباط اسید آراشیدونیک (C20:4n6) و EPA (C20:5n3) با تعداد تخمک در گرم (05/0> P) مستقیم بود. بین DHA (C22:6n3) با وزن گناد سیال شده، هماوری کاری و مطلق، ارتباط معنی دار مستقیم (05/0>P) برقرار بود. رابطه نسبت DHA/ EPA با تعداد تخمک در گرم (05/0>P)، برخلاف وزن گناد سیال شده (01/0>P)، هماوری کاری (01/0>P) و هماوری نسبی (05/0>P) مستقیم بود. ارتباط  n-6/ n-3 با وزن گناد سیال شده معکوس بود. ارتباط بین HUFAو همینطور n-3 HUFA با هماوری کاری و نسبی (05/0>P) مستقیم بود. ارتباط بین SFA با تعداد تخمک در گرم (01/0> P) مستقیم بود. ارتباط بین نسبت سه اسید چرب AA/EPA/DHA با هماوری کاری و نسبی (05/0>P) برخلاف نسبت سطح به حجم تخمک (05/0>P) معکوس بود. بین لیپید کل و وزن لارو تازه تفریخ شده (05/0>P)، ارتباط مستقیم وجود داشت.
کلمات کلیدی: ماهی سفید، تخمک، اسید چرب، تولید مثل

تاکسونومی عددی سردۀ سالویا (نعنائیان) با تأکید بر گروه‌های D‏ و E فلورا ایرانیکا در شمال شرق ایران

جمیل واعظی

سردۀ سالوی متعلق به تیرۀ نعناعیان، دارای پراکنش وسیع جهانی است و مراکز تنوع آن در مدیترانه و آسیاست. تغییرات مورفولوژیکی در این سرده دارای گسترۀ بسیار وسیعی است و شباهت بین گونه ها زیاد است، چنان که تشخیص مورفولوژیکی گونه های این سرده با کلیدهای شناسایی موجود در فلورها سخت و طاقت فرسا است. در این تحقیق، 13 گونۀ این سرده در شمال شرق ایران برای ارائۀ کلید شناسایی واضح و کامل تر بررسی ریخت شناسی )مورفومتریک) شدند. در این بررسی، 79 صفت کمی و کیفی ریخت شناسی (رویشی و زایشی) بر روی بیش از 350 نمونه هرباریومی و جمع آوری شده از جمعیت های مختلف اندازه گیری شدند. داده ها با استفاده از آنالیزهای مؤلفۀ اصلی و تک متغیره ارزیابی شدند. صفاتی مانند شکل غنچۀ گل، حلقه کرک های درون جام و بیرون زدگی جام گل در جدایی گونه های این جنس مؤثر بودند. گونۀ سالویا شریفی نیز برای اولین بار از استان های خراسان جنوبی و شمالی گزارش می شود.

اثرات نسبت های یونی مایع اسپرمی بر پارامترهای اسپرم شناختی در ماهی کپور معمولی

تقی سیفی

در این پژوهش اثرات نسبتهای یونی در مایع اسپرمی ماهی کپور معمولی روی خصوصیات اسپرمشناختی سمن ماهی کپور بررسی شد. پارامترهای اسپرمشناختی (مدت زمان حرکت اسپرم، اسپرماتوکریت، تراکم اسپرم، درصد و طول دورۀ حرکت اسپرم)، بیوشیمیایی (میزان کلسیم، منیزیم، سدیم و پتاسیم) و میزان pH مورد نظر از 14 ماهی نرکپور معمولی در آزمایشگاه با کمک دستگاههای میکروسانتریفوژ، استریومیکروسکوپ، فلیم فتومتر، اسپکتروفتومتر و پی-اچ متر اندازه گیری شدند. نسبتهای یونی سدیم به پتاسیم، سدیم به کلسیم، سدیم به منیزیم، پتاسیم به کلسیم، پتاسیم به منیزیم و کلسیم به منیزیم هر یک به 3 تیمار تقسیم شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که با افزایش نسبت سدیم به پتاسیم کیفیت اسپرم افزایش پیدا کرد ولی با افزایش نسبت سدیم به کلسیم، پتاسیم به منیزیم و پتاسیم به کلسیم کیفیت اسپرم کاهش پیدا کرد. هم چنین تغییرات نسبتهای یونی کلسیم به منیزیم و سدیم به منیزیم تأثیر زیادی روی کیفیت اسپرم ندارند. با توجه به موارد ذکر شده میتوان این گونه بیان کرد که، نسبتهای یونی روی افزایش یا کاهش کیفیت اسپرم مؤثرند.

بررسی گونه های مشاهده شده جنس آفتاب‌پرست از تیرۀ گاوزبانیان در محیط های رودرال و زگتال شهر همدان (غرب ایران)

عباس شاهسواری

طی سال های 1390 - 1388 برخی از مناطق رودرال و زِگِتال درون شهر همدان و حومۀ آن (تا شعاع 20 کیلومتری) شامل تعدادی از مزارع، باغات، فضاهای سبز، زمین های بایر و نیز حاشیه مسیرهای رفت و آمد (خیابان ها و اتوبان ها)، در رابطه با حضور و پراکندگی جنس Helitropium مورد مقایسه های فلوریستیکی-اکولوژیکی قرار گرفتند. این جنس با 74 گونه به عنوان یکی از پرگونه ترین جنس های تیره Boraginaceae برای ایران معرفی می-گردد. دو گونه Heliotropium europaeum L. و Heliotropium noëanum Boiss. تاکنون در محدودۀ درون و حومه شهر همدان مشاهده شده اند. پراکندگی وسیع گونه L. H. europaeum با درجات همروبی H 4, 5, 6 به عنوان یک عنصر نئوفیت رودرال - زگتال، در محیط های مرطوب (باغات، زمین های زراعی رها شده، حاشیه راه ها) و نیز در محیط های خشک (میان شکاف سنگ فرش ها و آسفالت ها، کنار دیوارها و غیره) معرف تطابق بالای این گونه با بسیاری از محیط های رودرال درون و حومه شهر همدان می باشد. گونهH. noëanum Boiss. با درجه همروبی H4، به طور بسیار محدود و تنها در یک مکان درون شهری و نیز به تعداد ناچیزی در حومۀ آن مشاهده گردید.

بررسی بیان پروتئین AQP1 در هیدروسفالی ناشی از سندرم فتال الکل با استفاده از تکنیک ایمونوهیستوشیمی دررت‌های نژاد ویستار

استفاده از الکل در دوران بارداری منجر به تکوین غیرطبیعی جنین می شود، که با عنوان سندرم الکل جنینی¹ (FAS) شناخته می شود. یکی از نشانه های این سندرم هیدروسفالی است. هیدروسفالی در دورۀ فیتال با بزرگ شدن اندازۀ بطن ها همراه است که می تواند به علت بلوکه شدن جریان CSF ایجاد شود. در این تحقیق با توجه به این که AQPs کانال های انتقال آب در مغز هستند به بررسی تغییرات بیان این پروتیئن در هیدروسفالی ناشی از FAS پرداخته شده است. FASبه دنبال تیمار با اتانول القا شد. برای القاFAS رت های نژاد ویستار حامله تحت رژیم الکلی 5 درصد (w/v) در آب آشامیدنی از روز 8 حاملگی تا روز زایمان قرارگرفتند. رت ها در روزهای 18 و19 بارداری به روش بیهوشی عمیق کشته شدند و جنین ها خارج شده و مغز جنین ها به منظور رنگ آمیزی هماتوکسیلین ائوزین و ایمونوهیستوشیمی برش گیری شدند. آنالیز داده های هیستولوژیکی نشان داد که ضخامت کورتکس مغز جنین های تحت القای الکل کاهش معنی داری در حدود (01/0 (p