عنوان نشریه

اثرات کادمیوم بر برخی از پارامتر های بیوشیمیایی و فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز در گیاه ذرت (Zea mays L.)

گیاهان کشت شده در شرایط هیدروپونیک با کلرید کادمیوم، 50 و 100 میکرومولار تیمار شدند. تغییرات پارامترهای رشدی و بیوشیمیایی در ریشه ها و اندام هوایی گیاهان بررسی شد. نتایج حاصل از بررسی ها نشان داد که با افزایش غلظت کادمیوم وزن خشک ریشه، محتوای رنگیزه ای (کلروفیل a، b و کاروتنوئیدها)، احیاء دی کلروفنل ایندوفنل (واکنش هیل)، محتوای نیترات و فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز (NR) کاهش یافت در صورتی که درصد نشت الکترولیت ها (ELP)، میزان اسید آمینه های آزاد، تیول های غیرپروتئینی (NPT)، آب اکسیــژن آندوژنی و مالون دی آلدئید (MDA) به عنوان شاخص پراکسیداسیون چربی ها افزایش یافت.

جداسازی و خالص سازی غشای ارغوانی از باکتری Halobacterium salinarum و بررسی خواص جذب اسپکتروسکپی، فعالیت تغییر pH و جذب امواج میکرووی توسط آن

مهدی حسن شاهیان

باکتری های نمک دوست قادر به رشد در محیط فاقد نمک نبوده و دارای بهینه رشد در محیط هایی با میزان شوری نسبتاً بالا هستند. آرکی باکتری های فوق العاده نمک دوست، شیمیوارگانوتروف هستند و بیشتر گونه ها هوازی اجباری می باشند. باکتریورودوپسین یک پیگمان انتقال دهنده ی انرژی با استفاده از نور در غشای ارغوانی است، که تنها در نمک دوست ها یافت می شود. باکتری H. salinarum که در تحقیق قبلی از دریاچه نمک قم جداسازی شده بود، برای جداسازی و خالص سازی غشای ارغوانی بکار رفت. روش مورد استفاده جهت جداسازی غشای ارغوانی (PM) باکتری H. salinarum روش Yucel و همکاران (1995) بود که عمده مراحل این روش دیالیز باکتری و سانتریفوژ با دور بالا می باشد. مطالعات جذب نوری در nm 560 و بررسی نسبت جذب nm 560/280 جهت اثبات خلوص غشای ارغوانی استفاده شد. فعالیت تغییر pH غشای ارغوانی با محلول نمکی حاوی MgCl2 و KClسنجیده شد. به کمک دستگاه اشعه دهی امواج میکرووی میزان جذب امواج میکرووی توسط غشای ارغوانی اندازه گیری شد. نتایج حاصل از جداسازی غشای ارغوانی نشان داد که نسبت جذب 560/280 در این طیف برابر 3/3 می باشد که دلالت بر خلوص غشای ارغوانی جداسازی شده دارد. میزان 35 میلی گرم غشای ارغوانی از 4 لیتر محیط کشت حاصل گردید. غشای خالص شده دارای فعالیت بود بطوریکه به ازای هر 6 ساعت میزان 15/0 واحد کاهش pH در سوسپانسیون دیده می شد. این غشای ارغوانی میزان 60 درصد از امواج میکرووی را جذب می کرد. در مجموع می توان چنین نتیجه گیری نمود که تنوع گسترده ای در آرکی باکتری های فوق العاده نمک دوست در اکوسیستم های ایران وجود دارد و می توان از باکتریورودوپسین حاصله در اهداف نانوتکنولوژی استفاده نمود.

اثرات برهمکنش کادمیوم وآهن بر روی رشد، تبادلات گازی و فعالیت آنزیم کاتالاز در گیاه برنج

مائده رضائی

اثرات برهم کنش کادمیوم و آهن بر برخی پارامترهای فیزیولوژیکی در گیاه برنج بررسی شد. گیاهک های 4 روزه به گلدان هایی با بستر شنی مرطوب شده با محلول غذایی هوگلند در شرایط کنترل شده انتقال یافتند. گیاهان 15 روزه تحت تیمار غلظت های مختلف کلرید کادمیوم (0 ، 50 و100 میکرومولار) قرار گرفتند، در حالی که به هر یک از محلول های فوق، محلول Fe-EDTA با غلظت آهن (5 ، 10 و 20 پی پی ام) اضافه شد. بعد از 30 روز گیاهان برای سنجش های بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی برداشت شدند. در طی تنش کادمیوم، رشد گیاه برنج کاهش یافت. در تیمارهای کلرید کادمیوم، مقدار رشد نسبی گیاه، میزان ماده سازی خالص و شدت فتوسنتز کاهش یافت. یون آهن درهردوغلظت 10 و20 پی پی ام در شرایط تنش کادمیوم، موجب بهبودی اثرات مضر کادمیوم بر پارامترهای فوق شده بود. در محیط های محتوی کادمیوم بدون آهن، شدت تنفس و نقطۀ جبران CO2، افزایش نشان داد، اما در محلول هایی که شامل هر دو محلول کلرید کادمیوم وEDTA - Fe بودند، کاهش تنفس و نقطۀ جبران CO2 مشاهده شد. فعالیت آنزیم کاتالاز درتیمارهای کلرید کادمیوم، افزایش یافت. با افزایش یون آهن در محلول های محتوی کلرید کادمیوم، میزان فعالیت این آنزیم کاهش نشان داد. نتایج نشان داد که با افزایش Fe-EDTA به محیط گیاهان تیمارشده با کلرید کادمیوم، اثرات سمی کادمیوم کاهش می یابد.

القای کالوس و باززایی گیاه از کشت مریستم سیب زمینی

همه ساله بیماری ها و به خصوص ویروس های گیاهی باعث از بین رفتن بخش عمده ای از محصولات کشاورزی می گردند. کشت مریستم یکی از مهم ترین روش های تولید گیاهان عاری از ویروس است. هدف از این پژوهش ارائه روشی مؤثر برای القای کالوس و باززایی گیاه از کشت بافت مریستم سیب زمینی¹ بوده است. ایجاد کالوس در مریستم جانبی سیب زمینی در محیط کشت موراشیگ و اسکوگ (MS) دارای 2,4-D با غلظت های0، 5/0، 1، 5/1، 2 و 5/2 میلی گرم در لیتر و کینتین با غلظت های 0، 5/0، 1 و 5/1 میلی گرم در لیتر، القا شد. تولید بهینۀ کالوس درغلظت 2 میلی گرم در لیتر2,4-D و 5/1 میلی گرم در لیتر کینتین مشاهده گردید. گیاهچه ها بعد از گذشت 9 هفته از کشت باززایی شدند. بهترین محیط برای ایجاد ساقه و رشد آن، محیط MS دارای 1 میلی گرم در لیتر2,4-D و 5/1 میلی گرم در لیتر کینتین بود. بیش ترین میزان برگ و ریشه و نیز رشد ریشه ها در محیط کشت MS دارای 1 میلی گرم در لیتر2,4-D و 1 میلی گرم در لیتر کینتین، تولید گردید.

ساختار گل و نمو بساک و دانۀ گرده در درخت آسمانی( سیماروباسه)

درخت آسمانی متعلق به خانوادۀ سیماروباسه درختی دوپایه با گل های تک جنس است، اما هر کدام از گل های نر وماده، اندام زایشی جنس دیگر را نیز به صورت رشد نیافته و ناقص دارند. در این پژوهش، ساختار گل، گرده و نمو بساک در هر دو نوع گل به ویژه گل های نر (دارای بساک های زایا ) با استفاده از روش های معمول سلول بافت شناختی و نیز میکروسکوپ الکترونی نگاره (SEM) بررسی شد. نتایج نشان داد هر گل نر دارای 10 پرچم و مادگی 5 برچه با برچه های رشد نیافته و فاقد تخمک و کیسۀ جنینی است. گل های ماده دارای مادگی 5-3 برچه ای (اغلب 5 برچه ای) و10 بساک نازا بدون کیسۀ گرده و گرده هستند. دیوارۀ بساک از اپیدرم، لایۀ مکانیکی، 3-2 لایۀ میانی و تاپی ترشحی تشکیل شده است. لایۀ تغذیه ای (تاپی) چند هسته ای و کشیده است و طی نمو دانۀ گرده تجزیه می شود، اما بقایای آن در بساک شکوفا نیز دیده می شود. جداربندی از نوع هم زمان است که تترادهای چهاروجهی و لوزی شکل را ایجاد می کند. دانه های گرده با میکروسکوپ الکترونی نگاره، بیضوی، جور قطب، کشیده و سه شکاف منفذی هستند. تزئینات سطح گرده از نوع رگه دار- شبکه ای است.

بررسی تنوع گونه ای گیاهان آبزی ماکروفیت استان مازندران

شانا وثوق رضوی

اکوسیستم های آبی یکی از مهمترین عرصه های زیستی است که دربرگیرنده مجموعه ای از تاکسون ها و گونه های متنوع آبزی است. تخریب این اکوسیستم ها، باعث از بین رفتن گونه های گیاهی آبزی و موجودات وابسته به آنها می شود. تاکنون تحقیق جامعی در مورد تنوع گونه ای گیاهان آبزی و عوامل موثر بر پراکنش آنها در استان مازندران انجام نشده است. در این تحقیق، تنوع گیاهان آبزی در شرق و غرب استان مازندران در مردابهای دائمی، مردابهای فصلی، باتلاق های جنگلی و مزارع برنج بررسی شد. 30 رویشگاه بر روی نقشه استان تعیین گردید و با استقرار 161 واحد نمونه برداری به روش سیستماتیک-تصادفی، تعداد 126 گونه شناسایی شد و فهرست کلیه گونه ها همراه با درصد پوشش هر گونه بر اساس سطح اشغال شده در هر کوادرات یادداشت شد. محاسبه و مقایسه تنوع گونه ای نشان داد که تنوع گونه ای ماکروفیت های آبزی در شرق و غرب تابعی از گرادیان رطوبت است. بر اساس روش دومارتن، آب و هوای غرب استان بسیار مرطوب و آب و هوای شرق مدیترانه ای است. بر این اساس شرایط مناسب برای رشد گیاهان آبزی در غرب استان بیشتر است و تنوع گونه ای هم در مردابها و هم در مزارع غرب مقدار بالاتری را نسبت به تنوع گونه ای مردابها و مزارع شرق استان نشان می دهد. در تحقیق حاضر با روش طبقه بندی den Hartog & Veld برای گیاهان آبزی، تنوع گیاهان رطوبت دوست، گیاهان مردابی و گیاهان آبزی حقیقی نیز محاسبه شد. نتایج نشان دهنده بالا بودن شاخص های تنوع گونه ای برای گیاهان رطوبت دوست است. گیاهان آبزی حقیقی بالاترین تنوع را بعد از گیاهان رطوبت دوست داشتند و کمترین تنوع در مورد گیاهان مردابی مشاهده شد. نتایج نشان داد که از نظر آماری بین شاخص تنوع گونه ای شانن در شرق و غرب و نیز بین گروه های گیاهان رطوبت دوست، گیاهان آبزی حقیقی و گیاهان مردابی تفاوت معنی داری وجود دارد (05/0(P کلمات کلیدی: تنوع گونه ای، گیاهان رطوبت دوست، گیاهان آبزی حقیقی، گیاهان مردابی، استان مازندران