عنوان نشریه

چینه نگاری سکانسی سازند گورپی در جنوب غرب فیروزآباد(تاقدیس آغار)

بررسی روزن داران پلانکتون سازند گورپی در جنوب غرب ناحیه فیروزآباد (تاقدیس آغار) منجر به شناسایی 8 بایوزون گردید، که شاملDicarinella asymetrica Zone) ) (سانتونین تا اوایل کامپانین پیشین)، (Globotruncanita elevata Zone) (کامپانین پیشین)،( (Globotruncana ventricosa Zone(کامپانین میانی تا کامپانین پسین)، (Radotruncana calcarata Zone) (کامپانین پسین)،Globotruncanella) havanensis Zone) (کامپانین پسین)، (aegyptiaca Zone Globotruncana) (کامپانین پسین تا بخش بالایی کامپانین پسین)، (Gansserina gansseri Zone) (بخش بالایی کامپانین پسین تا بخش زیرین مائس تریشتین) Contusotruncana contusa and Racemiguemblina fructicosa Zone)) (مائس تریشتین پیشین تا مائس تریشتین پسین) است. در ناحیه بررسی شده سازند گورپی با ناهم سازی فرسایشی روی سازند ایلام و به صورت ناهم سازی فرسایشی در زیر سازند پابده قرار دارد. بر اساس توزیع انواع مورفوتایپ های روزن داران پلانکتون، نسبت روزن داران پلانکتون به بنتیک (P/B) و محتوای کربنات، 7 سکانس درجه سه تشخیص داده شد. مرز سکانسی سازند گورپی با سازندهای ایلام و پابده از نوع اول و سایر مرزهای سکانسی از نوع دوم اند

ارتباط بین نوع فرسایش و ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی در مارن‌های استان همدان

از آن جا که مارن ها نسبت به فرسایش بسیار حساس بوده و سالیانه هزارن تن رسوب ریز دانه و رس را راهی مخازن سدها و محل پخش سیلاب در ایستگاه های تغذیه مصنوعی می کنند و هزینه های پالایش آب شرب و پیش پالایی آب تغذیه مصنوعی را به شدت افزایش می دهد، بررسی مارن ها از ابعاد مختلف برای کارشناسان و محققان حائز اهمیت است. در این تحقیق سعی شده است تا متغیرهای مؤثر در نوع فرسایش برای مارن های استان همدان شناسایی و معرفی گردد. به همین منظور از محل انواع فرسایش در41 نقطه، تعداد 49 نمونه اخذ و برای تعیین مقدار متغیرهای فیزیکو-شیمیایی به آزمایشگاه ارسال شد. همچنین مشخصات محل نمونه برداری ها همچون شیب، موقعیت جغرافیایی و هفت پارامتر سطحی خاک برداشت شد. در41 نقطۀ فوق الذکر، آزمایش باران مصنوعی با دستگاه باران ساز کامفورست انجام و41 نمونه رسوب-رواناب اخذ و در آزمایشگاه با استفاده از روش های ساده، مقدار رواناب و رسوب آن ها اندازه گیری شد. علاوه بر این، تعداد هفت نمونه از مارن ها با اشعه ایکس آنالیز و تعداد هشت مقطع نازک از مارن ها و سنگ های همراه تهیه و با میکروسکوپ پلاریزان بررسی شد. سپس داده های غیرنرمال با لگاریتم گیری نرمال گردید و همۀ داده ها با آنالیز واریانس و آنالیز تمیزی به دو روش پلکانی و همه گانی بررسی شد. ارزیابی ارتباط متغیرهای اندازه گیری شده و اشکال فرسایش نشان داد که اسیدیته (pH) تنها متغیر معنی دار و تا حدی مؤثر در شناسایی نوع فرسایش درمنطقه است. حساسیت توابع فیشر در پیش بینی نوع فرسایش به کمک دخالت همگانی متغیرهای شیمیایی، فیزیکی و فیزیکو- شیمیایی به ترتیب معادل با 6/75، 9/82 و 78 درصد است و نشان می دهد که مجموعۀ متغیرهای فیزیکی بهتر از مجموعۀ متغیرهای شیمیایی و فیزیکو- شیمیایی نوع فرسایش را پیش بینی می کند. در نهایت به کمک این آنالیزها برای پیش بینی نوع فرسایش در مارن های همدان توابع خطی فیشر تعیین و ارائه شد.

ارزیابی برخی ازخصوصیات زمین شناسی مهندسی نهشته های کواترنری حلقه سوم ترافیکی شهر اصفهان با استفاده از داده های بانک اطلاعات ژئوتکنیک اصفها ن

همـه سـاله تعــداد زیادی گمانه در منا طــق مختلف شهر اصفهان حـفر شده و آزمایشهـای متـعددی به منظور تعییـن ویژگـیهای زمیـن شناسی مهندسی نهشــته های کواتــرنری صورت می پذیرد، که متا سفــانه به دلیل عدم سازما ندهی منطقـی این داده ها از نتا یج آنها در پروژه های بعدی استفا ده نمی شود. امروزه با تشکیـل بانک اطلاعا ت ژئـو تکنیکی در کـشورهای مختلف امکان سازما نـدهی این داده ها در رایا نه فراهم گردیده است. تحقیق حاضر با جمع آوری اطلاعات ژئو تکنیکی گمانه های حفاری شده پروژه های مختلف عمرانی، اوّلین گام را در جهت ایجا د بانک اطلاعاتی در محدوده حلقه سوم ترافیکی شهر اصفها ن برداشته است . این بانک دارای 300 گـمانه، 11093 داده و 38 موضوع است. نرم افـزار مـورد استفاده جهـت ایجاد این با نک نرم افزارAccess می با شد.
اطلاعـات برحسب نیـاز از این نرم افــزار وارد نرم افــزار surfer شده و بدین ترتیب با توجه به اطلاعات موجود، نقشه ها ی موضوعی مــورد نیـاز در اعمـاق مختلـف ترسـیم گردیده است، برای تهیه نقشه ها از روش IDW ((INVERSE DISTANCE WEIGHTED یا فاصله معکوس وزین استفاده شده است.
براسـاس این نقشه ها می تـوان خصـوصـیات زمیـن شنا ســی مهندسـی نهـشته های کواترنری درمحدوده مورد مطالعه را بررسی کرد، از جمله خاکهای محدوده مورد مطالعه از نظر فعالیت دررده غیر فعال قرار می گیرند ،عمق سنگ بستر اصفهان از جنوب به شمال افزایش می یابد و امکان شناسایی گسل با توجه به اطلاعات گمانه ای در برخی نقاط شهر اصفهان وجود دارد.
با توسـعه و گسترش این بانک اطلاعـا تی می توان نتا یج منا سب تری به لحـا ظ کمـی و کیفـی در مورد خصوصیات زمین شناســی مهـندسی نهشـته های آبرفتی شهـر اصفـهان بدست آورد، که این موضـوع مطالعه و بررسیهای دقیق تری را در آینده می طلبد.

تحلیل ساختاری تاقدیس های زنگول و پشت‌جنگل در شمال غرب پهنه لرستان، زاگرس چین خورده- رانده، به منظور برآورد بستگی افق دهرم

تاقدیسهای زنگول و پشت جنگل در غرب- شمال غرب شهرستان خرمآباد در منطقۀ لرستان و در کمربند چینخورده- راندۀ زاگرس واقع هستند. هندسه و تحول جنبشی چین ها درکمربند چینخورده- راندۀ زاگرس به وسیلۀ گسل های راندگی کنترل می شوند. بنا بر این هندسۀ ساختاری چین ها که در پتانسیل ساختار مخزنی بودن آن ها مؤثر است، به وسیله این گسلهای راندگی که غالباً کور هستند و شواهد سطحی ندارند، کنترل می شود. در این پژوهش، هندسه ساختاری تاقدیسهای زنگول و پشت جنگل به منظور برآورد پتانسیل مخزن هیدروکربوری آن ها بررسی شده است. برای این هدف، سه برش ساختاری حاصل پیمایشها ی ساختاری عمود بر امتداد اثر سطح محوری چین ها از تاقدیسها تهیه شده است. بر اساس تحلیل های هندسی انجام شده، تاقدیسهای زنگول و پشت جنگل هندسه ای شبیه به هندسۀ چینهای جدایشی گسل خورده دارند. سطح جدایشی عامل چینخوردگی این تاقدیسها عمیق و احتمالاً در شیل های کامبرین است، گرچه وجود شواهدی از چینخوردگی های جوان تر، چین های گوشخرگوشی و چین های مشابه دروغین در پهلوهای این تاقدیسها و سازندهای جوان تر دلالت بر اثر سطوح جدایش میانی در توسعه این چین ها دارد. سازند گرو که یکی از سطوح جدایش اساسی میانی در منطقۀ لرستان است، عامل توسعه این چین ها در پهلوهای تاقدیسهای بزرگ است. این سطح جدایشی همچنین کنترل کنندۀ سبک هندسه ساختارهای سطحی از ساختارهای عمقی نفتی است، به گونه ای که باعث جابه جایی مکانی ناحیۀ لولایی آن ها از سطح تا عمق می شود. با بررسی نقشۀ همتراز زیرزمینی تاقدیسها میزان بستگیهای قائم و افقی تاقدیسهای زنگول و پشت جنگل برآورد شده است.

مدلسازی ساختمانی و محاسبات حجمی نفت مخزن آسماری میدان نفتی شادگان با استفاده از نرم افزار RMS

میدان نفتی شادگان در جنوب غربی فروافتادگی دزفول قرار دارد. این میدان از نظر ساختار زمین شناسی یک تاقدیس متقارن با ابعادی به طول 5/23 کیلومتر و عرض 5/6 کیلومتر در افق سازند آسماری و هم سو با روند ساختمانی دیگر میادین حوضه نفتی زاگرس می باشد. مخزن آسماری از دومخزن مجزا تشکیل شده است. هدف از مظالعه کنونی، تهیه مدل چینه ای و گسلی، ارزیابی کیفیت مخزن، تعیین نقش گسل ها و تعیین حجم نفت مخزن آسماری از نتایج مهم این مطالعه است. با استفاده از نرم افزار RMS است. در ایجاد مدل ساختمانی، داده های گسل ها همراه با زون های مختلف، طراحی و هندسه مخزن را شکل می دهند. تلفیق دو مدل چینه ای افق های مخزنی و گسلی آشکار نمود که سطح گسل هر دو مخزن را قطع نموده، اما با توجه به اختلاف درجه سبکی یا API نفت هر دو مخزن و عدم تاثیر تغییرات فشاری این مخازن بر یکدیگر در زمان تولید، عدم تاثیر گسل ها بر ارتباط درونی دو مخزن را نشان می دهد. با انطباق مدل های گسلی، توزیع تخلخل و مقادیر حجمی مخزن، تأثیر گسلش در کیفیت خواص مخزنی مشخص شد.

تحلیل پایداری زمین لغزش فرحزاد

اجرای طرح های اصلاح شیب مناسب و روش های پایدارسازی اقتصادی مستلزم بررسی های صحرایی دقیقی است که به درک روشنی از علل وقوع زمین لغزش منجر می گردد. هم چنین شناسایی زمین لغزش به محض وقوع آن، اطلاعات با ارزشی از فرایندهای درگیر در لغزش در اختیار محققان قرار می دهد. در تحلیل پایداری شیب های خاکی، اندازه گیری یا تخمین مقاومت برشی مصالح شیروانی اهمیت بسیاری دارد. شیب های گسیخته شده، شرایط مناسبی برای تخمین مقاومت برشی مصالح درگیر در گسیختگی فراهم می کنند که در این حالت تحلیل های برگشتی برای تخمین مقاومت برشی مصالح سطح لغزش جواب گو است. زمانی که مقیاس لغزش بسیار بزرگ است و مصالح در حالت طبیعی خود قرار دارند روش تحلیل برگشتی نسبت به آزمون های آزمایشگاهی برتری دارد. با استفاده از اطلاعات حاصل از بررسی های محلی و روش های تحلیل پایداری مناسب می توان به مدل شیروانی در زمان گسیختگی دست یافت. در این مقاله ضمن بررسی زمین لغزش فرحزاد و بازسازی لغزش اولیه، پارامترهای مقاومتی سطح گسیختگی از طریق انجام تحلیل برگشتی به دست آمده است. مقدار مقاومت برشی توف هوازده که از طریق تحلیل برگشتی حاصل شده است با مقادیر مقاومت برشی توف هوازده ارائه شده در منابع هم خوانی دارد.

پتروگرافی و پترولوژی متاپلیت های بخش میانی زون سنندج - سیرجان ( شمال گلپایگان – شرق خمین )

متاپلیت های شمال گلپایگان بر مبنای مجموعه های کانیایی در چهار دسته کلریتوئید گارنت بیوتیت شیست، گارنت بیوتیت مسکویت شیست، گارنت بیوتیت مسکویت شیست استروتید دار و استروتید بیوتیت مسکویت شیست کیانیت دار قرار می گیرند. وجود کلریتوئید در کلریتوئید گارنت بیوتیت شیست ها بیانگر رخساره شیست سبز می باشد. گارنت های موجود در گارنت بیوتیت مسکویت شیست ها بیانگر 3 مرحله رشد و همچنین تشکیل همزمان با تکتونیک می باشد.
ظهور استروتید در گارنت بیوتیت مسکویت شیست های استروتید دار نشانه شروع رخساره آمفیبولیت می باشد. نبود ساخت منطقه ای در استروتید موجود در این شیست ها نشانه رشد و تشکیل این کانی در سیکل دگرگونی پیشرونده می باشد.
مطالعه ی ترمودینامیکی این سنگ ها نشانگر آن است که متاپلیت های شمال گلپایگان در محدوده دمائی 480 تا 560 درجه سانتیگراد و در محدوده فشاری 6/1 تا 1/4 کیلوبار تشکیل شده اند. این نتایج با شواهد پاراژنتیکی کانی ها کاملا هماهنگ بوده و حاکی از دگرگون شدن رسوبات پلیتی شمال گلپایگان تا رخساره آمفیبولیت پایینی ( اپیدوت امفیبولیت ) می باشد.

گرانیت زریگان، ماگمایی یا متاسوماتیک؟

توده های گرانیتی منطقه زریگان و چاه چوله در شمال بافق، جنوب شرقی نقشه 1:250000 اردکان واقع شده (شکل 1)، جزیی از خرده قاره ایران مرکزی محسوب می شوند. ترکیب سنگ شناسی این توده ها، از آلکالی فلدسپار گرانیت تا سینو- مونزو گرانیت نوسان دارد. آنها از نوع گرانیت های لوکوکرات و ساب ولکانیک، با کانی شناسی عمدتاً کوارتز- فلدسپاتی، و فقیر از کانیهای مافیک هستند. انواع بافتهای ماگمایی، دگرشکلی، متاسوماتیک و دگرسانی، گرانوفیری، گرافیک، میلونیتی و کاتاکلاستی، میرمکیت، پرتیتی و جانشینی در آنها دیده می شود. از نظر ژئوشیمیایی، توده های مورد بحث، ویژگیهایی از سریهای کالکوآلکالن تا آلکالن، پرآلومینI-type و محیط تکتونیکی کمان ماگمایی را نشان می دهند. در نمودارهای تغییرات عناصر نیز، بستگی به تمایلات ذاتی، پویایی و مراتب سازگاری و ناسازگاری عناصر، رفتارهای متفاوتی دیده می شود که گویای تاثیر فرآیند تفریق و تبلور و متاسوماتیسم، هر دو، بر توده های مذکور است. شواهد صحرایی، سنگ شناختی و ژئوشیمیایی، در توده های گرانیتی زریگان و چاه چوله حاکی از آن است، که لااقل بخشی از این توده ها، بویژه گرانیت زریگان، از طریق متاسوماتیسم و فرآیندهای تفریق گرمابی از سنگهای مافیک قبلی (توده های دیوریتی و گابرویی) تشکیل شده است و حتی پس از آن نیز به نحوی گسترده تحت تاثیر این فرآیندها واقع شده اند. مقایسه این توده ها، با معیارهایی که برای تمایز گرانیت های ماگمایی و متاسوماتیک ارائه شده، نشان داده که این توده ها، ضمن شباهت هایی با برخی از توده های شاخص ماگمایی، بیشترین شباهت را به گرانیت نوع متاسوماتیک یا
E- type دارند.

معرفی کانسارموته به‌عنوان سامانه طلای مرتبط با توده‌های نفوذی

کانسار طلای موته در غرب ایران واقع در بخش مرکزی پهنه سنندج- سیرجان (SSZ)، مرتبط با رگه های کوارتز، کوارتز- سولفیدی، عدسی ها و رگچه های قطع کننده سنگ بستر نئوپروتروزوئیک است که غالباً در امتداد پهنه های برشی با راستای NW-SE تشکیل شده است. کانه زایی طلا مرتبط با دگرسانی های گرمابی شدید در راستای پهنه های برشی شکل پذیر، با مجموعه دگرسانی رخساره شیست سبز شامل کوارتز + سریسیت + کلریت + آلبیت و دگرسانی سولفیدی و سیلیسی شدن نزدیک به منطقۀ کانه دار صورت گرفته است. کانی شناسی کانه شامل، پیریت، کالکوپیریت، سولفید مس-بیسموت (امپلکتیت)، آرسنوپیریت، پیروتیت، بیسموت، طلا و مقادیر اندکی گالن و اسفالریت است. رخداد طلای طبیعی در رگه های کوارتز، به صورت ادخال در پیریت و کالکوپیریت های نسل دوم و بافت پرکننده شکستگی ها در درون و اطراف پیریت های دانه درشت خودشکل و نیمه خودشکل صورت گرفته است. مطالعات سیالات درگیر در رگه های کوارتز، شامل سه نوع اصلی از سیالات C-O-H؛ متشکل از نوع کربنیک (غنی از CO2)، آبگین- کربنیک و سیالات آبگین در مناطق معدنی چاه خاتون و سنجده است. بر این اساس، سیالات کربنیک با دمای همگن شدن CO2 (ThCO2) 6/12 تا ˚C3/27، سیالات آبگین- کربنیک با شوری 3/2 تا 5/12 درصد و دمای همگن شدن نهایی برابر 6/145 تا ˚C2/304 و سیالات آبگین، متشکل از دو دسته، 1) شوری 1/2 تا 2/15 درصد و دمای همگن شدن نهایی 2/212 تا ˚C6/297 در رگه کوارتز- سولفیدی طلادار و 2) شوری 4/16 تا 2/28 درصد و دمای همگن شدن نهایی 4/147 تا ˚C6/245، متعلق به رگه های عقیم کوارتزهستند. در حالی که اغلب خصوصیات ذکر شدۀ پیشین در ارتباط با ژنز کانسار موته، مشابه با ذخایر طلای کوهزایی (مزوترمال) است، ویژگی هایی از قبیل، ارتباط ژنتیکی بین تحولات تکتونیکی گوشته با پوستۀ بالایی طی تاریخچۀ تکتونوماگمایی پهنۀ سنندج- سیرجان به همراه واحدهای ساختاری کششی و نفوذی های محلی و شواهد زمین شناسی کانه ها، دگرسانی، شیمی کانی ها، زوناسیون عنصری و سیالات درگیر ارائه شده در این پژوهش، احتمالأ نشانه هایی از کانه سازی طلا در منطقۀ موته، مشابه با سامانه کانه زایی مرتبط با توده های نفوذی احیایی است.