http://jsci.khu.ac.ir نشریه علوم دانشگاه خوارزمی - مقالات نشریه - سال 1382 جلد18 شماره57 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1382/10/11 http://system.khu.ac.ir/jsci/browse.php?a_id=1140&sid=1&slc_lang=fa کادمیوم از جمله فلز های سنگین محیطی است که در همه جا یافت می شود و القا کننده اختلالات فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و ساختاری است. این ماده در صنایع باتری سازی و نظامی کاربرد دارد. در مطالعه اخیر نقش پاتولوژیک کلرید کادمیوم واثر حفاظتی تورین روی بیضه موش های نرنژادNMRI مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه کلرید کادمیوم با دوز 2 میلی گرم بر کیلوگرم و تورین با دوز400 میلی گرم بر کیلوگرم به صورت تیمار طولانی مدت (Chronic)، به مدت 30 روز(هفته ای دو مرتبه) به صورت درون صفاقی مورد استفاده قرار گرفتند و تغییرات در پارامترهایی نظیر: وزن نسبی بیضه, تغییرات وزنی حیوانات, ضخامت غلاف سفید بیضه، قطر لوله منی ساز, تعداد سلول های اسپرماتوگونی نوع A، تعداد سلول های اسپرماتوگونی نوع B، تعداد سلول های اسپرماتوسیت اولیه، تعداد سلول های اسپرم, تعداد سلول های سرتولی مورد مطالعه قرار گرفت و مشاهده شد که به دنبال استعمال کلرید کادمیوم، پارامترهایی نظیر ضخامت غلاف سفید، وزن نسبی بیضه افزایش معنی داری نسبت به گروه شاهد داشتند، درحالی که بقیه پارامترها از کاهش معنی داری نسبت به گروه شاهد برخوردار بودند. به علاوه در برخی از نمونه های تجربی حالت چروکیدگی لوله های منی ساز و رهاشدن اسپرماتوسیت های اولیه و اسپرماتیدها به مرکز مجاری لوله ها مشاهده شد. از سوی دیگر در گروهی که از ترکیب آنتی اکسیدان تورین استفاده نمودیم، هیچ گونه افزایش یا کاهش معنی داری در میزان پارامترهای ذکر شده نسبت به گروه شاهد مشاهده نکردیم. بنا بر این می توان چنین نتیجه گرفت که استفاده از کلرید کادمیوم در دوز2 میلی گرم بر کیلوگرم به دو صورت تیمارهای کوتاه مدت(Acute ) و دراز مدت(Chronic ) آثار پاتولوژیک بر روی بیضه دارد و درتیمار طولانی مدت این آثار شدیدتر است. استفاده از آنتی اکسیدانی نظیر تورین قادراست آثار سمی کادمیوم را در بیضه کاهش داده و خنثی نماید. http://system.khu.ac.ir/jsci/browse.php?a_id=1141&sid=1&slc_lang=fa قریه آبگرم در 85 کیلومتری جنوب غربی قزوین واقع شده و ناحیه بررسی شده در حوالی آن قرار دارد. از لحاظ جغرافیایی این ناحیه ادامه کوه های سلطانیه در چهارگوش زمین شناسی کبودرآهنگ به حساب می آید. سنگ های آذرین کرتاسه زیرین دراین منطقه شامل بازالت اسپیلیتی، آلکالی الیوین بازالت، بازالت، موژه آریت و تراکی بازالت است که به صورت گدازه و توف دیده می شوند و نفوذی های داخل آن ها بیشتر شامل میکروگابرو، پیروکسن هورنبلند گابرو وملاگابرو است. سنگ های آذرین مذکورجزء سری آلکالن هستند. انطباق های خوب و روندهای پیوسته اکسید عناصر اصلی در مقابل سیلیس در نمودارهای تغییرات شیمیایی، قرابت ژنتیکی بین رخساره های مختلف آن را تأیید می کند. مقایسه داده های ژئوشیمیایی و پتروگرافی این سنگ ها نشان می دهد که جدا شدن الیوین ،پیروکسن و مگنتیت سبب تفریق ماگمای مادر و باعث ایجاد ترم های مختلف از آن گردیده است. با توجه به وفور ریفت های قاره ای در مرزبین خرده قاره ها در ایران در زمان کرتاسه زیرین ماگماهای آلکالن کرتاسه زیرین منطقه آبگرم نیز می تواند متعلق به این ریفت ها یا پشت قوس حاصل از فرورانش پوسته اقیانوسی مابین خرده قاره ها باشد، با وجود این برای تشخیص سرگذشت دقیق منطقه آب گرم در این زمان به داده های بیشتری نیاز داریم. http://system.khu.ac.ir/jsci/browse.php?a_id=1142&sid=1&slc_lang=fa تولید گیاهان تراریخت کلزا با استفاده از میانجی آگروباکتریوم نیاز به بهینه سازی روش های کشت بافت و تراریختی دارد. برای این منظور آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکراراجرا شد. غلظت های مختلف بنزیل آدنین(BA)(5/1, 3 و 5/4 میلی گرم بر لیتر) و تدیازورون (TDZ) (0 , 15/0 و 3/0 میلی گرم بر لیتر) با سنین مختلف جداکشت های محور زیر لپه(7، 14 و 21 روزه) مورد بررسی قرار گرفتند. تفاوت معنی داری در اثر مثقابل هورمون های BA و TDZ دیده شد, به نحوی که بیشترین درصد شاخه زایی (% 174) از کاربرد 5/4 میلی گرم بر لیتر BA و 3/0 میلی گرم بر لیتر TDZ حاصل شد. سن جدا کشت نیز تأثیر معنی داری بر در صد شاخه زایی داشت. جداکشت های 21روزه توانایی تولید بیشترین درصد شاخه زایی را داشتند. شاخه های تولید شده پس از انتقال به محیط ریشه زایی دارای 2 میلی گرم بر لیتر ایندول بوتیریک اسید تولید ریشه کردند. با دست یابی به بهترین تیمار هورمونی و سن جدا کشت اقدام به انجام تراریختی توسط میانجی آگروباکتریوم شد. آگروباکتریوم سویه LBA حاوی پلاسمید pBI مورد استفاده قرار گرفت. گیاهان تراریخت نشده در محیط انتخاب, حاوی کانامایسین با از دست دادن ساختار کلروفیلی به رنگ سفید یا ارغوانی درآمدند و حذف گردیدند، در حالی که گیاهان تراریخت شده با دریافت ژن NPTII و ایجاد مقاومت در مقابل کانامایسین و حفظ کلروفیل در محیط انتخاب، به رنگ سبز باقی ماندند و ریشه کردند. گیاهان ریشه دار به خاک منتقل شدند و تولید گل و دانه کردند. از گیاهان سبز مقاوم به کانامایسین آزمون GUS انجام شد. ظهور رنگ آبی در حضور سوبسترای X-Gluc نشانگر بیان ژن GUS در گیاهان تراریخت بود. از برگ های سبز گیاهان مقاوم به کانامایسینDNA ژنومی استخراج شد و پس ازPCR ظهور باند pb 520 بیانگر حضور ژن GUS دراین گیاهان بود. بنا براین با استفاده از این روش می توان اقدام به انتقال ژن های مقاومت به تنش های زیستی و غیرزیستی کرد. http://system.khu.ac.ir/jsci/browse.php?a_id=1143&sid=1&slc_lang=fa تعدادی از گونه های گیاهی ساپونین های تری ترپنوئیدی را به عنوان قسمتی از فرآیند طبیعی رشد و نموشان سنتز می کنند. نمونه هایی از این گیاهان به عنوان منابع دارویی مورد استفاده قرار می گیرند. اهمیت این ترکیبات ناشی از خصوصیات دارویی، فعالیت ضد میکروبی و احتمالاً نقش آن ها به عنوان تعیین کننده های مقاومت گیاه در برابر بیماری است. دراین پژوهش, گیاه دارویی مینای چمنی از تیره کمپوزیته، ساپونین های تری ترپنوئیدی خود را عمدتاً در ریشه، در پاسخ به سالیسیلیک اسید و عامل بیماری زا افزایش می دهد. نتایج حاکی از آن است که مقدار ساپونین ها در گیاهان تیمار شده با غلظت های 3، 7 و11 میکرومولار سالیسیلیک اسید نسبت به گیاهان تیمار نشده با سالیسیلیک اسید و بدون آلودگی (گیاهان کنترل) افزایش پیدا کرد. همچنین مقدار ساپونین ها در گیاهان آلوده و بدون تیمار سالیسیلیک اسید بیش تر از گیاهان کنترل بود. و در زمانی که گیاهان آلوده، با سالیسیلیک اسید تیمار شدند، افزایش قابل ملاحظه ای در مقدار ساپونین ها نسبت به گیاهان کنترل مشاهده شد. همچنین قله های به دست آمده از نمونه ها به روش HPLC و مقایسه آن ها با ساپونین استاندارد، نتایج فوق را تأ یید کرد. http://system.khu.ac.ir/jsci/browse.php?a_id=1144&sid=1&slc_lang=fa در این تحقیق تعداد 207 سونداژ قائم ژئوالکتریکی به روش مقاومت ویژه و با آرایه شلومبرژه در دشت شورو واقع در 80 کیلومتری جنوب غرب زاهدان برداشت گردیده و پس ازتصحیح، داده های صحرایی به کمک نرم افزار روسی1 با در نظر گرفتن اطلاعات لوگ چاه های گمانه در منطقه، پردازش و تفسیر شده و مقاومت حقیقی و ضخامت لایه های زیر سطحی مختلف، مشخص و محدوده آبخوان در دشت تعیین گردیده است. سنگ کف منطقه عموماً از جنس اسلیت بوده و در برخی نقاط به صورت شیل ظاهر شده است. مقاطع ژئوالکتریک، نقشه های هم عمق و هم مقاومت لایه آب دار و سنگ کف ترسیم و با توجه به نقشه هم تراز آب زیرزمینی جهت حرکت آب، ورودی ها و خروجی های دشت مشخص گردیده است. بر اساس مدل ژئوالکتریکی به دست آمده دو بخش مجزا در دشت قابل تفکیک است(بخش شرقی و بخش غربی). عمق و ضخامت متوسط لایه آب دار در کل دشت به ترتیب برابر با 30 و30 متر، در شرق برابر23 و 24 متر و درغرب برابر40 و 41 متر اندازه گیری شده است. با استفاده از تشابه بین جریان الکتریکی و جریان آب در محیط متخلخل، پارامترهای هیدروژئولوژی دشت نظیر تخلخل، آب دهی ویژه، حجم ذخیره و حجم آب قابل استحصال آبخوان با استفاده از پارامترهای ژئوالکتریکی محاسبه گردیده است. مقدار تخلخل آبخوان شورو برابر37/0 و آب دهی ویژه آن 18/0 تخمین زده شده است. با استفاده از این پارامترها حجم آب قابل استحصال در آبخوان شورو حدوداً برابر855 میلیون مترمکعب برآورد شده است. http://system.khu.ac.ir/jsci/browse.php?a_id=1145&sid=1&slc_lang=fa الکترودهای نازک فتالوسیانین(PC ) شامل فلزهای روی، آهن و منیزیم فتالوسیانین به روش نشست در خلأ1 تهیه شده است. انتقال بارالکتریکی ذرات یون ها به درون فیلم های نازک با روش کرونوکولومتری بررسی گردید. نتایج نشان داد که عمل کرد فیلم های مزبور همانند الکترودهای نیمه هادی است وعمل انتقال بارالکتریکی بر سطح الکترود فتالوسیانین به دو نوع صورت می پذیرد. در نوع اول الکترود نازک فتالوسیانین همانند الکترود نیمه هادی عمل می کند و عمل انتقال بار الکتریکی بر روی سطح فتالوسیانین صورت می گیرد. در روش دوم ذرات بار الکتریکی از سطح فیلم به داخل الکترولیت ( نیترات، پرکلرات و یون کلراید) درون فیلم نازک نفوذ می کند. ضخامت فیلم نازک تهیه شده محدود بوده و فاکتور مهمی به شمار می آید. بنابراین برای ضخامت های کمتر از Å100 نفوذ یون ها از غشای نازک فتالوسیانین صورت گرفته، و در ضخامت های بالاتر از Å100 عمل نیمه هادی بودن مشاهده میشود. ضخامت فیلم نازک فتالوسیانین 100 الی Å 3000 بررسی شدند. http://system.khu.ac.ir/jsci/browse.php?a_id=1146&sid=1&slc_lang=fa تبدیل مستقیم و غیرکاتالیستی متان به هیدروکربن های سنگین تر در فشار اتمسفریک در یک پلاسمای غیر تعادلی هاله مثبت مورد مطالعه قرار گرفت. گزینش پذیری به هیدروکربن های C2 بیش تراز87% بود با حداکثر 8/4% بازده اتیلن اثر ولتاژ، دما و نسبت متان به اکسیژن درخوراک بر تبدیل متان و گزینش پذیری محصولات بررسی شد نتایج آزمایش ها نشان می دهند که تبدیل متان با افزایش ولتاژ اعمال شده به رآکتور افزایش می یابد، تبدیل متان تا دمای 300 درجه سانتی گراد افزایش می یابد اما از300 تا 650 درجه سانتی گراد به نسبت خوراک بستگی دارد, ممکن است افزایش و یا کاهش یابد. بالاترین تبدیل متان و بازدهی هیدروکربن های C2 در نسبت خوراک 1/4= 2O4CH است. http://system.khu.ac.ir/jsci/browse.php?a_id=1147&sid=1&slc_lang=fa احیا متوکسی کتون 1 به وسیله 4NaBH متوکسی کتول 2 می دهد. استرهای استات و توزیلات این الکل جدا نشدند ولی استربنزوات آن تهیه شد، احیا کتول 2 بوسیله 4LiAlH الکل 4 تولید می کند. گر چه کتول 9 تحت تأثیر متیل منیزیم یدید قرار نمی گیرد، ولی متوکسی کتون 1 با متیل منیزیم یدید و فنیل منیزیم یدید واکنش داده هیدروکربن های مربوطه تشکیل می شوند. کتون 13 در مجاورت فنیل منیزیم یدید به هیدروکربن 14 تبدیل می شود. اجسام 12 و 14 به نور حساس هستند و به مخلوطی از مواد تبدیل می شوند.