fa ارزیابی آماره‎های اندازه گیری دقت مدل و استفاده صحیح از آنها (مطالعه موردی: درون‎یابی بارش در استان فارس) تخصصي Special پژوهشي Research <div>د<em>ر بسیاری از تحقیقات علمی، استفاده از آماره&lrm;های سنجش خطا در انتخاب یک مدل و یا روش در تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، بدون در<br> نظرگرفتن ملاحظاتی انجام می&lrm;شود. در این پژوهش، سنجش دقت روش&lrm;های‌ درون‌یابی بارش در استان فارس با هدف ارزیابی عملکرد<br> آماره&lrm;های پرکاربرد اندازه‌گیری خطا و ارائه توصیه&lrm;هایی برای استفاده صحیح از آنها بوده ‌است. درون&lrm;یابی بارش به کمک 161 ایستگاه<br> هواشناسی (22 ایستگاه همدیدی و 139 ایستگاه باران&lrm;سنجی) برای سال 1398 به عنوان یک سال پربارش با روش&lrm;های وزنی عکس فاصله،<br> کریجینگ، کوکریجینگ و تابع پایه شعاعی انجام شد. نتایج ارزیابی آماره MBE نشان می&lrm;دهد در مواردی به دلیل صفر شدن حاصل جمع مقادیر<br> مثبت و منفی، محقق در انتخاب روش درون&lrm;یابی دچار اشتباه شده و این آماره تنها بیش&lrm;برآوردی و یا کم&lrm;برآوردی را نشان داده و نمی&lrm;توان از آن<br> برای ارزیابی دقت و انتخاب روش&lrm;های درون&lrm;یابی استفاده نمود. در خصوص ضریب تبیین (r 2 )، نتایج نشان داد که به دلیل عدم سنخیت بزرگی<br> دامنه تغییرات این ضریب (صفر تا 1) با مقادیر خطا (100 تا 400 میلی&lrm;متر برای درون&lrm;یابی بارش استان فارس)، استفاده از آن در ارزیابی<br> دقت یک روش صحیح نمی&lrm;باشد. درخصوص NRMSE نتایج نشان داد که در نمونه&lrm;های با تعداد افراد کم (n=3, NRMSE=0.35) در<br> مقایسه با نمونه&lrm;های با تعداد زیاد (n=20, NRMSE=0.097)، مقدار آن بیش از اندازه افزایش یافته و استفاده از این آماره پیشنهاد<br> نمی&lrm;شود. در یک نتیجه&lrm;گیری کلی، استفاده از آماره&lrm;های MAE و RMSE برای ارزیابی خطای روش&lrm;های درون&lrm;یابی به دلیل واقعی&lrm;تر نشان<br> دادن مقدار خطا پیشنهاد می&lrm;شوند.<br> واژگان کلیدی: بارش، آماره‌های ارزیابی خطا، روش‌های درون‌یابی، استان فارس</em></div> <h2 dir="rtl" style="margin-top: 13px; margin-right: 30px; margin-left: 36px; text-align: left;">Assessment of the measurement statistics of model accuracy and the appropriate<br> use of them (Case study: Interpolation of Precipitation in Fars province)<br> Abstract<br> In many scientific researches, error measurement statistics are often used without taking notices into account<br> when selecting a model or method for the spatial analysis of environmental hazards. In order to assess the<br> accuracy of precipitation interpolation methods in Fars province, the performance of widely used error<br> measurement statistics and some comments were implemented. Spatial interpolation of precipitation was<br> accomplished using inverse distance weighting, kriging, co-kriging, and radial basis functions methods with 161<br> weather stations (22 synoptic and 139 rain gauge stations) for 2018 as a rainy year. The results of MBE statistic<br> evaluation indicated that the researcher may have chosen the incorrect interpolation method in certain cases<br> where the sum of the positive and negative values became zero. In addition, this statistic is limited to indicating<br> overestimation or underestimation and should not be used for assessing accuracy or selecting interpolation<br> techniques. Regarding the coefficient of determination (r 2 ), the results revealed that due to the lack of<br> compatibility in the magnitude of the range of this coefficient (0 to 1) with error values (100 to 400 mm for the<br> interpolation of precipitation in Fars province), its use in evaluation of the accuracy of a method is not<br> recommended. In terms of NRMSE, the results showed that samples with a small number of observations (n=3),<br> its value increased excessively (NRMSE=0.35) when compared to samples with a bigger number of data (n=20,<br> NRMSE=0.097). Therefore, it is not advised to use this statistic. In conclusion, since MAE and RMSE statistics<br> provide a more realistic error value, it is advised to use them for assessing the accuracy of interpolation<br> methods.<br> Keywords: Precipitation, Error evaluation statistics, Interpolation methods, Fars province</h2> بارش, آماره‌های ارزیابی خطا, روش‌های درون‌یابی, استان فارس Precipitation, Error evaluation statistics, Interpolation methods, Fars province 117 136 http://jsaeh.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-765-2&slc_lang=fa&sid=1 Aliakbar Mirshafie علی اکبر میرشفیعی aliakbarmir64@gmail.com 100319475328460012080 100319475328460012080 No دانشگاه تهران سعید بازگیر sbazgeer@ut.ac.ir 100319475328460012081 100319475328460012081 Yes دانشگاه تهران قاسم عزیزی ghazizi@ut.ac.ir 100319475328460012082 100319475328460012082 No دانشگاه تهران