Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards

fa ارزیابی آسیب پذیری کاربری مسکونی در برابر تهدیدات خارجی با رویکرد پدافند غیرعامل شهری (مطالعه موردی: منطقه 10 تهران) Assessing the vulnerability of residential use against external threats with a passive urban defense approach (Case study: District 10 of Tehran) تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">کاربری مسکونی یکی از کاربریهای مهم و اصلی در نظام کاربری اراضی شهری است که مدیریت ایمنی و توجه به الزامات پدافندی آن به دلیل تراکم بالای جمعیتی در شهرهای بزرگ بسیار حائز اهمیت است. پژوهش حاضر، در زمینه ارزیابی آسیب پذیری کاربریهای مسکونی در برابر تهدیدات خارجی با رویکرد پدافند غیرعامل شهری در منطقه 10 تهران است که در قالب مطالعات فضایی ـ مکانی و با اجرای مدل تحلیلی در سه گام انجام شد. ابتدا شناسایی و دسته بندی اصول و الزامات پدافند غیرعامل در سه گروه پارامترهای سازهای، جمعیتی و مکانی صورت گرفت و با استفاده از ابزار پرسشنامه و نظرسنجی کارشناسی، اولویتهای اصول پدافند غیرعامل در ارتباط با فضاهای مسکونی مشخص شد. در ادامه، بر پایه فرآیند تحلیل شبکه ای، تعیین وزن هر یک از معیارها انجام گرفت و وزن حاصل از مدل ANP، در محیط نرم افزار ArcGIS بر لایه های مکانی منطقه اعمال شد. نتایج اجرای مدل نشان داد که از نظر شاخصهای سازهای، بیش از 78 درصد واحدهای مسکونی منطقه، در گروه سازههایی با میزان آسیبپذیری زیاد قرار می گیرند و از نظر شاخصهای جمعیتی، در 88 درصد واحدهای مسکونی در صورت وقوع تهدیدات خارجی میزان آسیب پذیری زیاد است. از لحاظ شاخصهای مکانی، بیش از 92 درصد فضاهای مسکونی، با چند نوع کاربری ناسازگار همجوار هستند و بیشترین آسیب پذیری را دارند. به طور کلی نتایج حاصل از رویهم گذاری لایه ها نشان داد بیش از 86 درصد واحدهای مسکونی محدوده در پهنه های آسیب پذیر واقع شده اند و میزان آسیب پذیری واحدهای مسکونی در این پهنه ها بسیار بالاست.  </div> <div style="text-align: justify;">The pervasiveness of the concept of vulnerability in various dimensions has led to the emergence of the theory of vulnerability in the spatial sciences. According to the theory of vulnerability, in any given space, there is a coefficient of vulnerability, while the levels and amplitude of safety are not evenly distributed on the surface of that space. Residential use is one of the most important and main uses in the urban land use system, and safety management and attention to its defense requirements are very important due to the high population density in large cities. The present study is in the field of assessing the vulnerability of residential uses against external threats with a passive urban defense approach in District 10 of Tehran, which was conducted in the form of spatial studies and by implementing an analytical model in three steps. First, the principles and requirements of passive defense were identified and classified into three groups of structural, demographic and spatial parameters, and using the questionnaire and expert survey tools, the priorities of passive defense principles in relation to residential spaces were determined. Then, based on the network analysis process, the weight of each criterion was determined and the weight of the ANP model was applied to the spatial layers of the region in ArcGIS software. The results of the model showed that in terms of structural indicators, more than 78% of residential units in the region are in the group of structures with high vulnerability and in terms of demographic indicators, in 88% of residential units in case of external threats, the level of vulnerability is high. In terms of spatial indicators, more than 92% of residential spaces are adjacent to several incompatible uses and have the highest vulnerability. In general, the results of overlapping layers showed that more than 86% of residential units in the area are located in vulnerable zones and the vulnerability of residential units in these zones is very high.</div> آسیب پذیری, کاربری مسکونی, پدافند غیرعامل, فرآیند تحلیل شبکه ای (ANP), منطقه 10 تهران Vulnerability, Residential Land Use, Passive Defense, Network Analysis Process (ANP), District 10 of Tehran 53 70 http://jsaeh.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1347-1&slc_lang=fa&sid=1 javad sadidi جواد سدیدی jsadidi@khu.ac.ir 100319475328460011523 100319475328460011523 No Associate Professor of the Educational Department of Remote Sensing and Geographical Information System, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. دانشگاه خوارزمی hassan ahmadi حسن احمدی ahmedi59@yahoo.com 100319475328460011524 100319475328460011524 No Assistant Professor of Urban Planning Department, Gilan University, Rasht, Iran. دانشگاه گیلان ramin rezae shahabi رامین رضایی شهابی r.r.shahabi@gmail.com 100319475328460011525 100319475328460011525 Yes PhD student in Urban Planning, IGOT Faculty, University of Lisbon, Lisbon, Portugal. دانشگاه لیسبون amir pishva امیر پیشوا amirpishva99@gmail.com 100319475328460011526 100319475328460011526 No MSc student in Geographical Information System, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. دانشگاه خوارزمی omid kheyri امید خیری omid.kh6620@gmail.com 100319475328460011527 100319475328460011527 No MA in Geographical Information System, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. دانشگاه خوارزمی godratallah nooraie قدرت اله نورایی nooraie196603@gmail.com 100319475328460011528 100319475328460011528 No MSc student in Geographical Information System, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. دانشگاه خوارزمی