fa واکاوی آماری و تحلیل فضایی بارش‌های فرین دشت کاشان تخصصي Special پژوهشي Research <h1 dir="RTL"><span style="font-size:16pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" light="" style="font-family:"><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:" tahoma=""><span style="color:#222222"><span style="font-weight:normal"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span dir="LTR"></span><span style="font-size:16pt"><span style="background:white"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" light="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-weight:normal">واکاوی آماری و تحلیل فضایی بارش‌های فرین بعنوان یکی از مؤلفه‌های ابزار مدیریت برای پیشگیری یا کنترل خطرات ناشی از این پدیده مورد توجه قرار می‌گیرد. هدف این پژوهش، بررسی آماری و تحلیل فضایی بارش‌های فرین در دشت کاشان است. بارش‌های فرین ایستگاه همدید کاشان به صورت نقطه‌ای در مقطع زمانی 1971-2022 میلادی و سال آبی 1351-1350 تا 1401- 1400 در مجموع 18618 روز تحلیل آماری شد. سپس شش مورد بارش فرین فراگیر انتخاب و با داده‌های بارش 13 ایستگاه همدید و 11 ایستگاه باران سنجی با روش‌های زمین‌آمار و تحلیل فضایی مورد واکاوی قرار گرفت. با استفاده از مدل‌های واریوگرام و روش کریجینگ، نقشه‌های پهنه‌بندی بارش فرین دشت کاشان تهیه گردید. نتایج نشان داد </span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-weight:normal">فراوانی وقوع بارش‌های سنگین و ابرسنگین در فصل زمستان و بارش‌های بسیار سنگین در فصل بهار بیش از سایر فصول است.</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#222222"><span style="font-weight:normal"> همبستگی بسیار بالای بارش سالانه با مجموع و فراوانی بارش‌های فرین نشان می‌دهد</span></span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#222222"><span style="font-weight:normal"> حجم بارش سالانه بیش از آنکه از توزیع بارش در طول سال تأثیر پذیرد از تمرکز بارش در مقاطع کوتاه چند روزه متأثر می‌شود. از این رو مشخص شد بارش های فرین در بارش کل و رواناب سطحی و در نتیجه بیلان آب منطقه نقش مهمی را ایفا می کند.</span></span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="font-weight:normal"> نقشه‌های پهنه‌بندی نشان داد بارش 20 فروردین 1399، که تمرکز آن بر نوار غربی و ارتفاعات حوضه است سبب فرسایش ارتفاعات و ایجاد سیلاب در پایکوه‌ها و نواحی کم ارتفاع دشت می‌گردد. همچنین بارش‌هایی مانند بارش 17 اسفند 1397 که بیشترین تمرکز آن در نواحی مرکزی است، برای ایجاد آبگرفتگی توان بالایی دارند . </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-weight:normal"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></h1> <header id="gb" ng-non-bindable="" role="banner"> <div jsname="Fs81Kd"><span jsslot=""></span></div> <div class="XL3Kf" jsname="kDm4dd"> <div class="a8FIud X0rvP L6rCcb" jsaction="click:hcujVc,xAFyGb;JIbuQc:VIRg6(NakZHc),OXRwre(UsVyAb);QZDRD:aGeOie;DUcLEe:qaj0Me;" jscontroller="JVNQkc" jsname="DgLQX"><div jscontroller="HwavCb" jsaction="mouseover: kptBG(Fs81Kd); mouseout: o9UdU(Fs81Kd),o9UdU(V6DMGe);" data-show-delay-ms="250" jsshadow="" data-append-to-body="false" data-propagate-tooltip-mouseover-events="true" data-anchor-corner="bottom-end" data-enable-skip-handler="false" data-popup-corner="top-end"></div></div> </div> <div aria-live="polite" class="usGWQd" jsaction="copy:zVnXqd;" jsname="r5xl4"> <div class="KkbLmb" jsaction="rcuQ6b:uniPq;agoMJf:uniPq;PAwimb:fO5Jj;H1e5u:psubsc,xEIEwf,vvaHqf,xdbiQe,Omr8vc,aVxZJe;kjpCo:M9Rw9,ZIIOPb;wv82t:J6WBWe,rPLeTe;mzWwbd:uniPq;Aq4dme:TWxCtb; dblclick:wgdrZd" jscontroller="Y8Tgfc"> <div class="lRu31"><span class="HwtZe" jsaction="mouseup:BR6jm" jsname="jqKxS" lang="en"><span class="jCAhz ChMk0b" jsaction="agoMJf:PFBcW;MZfLnc:P7O7bd;nt4Alf:pvnm0e,pfE8Hb,PFBcW;B01qod:dJXsye;H1e5u:iXtTIf;lYIUJf:hij5Wb;bmeZHc:iURhpf;Oxj3Xe:qAKMYb,yaf12d" jscontroller="Gn4SMb" jsname="txFAF"><span class="ryNqvb" jsaction="click:E6Tfl,GFf3ac,tMZCfe; contextmenu:Nqw7Te,QP7LD; mouseout:Nqw7Te; mouseover:E6Tfl,c2aHje" jsname="W297wb">The statistical and spatial analysis of extreme rainfall is considered as one of the components of the management tool to prevent or control the risks caused by this phenomenon.</span></span> <span class="jCAhz ChMk0b" jsaction="agoMJf:PFBcW;MZfLnc:P7O7bd;nt4Alf:pvnm0e,pfE8Hb,PFBcW;B01qod:dJXsye;H1e5u:iXtTIf;lYIUJf:hij5Wb;bmeZHc:iURhpf;Oxj3Xe:qAKMYb,yaf12d" jscontroller="Gn4SMb" jsname="txFAF"><span class="ryNqvb" jsaction="click:E6Tfl,GFf3ac,tMZCfe; contextmenu:Nqw7Te,QP7LD; mouseout:Nqw7Te; mouseover:E6Tfl,c2aHje" jsname="W297wb">The purpose of this research is to statistically investigate and spatially analyze the extreme precipitations in the Kashan Plain.The extreme rainfall of Kashan synoptic station were statistically analyzed in the period of 1971-2022 AD and the water year of 1350-1351 to 1401-1400 for a total of 18618 days.Then six cases of widespread extreme rainfall were selected and analyzed with the rainfall data of 13 synoptic stations and 11 rain gauge stations using geostatistics and spatial analysis methods.The extreme rainfall zonation maps of Kashan plain were prepared using by variogram models and kriging method.The results showed that the frequency of heavy and super heavy rains in winter and very heavy rains in spring is more than other seasons.The very high correlation of annual rainfall with the total and frequency of extreme rainfall shows that the volume of annual rainfall is more affected by the concentration of rainfall in short periods of a few days than by the distribution of rainfall throughout the year.Therefore, it was found that extreme precipitation plays an important role in the total precipitation and surface runoff, and as a result, the water balance of the region.The zoning maps showed that the rainfall of April 8, 2020, which is concentrated on the western belt and the heights of the basin, causes the erosion of the heights and causes floods in the foothills and low-lying areas of the plain. Also, rains such as the rains of March 8, 2019, which are most concentrated in the central areas, have a high potential to cause flooding.</span></span></span></div> </div> </div> </header> <textarea aria-autocomplete="list" aria-controls="kvLWu" aria-expanded="false" aria-label="نوشتار مبدأ" autocapitalize="none" autocomplete="off" autocorrect="off" jsaction="blur:TP1Wfd; click:R8nDBd; focus:dFlNRb,HCeAxb; input:r9XDpf,Gyn8rd; mouseup:BR6jm; keydown:O0Dsab; keyup:pHu1gc; paste:puy29d;" jsname="BJE2fc" placeholder="" role="combobox" rows="1" spellcheck="false"></textarea> دشت کاشان, بارش فرین, تحلیل آماری, تحلیل فضایی, نقشه های ورونوی, نقشه پهنه بندی. Kashan plain, extreme precipitation, statistical analysis, spatial analysis, Voroni maps, extreme precipitation zoning maps. 177 198 http://jsaeh.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1305-1&slc_lang=fa&sid=1 Nasrin Nikandish نسرین نیک اندیش niknasrin@pnu.ac.ir 100319475328460010684 100319475328460010684 Yes Payame Noor University دانشگاه پیام نور