fa تحلیل فضایی و ارزیابی آلودگی و ریسک سلامت عناصر سنگین (Cd, Cr, Cu, Ni Pb) موجود درغبار ریزشی شهر تهران تخصصي Special پژوهشي Research <strong>هدف پژوهش حاضر </strong><strong>محاسبه&shy;ی سطح آلودگی و ریسک سلامت عناصر سنگین </strong><strong><span dir="LTR">(Cd,Cr,Cu,Ni,Pb)</span></strong><strong> موجود در غبار ریزشی شهر تهران و تحلیل فضایی آن است. </strong><strong>بدین&shy;منظور غبار ریزشی با استفاده از تله&shy;رسوب&shy;گیر</strong> <strong><span dir="LTR">MDCO</span></strong><strong>در 28 ایستگاه شهر تهران در دوره آماری </strong><strong>(31/3/97- 01/01/97) جمع&shy;آوری شد.</strong><strong> جهت شناسایی و تعیین غلظت عناصر سنگین موجود در غبار ریزشی</strong> <strong>از آنالیز </strong><strong><span dir="LTR">XRF</span></strong><strong>،</strong><strong> تحلیل فضایی آن از روش درونیابی کریجینگ و تعیین سطح آلودگی و محاسبه ریسک سلامت از شاخص&shy;</strong><strong> آلودگی، شاخص جامع آلودگی و</strong> <strong>خطر سرطان&shy;زایی و غیرسرطان&shy;زایی </strong>&nbsp;<strong>استفاده شد.</strong><strong> براساس محاسبات انجام شده مقادیر شاخص آلودگی و شاخص جامع آلودگی به ترتیب </strong><strong><span dir="LTR">Pb>Cd>Cu>Cr>Ni</span></strong><strong> است. </strong>&nbsp;<strong>بر اساس این شاخص آلودگی تهران در بیشتر مناطق زیاد و در مناطق حاشیه&shy;ی شرقی شدید است. مقادیر شاخص خطر </strong><strong><span dir="LTR">(HI)</span></strong><strong> کل مسیرهای جذب در کودکان&nbsp; به ترتیب کروم> سرب> نیکل> مس> کادمیوم&nbsp; و در بزرگسالان به ترتیب کروم> سرب> کادمیوم> مس> نیکل می&shy;باشد. خطر سرطان&shy;زایی</strong><strong><span dir="LTR">(CR)</span></strong><strong> در کودکان و بزرگسالان به ترتیب کروم> کادمیوم> سرب>نیکل می&shy;باشد. در هر دو گروه سنی کروم دارای بیشترین خطر سرطان&shy;زایی (بیشتر از^6-10</strong><strong>&times;</strong><strong>1)</strong> <strong>و نیکل کمترین خطر را دارد. کودکان بیشتر از بزرگسالان در معرض خطر قرار دارند.</strong> <strong>ارزیابی ریسک</strong> <strong>سلامت</strong><strong><span dir="LTR">(HQ, HI, CR)</span></strong><strong> نشان داد که آلودگی عناصر سنگین مورد مطالعه زیر آستانه قابل قبول برای خطرات سرطان&shy;زا و غیرسرطان&shy;زا است. بنابراین از نظر سرطان&shy;زایی خطری ندارد.</strong> Dust fall means the dust that in the air fall down on the ground (Hai et al, 2008). it is important to study the extent of heavy metal contamination of dust fall due to their threats that could affect human health. Due to the fact that the metropolis of Tehran has a population of over eight million people and One of the major cities in the world is currently facing a severe air pollution problem. The purpose of the present study was to determine &nbsp;the level of pollution and health risk of heavy metals such as Cd, Cr, Cu, Ni, Pb in the dust falling of Tehran city. the Dust fallout samples were collected using Marble Dust Collector (MDCO) from 28 different locations across Tehran during the statistical period (2018/03/21- 2018/06/21). We used XRF analysis To identify and determine the concentration of heavy metals (Cd,Cr,Cu,Ni,Pb,Fe) in the collected dust. we used to spatial analysis to&nbsp; determine Dispersion of pollution levels and health risk in different Zone of Tehran &nbsp;city. In order to determine the level of pollution and Health Risk Assessment we used the pollution index (PI), integrated pollution index (IPI), Non-Carcinogenic Risk and Carcinogenic Risk. Based on the results of the calculations performed in the statistical period studied, the values of pollution index (PI) and integrated pollution index (IPI) are Pb> Cd> Cu> Cr> Ni, respectively. Accordingly, the regional trend of pollution from west to east is increasing. Therefore, Tehran's pollution index is high level of pollution in the most zone and and extremely high level of pollution in the eastern zone, which is a more worrying situation. Probably one of the reasons is the western winds, which are faster in the west than in the east. Also, Tehran's topographic pattern plays a role in this issue. Health risk assessment (HQ, HI, CR) showed that the contamination of the heavy elements studied was lower than the acceptable threshold for carcinogenic and non-carcinogenic risks. Therefore, it is not dangerous in terms of carcinogenicity. The risk of carcinogenicity and non-carcinogenicity in children and adults is higher in the southern and eastern zone of Tehran. Probably one of the reasons is the establishment of metal industries, cement production, sand mines and combustion processes in the south and west of Tehran metropolis.<span dir="RTL"></span> غبارریزشی، فلزات سنگین، شاخص آلودگی، خطر سرطان‌زایی، تحلیل فضایی Spatial analysis, falling dust, Heavy metals, cancer risk, pollution index 0 0 http://jsaeh.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1109-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Arsalani فاطمه ارسلانی arsalani.f.64@gmail.com 10031947532846007534 10031947532846007534 Yes Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Bohloul Alijani بهلول علیجانی bralijani@gmail.com 10031947532846007535 10031947532846007535 No Kharazmi University دانشگاه خوارزمی Sabereh Arsalani صابره ارسلانی saraarsalani9721@gmail.com 10031947532846007536 10031947532846007536 No shahed university دانشگاه شاهد