fa پایش زمانی و مکانی خشکسالی کشاورزی با استفاده از داده‌های سنجش از دور مورد مطالعه: استان مرکزی ایران تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family: nasimyw;"><strong><span style="color: rgb(34, 34, 34);">با توجه به روند تغییرات اقلیم و کاهش بارندگی در دهه اخیر، </span></strong><strong><span style="color: rgb(34, 34, 34);">خشکسالی</span></strong><strong><span style="color: rgb(34, 34, 34);"> به یک مشکل بزرگ در </span></strong><strong><span style="color: rgb(34, 34, 34);">جهان</span></strong> <strong><span style="color: rgb(34, 34, 34);">و بالاخص در مناطق خشک و نیمه خشک از قبیل ایران تبدیل شده است</span></strong><span dir="LTR"><span style="color: rgb(34, 34, 34);">.</span></span><strong><span style="color: rgb(34, 34, 34);"> از این رو پایش و مدیریت آن امری مهم می&shy;باشد. در مقابل روش&shy;های سنتی که مبتنی بر مشاهدات ایستگاه&shy;های هواشناسی هستند و بیشتر به بررسی خشکسالی هواشناسی می&shy;پردازند، استفاده از تکنیک </span></strong><strong><span style="color: rgb(34, 34, 34);">سنجش از دور</span></strong> <strong><span style="color: rgb(34, 34, 34);">و تصاویر ماهواره ای به عنوان یک ابزار مفید جهت پایش مکانی و زمانی خشکسالی کشاورزی مورد توجه محققین واقع شده است. اما استفاده از </span></strong><strong><span style="color: black;">این تکنیک و نتایج حاصل از آن همچنان نیاز به ارزیابی و واسنجی برای مناطق مختلف دارد.</span></strong> <strong><span style="color: black;">هدف از این مطالعه بررسی الگوهای مکانی و زمانی خشکسالی با استفاده از داده&shy;های ماهواره ای سنجنده مادیس بین سال&shy;های 2013-2000 می&shy;باشد. بدین منظور شاخص&shy;های خشکسالی بر مبنای داده&shy;های ماهواره&shy;ای شامل: شاخص اختلاف نرمال شده پوشش گیاهی </span></strong><span dir="LTR"><span style="color: black;">(NDVI)</span></span><strong><span style="color: black;">، شاخص وضعیت پوشش گیاهی </span></strong><span dir="LTR"><span style="color: black;">(VCI)</span></span><strong><span style="color: black;">، شاخص وضعیت دما (</span></strong><span dir="LTR"><span style="color: black;">TCI</span></span><strong><span style="color: black;">)، شاخص خشکی </span></strong><span dir="LTR"><span style="color: black;">(TDVI)</span></span><strong><span style="color: black;"> و شاخص رطوبت خاک (</span></strong><span dir="LTR"><span style="color: black;">SWI</span></span><strong><span style="color: black;">) از روی تصاویر مادیس برای دوره زمانی مورد نظر و در مقیاس&shy;های زمانی فصلی، شش ماهه و سالانه استخراج گردید و نتایج حاصل از این شاخص ها با مقادیر شاخص بارش استاندارد (</span></strong><span dir="LTR"><span style="color: black;">SPI</span></span><strong><span style="color: black;">) مقایسه گردید. نتایج نشان می دهد که محدوده مطالعاتی به طور کلی از پوشش گیاهی متوسط تا کم برخوردار است. برمبنای محاسبه&shy;های انجام شده شرایط اقلیمی محدوده با نتایج حاصل از شاخص گیاهی </span></strong><span dir="LTR"><span style="color: black;">VCI</span></span><strong><span style="color: black;"> در مقیاس فصلی، تطابق بیشتری دارد.</span></strong><strong> در نتیجه شاخص </strong><span dir="LTR">VCI</span><strong> به عنوان بهترین شاخص جهت پایش خشکسالی کشاورزی استان مرکزی انتخاب گردید.</strong> <strong><span style="color: black;">همچنین نتایج به دست آمده از به کار گیری شاخص گیاهی </span></strong><span dir="LTR"><span style="color: black;">VCI</span></span><strong><span style="color: black;">، نشان دهنده وضعیت خشکسالی در سال های 2000 و 2008 و وضعیت ترسالی در سال های 2009 و 2010 نسبت به دوره مطالعاتی در منطقه می باشد.</span></strong></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family: times new roman;">As a result of climate change and reduction in rainfall during the last decade, drought has become big problem in the world, especially in arid and semi-arid areas such as Iran. Therefore drought monitoring and management is great of important. In contrast with the traditional methods which are based on the ground stations measurements and meteorological drought monitoring, using the remote sensing techniques and satellite imagery have become a useful tool for spatio-temporal monitoring of agricultural drought. But using of this technique and its results still need to be evaluated and calibrated for different areas.<br> The aim of this survey is to study the spatial and temporal patterns of drought using remote sensing and the regional meteorological data in the Markazi province. For this purpose, the MODIS satellite data between the years of 2000-2013 have been used to monitor and derived vegetation indices<span dir="RTL">.</span> Drought indices based on satellite data including the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI), Vegetation Condition Index (VCI), Temperature Condition Index (TCI), Temperature Vegetation Dryness Index (TVDI), and Soil Water Index (SWI) were obtained from the MODIS satellite data for the period of study for different temporal scales (seasonal, biannual and annul).Then, correlation between obtained results from satellite data and standardized precipitation index (SPI) have been analyzed in all time periods.<br> Results show that study area has a low to medium vegetation cover. According to the results, the climate situation of the study area is more compatible with the seasonal results of the VCI, and VCI was selected as the best indicator for agricultural drought monitoring in the study are. The obtained results from the applying of VCI over the area show the drought condition in 2000 and 2008 and the wetness in 2009 and 2010 during the study period.</span></span></div> خشکسالی, شاخص بارش استاندارد, شاخص وضعیت پوشش گیاهی, سنجش از دور Drought, Standard Precipitation Index, Vegetation Condition Index, Remote Sensing 53 70 http://jsaeh.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-348-2&slc_lang=fa&sid=1 Saeid Hamzeh سعید حمزه saeid.hamzeh@ut.ac.ir 10031947532846002481 10031947532846002481 Yes Zahra Farahani زهرا فراهانی 10031947532846002482 10031947532846002482 No Shahriar Mahdavi شهریار مهدوی 10031947532846002483 10031947532846002483 No Omid Chatrobgoun امید چترآبگون 10031947532846002484 10031947532846002484 No Mehdi Gholamnia مهدی غلام نیا 10031947532846002485 10031947532846002485 No