هدف: هدف این پژوهش ارزیابی خدمات اکولوژیکی، زیستمحیطی و اقتصادی پوشش گیاهی شهری در شبکه سبز ائلگلی شهر تبریز است. تمرکز اصلی تحقیق بر نقش زیرساختهای سبز در کاهش چالشهای زیستمحیطی شهری از طریق جذب و ذخیره کربن، کاهش آلودگی هوا و مدیریت روانابهای سطحی است. این مطالعه با هدف ارائه بینشهایی برای برنامهریزی آگاهانه شهری و توسعه پایدار فضاهای سبز انجام شده است.
روش پژوهش: این مطالعه یک پژوهش کمی است که از روشهای کتابخانهای (بررسی ادبیات موضوع، تعاریف زیرساختهای سبز شهری و دیدگاههای متخصصان) و مشاهده میدانی همراه با تحلیل آماری توسط نرمافزار i-Tree برای جمعآوری دادهها استفاده میکند. تحلیل دادهها به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و نتایج در قالب جداول ارائه شده است.
پارامترهای ارزیابی: خدمات اکوسیستمی مورد ارزیابی شامل جذب و ذخیره کربن، کاهش آلودگی هوا، و مدیریت روانابهای سطحی میباشد.
یافتهها: شبکه سبز ائلگلی در تبریز سالانه حدود ۷۵.۸۴ تن کربن را جذب و ذخیره میکند.
این شبکه همچنین سالانه حدود ۲.۰۷۷ تن از آلایندههای هوا را حذف مینماید.
در میان آلایندههای بررسیشده، ازن (O₃) بیشترین و کربن مونوکسید (CO) کمترین میزان حذف را دارا بودند.
نتایج بر اهمیت شبکه سبز ائلگلی در بهبود کیفیت هوای شهری و نقش آن در کاهش آثار تغییر اقلیم تأکید دارند.
نتیجهگیری: این پژوهش با استفاده از نرمافزار i-Tree Canopy 7.1، خدمات اکوسیستمی پارک ائلگلی تبریز را از جنبههای اکولوژیکی و اقتصادی ارزیابی کرد. مساحت پوشش گیاهی تعیین و درختان و درختچهها شمارش شدند تا ذخیره کربن، حذف آلایندهها و مهار رواناب سطحی محاسبه گردد. نتایج نشان داد پارک سالانه ۷۵.۸۴ تن کربن ترسیب، ۲،۰۷۷ کیلوگرم آلاینده هوا را حذف و ۱.۹۲ لیتر رواناب سطحی را مهار میکند. با توجه به محدودیتهای نرمافزار، پیشنهاد میشود با حفاظت از درختان ارزشمند، افزایش گونههای گیاهی مؤثر، توسعه پوشش گیاهی متراکم و استفاده از شبکههای بیوریتنشن، بهرهوری اکوسیستمی پارک و سایر فضاهای سبز شهری ارتقا یابد.
