Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards

fa تجزیه و تحلیل ارتباط بین ترسالی‌ها و خشک‌سالی‌های استان‌های شمالی ایران با برخی از شاخص‌های پیوند از دور Analysis of the Relationship between Wet and Dry Seasons in Northern Provinces of Iran with some Teleconnection Indices تخصصي Special كاربردي Applicable پدیده‌ جوی انسو (ENSO)، شامل فازهای النینو و لانینا، تأثیرات قابل‌توجهی بر الگوهای بارش، دما و خشک‌سالی در مناطق مختلف جهان دارند. این پژوهش با هدف بررسی ارتباط شاخص‌های ENSO مانند &rlm;MEI، &rlm;SOI&rlm; و نوسانات NINO با شاخص‌های خشک‌سالی (TCI، VCI، VHI و SPI) در استان‌های گیلان، گلستان و مازندران طی سال‌های 2013 تا 2022 انجام شد. داده‌های ماهواره‌ای NDVI، LST و بارش از گوگل ارث انجین برای محاسبه شاخص‌های خشک‌سالی استخراج و داده‌های ENSO از سایت NOAA جهت تحلیل همبستگی دریافت شدند. نتایج نشان داد شاخص MEI همبستگی مثبت و معناداری با SPI داشته و کاهش خشک‌سالی با افزایش بارش را نشان می‌دهد، اما ارتباط ضعیفی با سایر شاخص‌های خشک‌سالی داشت. شاخص SOI همبستگی منفی و معناداری با SPI نشان داد که بیانگر تأثیر لانینا بر افزایش خشک‌سالی، به‌ویژه در استان گلستان است. شاخص‌های نینو با SPI در استان‌های شمالی ایران همبستگی مثبت داشتند و تأثیر کاهش خشک‌سالی و افزایش بارش را تأیید کردند. در فاز النینو، مناطق شمالی استانهای مورد مطالعه افزایش دما و جنوب استان مازندران دماهای زیر صفر را تجربه کردند، درحالی‌که در فاز لانینا، دما افزایش یافته و مناطق شمالی استانهای مورد مطالعه دماهای بالاتری داشتند. پوشش گیاهی در فاز النینو در جنوب استان گلستان و شرق استان مازندران متراکم‌تر بود، اما در فاز لانینا کاهش یافت. شاخص SPI نشان داد خشک‌سالی در فاز النینو بیشتر در نیمه غربی استانهای مورد مطالعه و در فاز لانینا گسترده‌تر و شدیدتر بود. شاخص VHI، سلامت بهتر پوشش گیاهی را در النینو به‌ویژه در استانهای گیلان و مازندران و کاهش سلامت را در فاز لانینا به‌ویژه در استانهای مازندران و گلستان نشان داد. The ENSO weather phenomenon, including El Niño and La Niña phases, has significant effects on precipitation, temperature, and drought patterns in different regions of the world. This study aimed to investigate the relationship between ENSO indices such as MEI, SOI, and NINO oscillations with drought indices (TCI, VCI, VHI, and SPI) in the provinces of Guilan, Golestan, and Mazandaran from 2013 to 2022. Satellite data of NDVI, LST, and precipitation were extracted from Google Earth Engine to calculate drought indices, and ENSO data were obtained from the NOAA website for correlation analysis. The results showed that the MEI index had a positive and significant correlation with SPI and showed a decrease in drought with an increase in precipitation, but had a weak relationship with other drought indices. The SOI index showed a negative and significant correlation with SPI, indicating the effect of La Niña on increasing drought, especially in Golestan province. The El Niño indices were positively correlated with SPI in the northern provinces of Iran, confirming the effect of reducing drought and increasing precipitation. During the El Niño phase, the northern regions of the studied provinces experienced an increase in temperature and the south of Mazandaran province experienced subzero temperatures, while during the La Niña phase, the temperature increased and the northern regions of the studied provinces experienced higher temperatures. Vegetation was denser in the south of Golestan province and the east of Mazandaran province during the El Niño phase, but it decreased during the La Niña phase. The SPI index showed that drought during the El Niño phase was more widespread and severe in the western half of the studied provinces and more extensive and severe during the La Niña phase. The VHI index showed better vegetation health in El Niño, especially in Gilan and Mazandaran provinces, and decreased health in La Niña phase, especially in Mazandaran and Golestan provinces. استان‌های شمالی ایران، ‌ترسالی و خشکسالی، ‌ENDVI، ‌LST، ‌ENSO ENDVI, ENSO, LST, Northern Provinces of Iran, Wet and Drought. 0 0 http://jsaeh.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-241-6&slc_lang=fa&sid=1 Bromand Salahi برومند صلاحی salahi@uma.ac.ir 100319475328460012928 100319475328460012928 Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Mahdi Frotan مهدی فروتن Mahdi.frotan23@gmail.com 100319475328460012929 100319475328460012929 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی