pazhoh F. Identification of the effective jet stream patterns in the heavy Precipitation of the cold season in the southern half of Iran. Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards 2020; 7 (1) :177-196
URL:
http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-2851-fa.html
دانشگاه خوارزمی تهران ، climate.synoptic@gmail.com
چکیده: (3916 مشاهده)
هدف از انجام این تحقیق شناسایی ارتباط نوع و پیکربندیهای متفاوت رودباد با بارش های سنگین و فراگیر نیمه جنوبی ایران است. بدین منظور دادههای بارش روزانه فصل سرد (آذر تا اسفند) طی دوره آماری 1970 تا 2014 از سازمان هواشناسی کشور اخذ شد. سپس با در نظر گرفتن دو شرط فراگیری بیش از 50 درصد و بارشهای بیش از صدک 95 درصد هر ایستگاه، 61 روز بارش سنگین و فراگیر جهت بررسی همدید انتخاب گردید. داده های جو بالا نیز شامل باد مداری و نصف النهاری، ارتفاع ژئوپتانسیل، فشار تراز دریا، امگا و نم ویژه است که با تفکیک مکانی 5/2*5/2 درجه قوسی از مرکز پیش بینی های جوی آمریکا اخذ گردید. سپس با استفاده از روش تحلیل مؤلفه های مبنا بر روی داده های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال طی 61 روز بارش منتخب، 12 عامل که بیش از 90 درصد پراش داده ها را تبیین میکند، استخراج شد و با اعمال روش تحلیل خوشهای با روش ادغام وارد بر روی نمرات عاملها، چهار الگوی مؤثر بر آرایش رودبادها شناسایی گردید. نتایج نشان داد که رودباد جنب حاره ای با تقویت همگرایی سطحی و میدان واگرایی در سطوح بالای وردسپهر و به تبع آن توسعه کمفشار سطحی و ناوه سطوح میانی وردسپهر، نقش مهمی در رخداد بارشهای سنگین و فراگیر نیمه جنوبی کشور دارد و اندرکنش آن با رودباد جنب قطبی شدیدترین و فراگیرترین روزهای بارش را در منطقه موجب می شود. در الگوهای مورد بررسی استقرار رودباد از شمال عربستان تا نیمه شمالی ایران با انحنای مداری و نصف النهاری و همسویی نیمه چپ خروجی رودباد با کم فشار تراز دریا و نیمه شرقی ناوه تراز میانی وردسپهر، هوای گرم و مرطوب منابع آبی دریای سرخ، خلیج فارس و دریای عرب را به سمت نیمه جنوبی کشور فرارفت میکند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومى دریافت: 1397/8/1 | پذیرش: 1398/10/10 | انتشار: 1399/4/11