Mojarrad F, Koshki S, Masompour J, Miri M. Analysis of Thunderstorm Instability Indexes in Iran using Reanalysis Data. Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards 2018; 4 (4) :33-48
URL:
http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-2721-fa.html
مجرد فیروز، کوشکی سمیرا، معصومپور جعفر، میری مرتضی. تحلیل شاخص های ناپایداری توفان های تندری در ایران با استفاده از داده های بازتحلیل. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی. 1396; 4 (4) :33-48
URL: http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-2721-fa.html
1- گروه جغرافیا، دانشگاه رازی، کرمانشاه ، f_mojarrad@yahoo.com
2- گروه جغرافیا، دانشگاه رازی، کرمانشاه
3- گروه اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
چکیده: (5495 مشاهده)
مطالعۀ توفانتندر بهعنوان یک پدیدۀ مخاطرهآمیز جوی با استفاده از شاخصهای ناپایداری بهدلیل کمبود ایستگاههای مشاهداتی در ایران کمتر مورد توجه قرارگرفته است. این پژوهش با استفاده از دادههای بازتحلیل به ارزیابی توفانهای تندری در ایران با دو شاخص CAPE و VWS میپردازد. ابتدا فراوانی، روند و ساعات وقوع توفانهای تندری در ایران طی یک دورۀ 37ساله (1980 تا 2016) بررسی شد. سپس برای تحلیل توفانها، از دادههای بازتحلیل شبکهای ERA-Interim متعلق به «مرکز اروپایی پیشبینیهای جوی میانمدت» (ECMWF) استفاده شد. دادههای ERA با استفاده از دادههای مشاهداتی80 رخداد توفان در 14 ایستگاه جو بالای کشور با نرمافزار RAOB ارزیابی شد. پس از تأیید صحت دادههای ERA، مقادیر دو شاخص CAPE و VWS مربوط به 4542 رخداد توفانتندری برای ساعتهای صفر و 12 گرینویچ در 42 ایستگاه سینوپتیک بهدست آمد. سپس برای تمایز محیطهای رخداد توفانتندری بسیارشدید از شدید و ملایم، از تحلیل ممیزی استفاده شد. در نهایت، معادلۀ خط تشخیص برای هرکدام از گروههای شدت توفان بهدست آمد. نتایج نشان داد که روند توفانهای تندری در ایران رو به افزایش است. بیشترین فراوانی رخداد مربوط به ماه می و ساعت 21:30 است. دادههای ERA تخمین بسیار نزدیکی برای VWS ارائه میدهند؛ اما تخمینها برای شاخص CAPE اندکی بیش از مقادیر مشاهداتی است. بیشترین میزان شاخص CAPE در استانهای جنوبی و جنوبغرب سواحل خزر، و بیشترین مقادیر شاخص VWS در سواحل خلیج فارس مشاهده میشود. بین مقادیر میانگین CAPE و VWS در سه گروه شدت توفان، اختلاف معناداری وجود ندارد. نقش شاخص VWS در تعیین نوع توفان بیشتر بوده است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1396/6/24 | پذیرش: 1396/11/22 | انتشار: 1396/12/26