Persian Language and Literature

fa عنصر خطاب در غزل سعدی The Addressing Factor in Saadi's Poetry پژوهشي Research سعدی استاد مسلم غزل‌سرایی در ادب فارسی است. دل‌نشینی و اثرگذاری کلام او نسبت به غزل شاعران دیگر به عوامل فراوان فرهنگی، زبانی، بیانی، تصویری و... وابسته است. هرچند ظرایف متعدّدی از اشعار سعدی توسط پژوهشگران و منتقدانی نظیر هانری ماسه، ‌غلامحسین یوسفی، علی دشتی، ‌محمود عبادیان، سعید حمیدیان،‌ تقی پورنامداریان، ‌ضیاء موحد و... کشف و ارائه شده، هنوز جزئیاتی از شگردهای سخنسرایی او به‌ویژه در غزل باقی مانده که توجه به آن‌ها در پیبردن به راز شیرینی سخن و انگیزش خارقالعاده آن کمک می‌کند. مقاله حاضر به عنصر «خطاب» به‌عنوان عامل مؤثری در این خصوص پرداخته است. مهم‌ترین اثر و نتیجه القای حسّ «حضور» و «خطاب» در شعر برانگیختگی مخاطب است. این مقاله پس از ذکر مقدّماتی درباره «عنصر خطاب» عوامل مؤثر در تقویت این احساس را در کلام سعدی برشمرده است. در انتها عناصر کلامی «خطاب» در غزل سعدی تحلیل شده است. در این پژوهش از روش اسنادی و تحلیل محتوا بهره‌برداری شده و در قسمت آخر آمار و داده‌هایی از میزان بروز و نحوه توزیع آن‌ها به‌صورت جداول و نمودارهایی ارائه شده است. Saadi is undoubtedly the master of lyric poem in Persian literature. His Melodious and impressive speech in comparison with other poets' sonnets, is related to many cultural, linguistic, expressive, pictorial factors. Although many elegant points concerning his poems have already been investigated by Henri Masse, Gh.Yousefi, A.dashti, M.Ebadiyan, S.Hamidiyan, T. Poornamdariyan, Z.Movahhed etc., there are still many details about the unique techniques in his sonnets which await further research in order to understand the secret of his beautiful speech and extraordinary impulse. In this article, we have addressed ''addressing'' as a determining factor. The determinative appearance of this factor in Saadi's sonnets has a great role in motivational aspect of his poems. Following a quick introduction of addressing, we present the factors that amplify this sense in saadi's sonnets. He has made the addressing factors in his poems by utilizing artistic techniques and making a presence feeling. It is concluded that the most important effect of "presence feeling" and the "addressing factor" is the audience's excitation. Finally, the addressed factors of saadi's speech are analyzed and presented. In this research, we have used the document analysis method and in the last section we present the distribution of data and statistics of the addressed factors. شعر عاشقانه , بلاغت , خطاب , حضور , Lyric poem, Rethoric, Presence 25 51 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-28&slc_lang=fa&sid=1 Mahbobeh Shamshirgarha محبوبه شمشیرگرها mah.shamshirgarha@yahoo.com 10031947532846002432 10031947532846002432 Yes دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت مدرس