fa کلام شیعی در عرفان بایزید ثانی پژوهشي Research <p>این مقاله به بررسی اجمالی مؤلّفه&not;های کلام شیعی در عرفان علی بن عنایت‌الله بسطامی بایزیدی، ملقّب به بایزید ثانی در متن کتاب روضه‌العارفین می&not;پردازد. نویسنده یکی از عرفا و محدّثان شیعه قرن 10 و 11 هجری است که رساله روضهالعارفین را در تبیین مسائل توحیدی، اعتقادی، عرفانی و آداب سیر و سلوک تحریر کرده است. هدف این نوشتار تلاش برای پاسخ‌گویی به این سؤالات است: 1. مؤلّف در مقام صوفی وحدت وجودی و محدّث شیعی، چگونه مسائل اصول اعتقادی شیعه امامی را با عنایت به نحله فکری فلسفی عرفانی خویش مطرح می&not;کند؟ 2. آیا اصولاً آوردن برهان‌ها و استدلال‌های کلامی از جانب یک صوفی، با در نظر گرفتن این شبهه که صوفیان از مباحثات عقلانی به شیوه متکلمان گریزان‌اند، با حکمت ذوقی صوفیانه تناسبی دارد؟ با در نظر گرفتن مهم&not;ترین مشخّصه&not;های کلام شیعی مطرح‌شده در رساله روضه‌العارفین و مقایسه آن با مسائل کلامی بحث‌شده نزد مهم&not;ترین متکلّمان شیعی پیش از او، به این نتیجه می&not;رسیم که مؤلّف، متکلّم شیعه عارف‌مسلکی است که عرفان را بستری مناسب برای طرح مباحث کلامی شیعه دانسته است و چنان&not;که عرفان او کلامی است، کلام او نیز عرفانی است</p> <p>This article makes a general research in the specific features of Shia&rsquo;s kalam (speculative theology) in irfan&rsquo;s (Islamic mysticism) views of Ali ibn Inayatullah Bastami, known by the nick-name Bayazid Thani (the Second), especially in his book <em>Rawzat al-arifin</em>. The author has been an arif (mystic) and muhaddith (erudite in Prophet&rsquo;s traditions) who has lived in X-XI century from Hijra. His purpose for writing this tractate has been to clarify some aspects of monotheism, faith, irfan and the principles of the mystical Way. The article is an effort to give an answer to the following questions: first, how the author as a&nbsp; sufi, in the perspective of Oneness of Existence, and a Shia&rsquo;s muhaddith can explore the topics of Twelve Shia&rsquo;s theology within the paradigm of irfan and deepen in this domain; second, is it convenient and acceptable to the mystical wisdom or not, as a principle, that a sufi can use kalam&rsquo;s proofs and demonstrations, knowing the negative mystical attitude toward rational discussions and issues of kalam.</p> <p>After considering the most important features of Shia&rsquo;s kalam in the book <em>Rawzat al-arifin</em> and comparing them with the kalam&rsquo;s themes, examined by the greatest Shia&rsquo;s mutakallimun before the time of our author, we could make the conclusion that he has been Shia&rsquo;s mutakallim and arif in the same time, dwelling on irfan to make an explanation of kalam&rsquo; s subtleties. And it could be said also that as his irfan is demonstrative (kalami), his kalam is mystical (irfani).</p> <p></p> کلام شیعی , بایزید ثانی , روضهالعارفین , عرفان , Bayazid Thani, irfan, Rawzat al-arifin, Shia’s kalam 95 135 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-79&slc_lang=fa&sid=1 Habibullah Abbasi حبیب‌الله عباسی abbasi@tmu.ac.ir 10031947532846002374 10031947532846002374 Yes استاد دانشگاه تربیت معلم تهران Marzieh Sohrabi مرضیه سهرابی 10031947532846002375 10031947532846002375 No دانشجوی دکتری زبان و ادبیات و فارسی