Persian Language and Literature

fa بررسی ریخت شناسانه داستان «بیژن و منیژه» شاهنامه فردوسی بر اساس نظریه ولادیمیر پراپ A morphological study of "Bizhan and Manizhe” Story of Ferdowsi's Shahnameh based on Vladimir Propp's Theory پژوهشي Research امروزه کمتر نقدی را می¬توان یافت که از کارکردهای ساختاری بی¬بهره باشد. پیشرفت¬های نقد ادبی معاصر، منجر به ایجاد مکتب ساخت‌گرایی با الهام از نظریات زبان¬شناسانه "فردینان دوسوسور" گردید. تحلیل ساختاری به ویژه بر آثار روایی یکی از شگفت¬ترین دستاوردهای نقد ادبی معاصر است. در حوزه داستان¬ها و قصه¬های اساطیری و حماسی، بهترین شیوه تحلیل و طبقه¬بندی ساختاری را در آثار ولادیمیر پراپ روسی می¬توان یافت. روش او طبقه¬بندی قصه¬ها و تحلیل رمزگانی هر طبقه است. ولادیمیر پراپ مانند بسیاری از روایت¬شناسان دهه¬های اخیر، برای تجزیه و تحلیل روایت‌ها از تحلیل زبان‌شناسی ساختارگرا استفاده کرد. پراپ با بررسی مجموعه¬ای از صد حکایت با ترکیب¬بندی مشابه، ساختار یک "شاه حکایت" را بیرون کشید. وی پس از تجزیه و تحلیل یکصد قصه از مجموعه قصه¬های روسی به سی‌ویک خویش‌کاری دست پیدا کرد. وی معتقد بود این الگو را می¬توان در مورد سایر قصه‌های عامیانه و حتی رمان¬ها به کار برد. روش پراپ بعدها توسط محققان دیگر مورد استفاده قرار گرفت و گاهی نقدهایی بر آن وارد شد. نظام پراپ به رغم کاستی‌هایش، نقطه شروعی برای نظریه¬پردازان بعدی شده است و نظریه¬پردازان بعد از او از روش کار پراپ بسیار تأثیر پذیرفتند. نوشته حاضر با الهام گرفتن از شیوه و الگوی پراپ، سعی در طبقه¬بندی داستان «بیژن و منیژه» از داستان¬های شاهنامه فردوسی و تحلیل آن دارد، هدف این مقاله اثبات الگوی پراپ در این داستان است. Currently, we can hardly find any criticism that has not paid any attention to structural functionalism. Contemporary literary criticism leads to structuralism inspired by de Saussure's linguistic theory. Structural analysis, especially, of narrative works is one of the most extraordinary achievements of contemporary literary criticism. In the stories, fairy tales and epic realm, Vladimir Propp's method is the best for structural stratification and analysis. His method is based on tales stratification and symbolic analysis of each stratum. Vladimir Propp used structural linguistic analysis for narrative analyzing. Propp, having studied one hundred narratives with similar composition,  uncovered the structure of "main narrative" and by analyzing one hundred stories of Russian stories concluded that there were thirty one genres. He believed the method could be applied to other folk tales and even novels. Propp's method has been used by other scholars and sometimes was criticized too. Although  Propp's system has its own defects, it has provided a proper starting point for other theorists and has influenced subsequent theorists. This article follows Propp's model and method and intends to stratify and analyze "Bizhan and Manizhe” Story, one of Ferdowsi's Shahnameh stories, The aim of this article is to probe Propp's model in this story.  نقد ادبی , ساختارگرایی , ولادیمیر پراپ , ریخت‌شناسی , بیژن و منیژه , Literary criticism, Structuralism, Vladimir Propp, Morphology, Bizhan and Manizhe 119 143 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-112&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Rouhani مسعود روحانی 10031947532846002364 10031947532846002364 Yes استادیار دانشگاه مازندران Mohammad Enayati Ghadikolaee محمد عنایتی قادیکلایی enayati7663@yahoo.com 10031947532846002365 10031947532846002365 No کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی