fa زمینه‌های اجتماعی فروپاشی حکومت ساسانی بر اساس شاهنامه فردوسی پژوهشي Research <p>در این مقاله به ریشه یابی زمینه های جامعه شناختی شکست و فروپاشی دولت دیرینه‌سال و نیرومند ساسانی در برابر سپاه کم شمار و بی جنگ افزار مسلمانان از دریچه شاهنامه پرداخته شده است. پاره ای از عوامل مانند: جنگ قدرت در دربار ساسانیان مورد اشاره تاریخ نگاران نیز قرار گرفته است. اما باز نگاه فردوسی در این موارد هم از تازگی هایی تهی نیست و برخی دیگر از عوامل، دیدگاه شخصی شاعر است، از جمله فرمانروایی زنان. علت های دیگری نیز یافتنی است که تنها از فحوای سخن فردوسی برمی آید، مانند نبودِ هویت فراگیر ملی. با آن‌که گزینش سرآغازی برای این پژوهش دشوار می نماید، اما به دلایلی که در متن خواهد آمد، پادشاهی خسروپرویز نقطه عزیمت پژوهش قرار گرفته است.</p> <p>In the present paper, the analysis of the background and sociological reasons of the defeat of the Sasanian &#39;s emperor&nbsp; has been examined by Ferdowsi&#39;s Shahname. Some of these factors have been pointed out by historiographers, like war for power by the Sasanian &#39;s emperor. But Ferdowsi has new viewpoints about these problems like women&rsquo;s reign. Some of the reasons have been recognized by Ferdowsi like national origin and women&#39;s reign. Although the selection of the starting point of the discussion very difficult but for some reasons, which are mentioned in the text of the research, Khosrow Parviz&#39;s reign is the starting point of this discussion.</p> شاهنامه , تحلیل اجتماعی , ساسانیان , دلایل فروپاشی , Shahname, social analysis, Sasanian. 155 176 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-140&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Jafar Yahaqi محمدجعفر یاحقی 10031947532846002498 10031947532846002498 Yes استاد دانشگاه فردوسی مشهد Faramarz Adinekalat فرامرز آدینه کلات 10031947532846002499 10031947532846002499 No دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد