fa دیدگاه‌های کلامی سعدی بر بنیاد قصاید پژوهشي Research <p>سعدی یکی از معدود شاعران زبان فارسی است که به واسطه نفوذ آثارش، حضوری دائمی، عمیق و اثربخش در فرهنگ ایرانی داشته است. در این مقاله تلاش شده تا رابطه میان بخشی از اشعار این شاعر یعنی قصاید وی، که عموماً لحن و محتوایی وعظ‌آمیز، خطابی و دینی و اخلاقی دارد، با اصول و مبانی مکتب کلام اشعری به‌طور دقیق و مستند بررسی شود. بدین منظور پس از ارائه تعریف؛ ویژگی‌ها، و دلایل پیدایش علم کلام، به بحثی تاریخی درباره مکاتب کلامی و زمینه‌های پیدایش آن‌ها پرداخته شده، اما از آن میان به دو مکتب غالب کلامی در تمدن اسلامی، یعنی معتزله و اشاعره توجه خاصی شده است. در بخش اصلی این مقاله با عنوان، &quot;مکتب کلامی سعدی&quot;، ابتدا دلایل و زمینه‌های تاریخی گرایش سعدی به کلام اشعری باز نموده شده و نهایتاً نشانه‌های این گرایش و تجلی اشعری‌گری وی از میان قصاید استخراج و ذیل عناوین معروف مباحث کلامی، هم‌چون &quot;رؤیت الهی&quot;، &quot;عدل الهی&quot;، &quot;جبر و اختیار&quot;،... طبقه‌بندی و تشریح شده است.</p> <p>Sadi is one of the few Persian poets whose fame and eternal presence in the Persian culture rests mostly on the effect of his works. This study is an effort to investigate the relationship between his didactic, rhetorical, religious and ethical poems and the principles of the Ash&#39;ari school of rhetorical thought. To this end, we will define the discipline of rhetoric and mention its characteristic features as well as the reasons for its emergence and development, and also the probable weaknesses and failure of the Mo&#39;tazele and Ashare. The two dominant schools of rhetoric in the Islamic civilization will be given special treatment. However, in the final section of the project, entitled &quot;Sa&#39;di&#39;s school of Rhetoric&quot; the historical background and the reasons for Sa&#39;dis tendency toward Ash&#39;ari school will be explained.&nbsp; Finally evidence for this tendency and reflections of his Ash&#39;ari thought samples will be extracted from his poems and will be classified and explained under the common rhetorical topics such as &quot;divine sight&quot;, &quot;divine justice&quot;, and &quot;determinism and free will</p> سعدی , قصاید , علم کلام , اشاعره , Saadi, poems, Ashari, rhetorical topics 35 64 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-43&slc_lang=fa&sid=1 Bijan Zahiri Nav بیژن ظهیری ناو zahirinav@yahoo.com 10031947532846002491 10031947532846002491 Yes استادیار دانشگاه محقق اردبیلی Mohammad Ebrahimpour محمد ابراهیم‌پور 10031947532846002492 10031947532846002492 No دانشجوی دکتری دانشگاه تبریز