fa جامعه‌شناسی رمان معاصر فارسی پژوهشي Research <p>جامعه شناسی ادبیات، یکی از شیوه‌های جدید و کارآمد نقد متون ادبی است و امروزه، در تحلیل انواع ادبی نوین، به خصوص رمان فارسی معاصر کاربرد فراوان دارد. نقد و تحلیل رمان‌های معاصر فارسی و بررسی ساختارهای تاریخی، سیاسی، اجتماعی جامعه ایرانی از خلال این آثار، هدف مقاله حاضر بوده است. یافته‌های این تحقیق، حکایت از آن دارد که: رمان کامل ترین نوعی است که می تواند به مطالعات جامعه‌شناختی نوین، پاسخ مثبت دهد. از دریچه مطالعه رمان فارسی، به خوبی می توان ساختارهای جامعه ایرانی را تبیین کرد. هر قدر از ساختار سادۀ جامعه ایرانی در عصر مشروطه &ndash; که عصر پیدایش نخستین رمان‌های فارسی نیز هست &ndash; فاصله می‌گیریم و به سمت جامعه پیچیده‌تر و مشکل دارتر معاصر پیش می‌آییم ساختار رمان فارسی نیز پیچیده‌تر می‌شود و موضوعات اجتماعی، تنوع و پیچیدگی بیش‌تری می‌یابند. موضوعات و مقولاتی که در رمان های فارسی، مــد نظر نویسندگان قرارگرفته است از کلی گرایی به سمت جزیی گرایی سیر می کند. ایـن نکته، از یک سو، حکایت از به فردیت رسیدن انسان معاصر ایرانی دارد که با تمام وجود، در رمان جدید حضور یافته است و از سوی دیگر، بیان گر فاصله گرفتن ساختار‌هـای جامعه، از حالت ساده، ابتدایی و حماسی قدیم، به سمت ساختارهای پیچیده و مدرن است.</p> <p>Sociological criticism is one of the modern and efficient methods of the study of literary texts, and today it has a wide application in the analysis of modern literary geners, especially the contemporary Persian novel.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;This article aims at the analysis and appreciation of the contemporary Persian novel and explores the historical, political, and sociological structure of the Iranian society reflected in some of these novels. The findings of this research show that:</p> <p style="margin-left:18.0pt;">1.Novel is the most complete genre that might respond positively to &nbsp;&nbsp;modern sociological studies</p> <p style="margin-left:18.0pt;">2.The Persian novel can explain the structures of the Iranian society very well.</p> <p style="margin-left:18.0pt;">3.The more distance we take from the simple structure of the Iranian society in the constitutional age (i.e. , early nineteenth century), the age of the emergence of the first Persian novels, and move towards the more complicated and intricate contemporary society ,the structure of the Persian&nbsp; novel becomes more complicated and the social themes become more varied and more complex.</p> <p style="margin-left:18.0pt;">4.The themes and subjects treated by the writers of the Persian novels shift from broad generalizations to specific details. This point, on one hand, shows the individualization of the Iranian contemporary man, who has a proper in the modern novel ,and the change of the structures of the society from the ancient simple ,primitive and heroic state to complicated and modern structures&nbsp; on the other.</p> جامعه شناسی ادبیات , تـاریخچه جامعه شناســی ادبیات , جامعه‌شناسی رمان فارسی , شمس و طغرا , حاجی آقا , جای خالی سلوچ , خانه ادریسی‌ها , sociological study of literature ,History of sociological criticism, Sociological study of the Persian novel ,Shams and Tughra, Haji Aagha, Jay-e Khali-e Salooch, Khana-ye- Idrisiha 129 173 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-99&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Gholam محمد غلام 10031947532846001193 10031947532846001193 Yes تهران، دانشگاه تربیت معلم تهران