Persian Language and Literature

other بررسی تأثیر ویژگی‌های صرفی اسم فارسی و عربی در ادبیت متن شعری (با تکیه بر ملمعات حافظ) Investigating the Effect of Morphological Features of Persian and Arabic Nouns on the Literariness of Poetic Texts: The Case of Hafez’s Molamma’āt نظریه های ادبی نظریه های ادبی پژوهشي Research  در مقاله حاضر، مشخصههای صَرف اسم عربی مانع برداشتهای گوناگون از متون ادبی دانسته شده است. ساختمان اسم عربی از ویژگیهایی ذاتی چون تذکیر و تأنیث، جامد و مشتق، وزن، تثنیه، انواع جمع، ضمایر دقیق، موصول، اسمهای اشاره و... برخوردار است که تعیّن و تداعی دقیق معانی در ذهن مخاطب را به‌همراه دارد. هرچند دقت صَرف عربی در نثر علمی‌ و فلسفی امتیاز به‌شمار می‌رود و دانشمندان می‌توانند مقصود خود را به‌کمک آن به‌روشنی بیان کنند، در متون ادبی، نقص به‌نظر می‌رسد و از چندپهلویی و لطف هنری اثر می‌کاهد. مسکوت‌بودن برخی از این ویژگیها در صرف اسمهای فارسی، به ابهام و ادبیت شعر کمک می‌کند. در دیوان حافظ هفت غزل ملمع وجود دارد که امکان چنین مقایسهای را فراهم می‌آورد. وجود مصراعهایی به زبان فارسی و عربی در یک غزل حافظ به‌خوبی تفاوت امکانات صرفی در زبان فارسی و عربی را نشان می‌دهد. فقدان چنین مشخصههایی یا وجود آن به‌صورت‌کلی در واژه فارسی طیف بیشتری از مخاطبان را با خود همراه می‌سازد و دامنه برداشتهای گوناگون را وسعت می‌دهد.   The present article identified the morphological characteristics of the Arabic noun as a feature preventing various interpretations of literary texts. Arabic nouns enjoy intrinsic features such as masculinity and femininity, solidness or derivativeness, morphological weight, duality, plurality, precise pronouns, relativity, demonstratives, etc., which determine and give rise to special associations in the mind of the audience. Although the precision of Arabic morphology in scientific and philosophical prose is a privilege with the help of which scholars can clearly express their intentions, it seems to be a defect in literary texts that reduces the multifariousness and artistic delicacy of the works. The absence of some of these features in the morphology of Persian nouns contributes to the ambiguity and literariness of the poem. In Hafez’s Diwān, there are seven bilingual lyrics (Molamma’āt) that allow such a comparison. The presence of some Persian and Arabic stanzas in a ghazal lyric of Hafez clearly shows the difference between the morphological possibilities in Persian and Arabic. In general, the absence or existence of such features in Persian words brings with it a wider audience and expands the range of different interpretations of a poetic work.   علم صرف, واژه, ابهام ادبی, حافظ شیرازی Morphology, Word, Literary Ambiguity, Hafez-e-Shirazi 207 223 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-13-2973-2&slc_lang=other&sid=1 Mohammad Reza Azizi محمدرضا عزیزی mohammadrazizi@birjand.ac.ir 10031947532846005519 10031947532846005519 Yes Birjand University دانشگاه بیرجند