other ابوحیان توحیدی برفراز تقابل‌های دوگانه نظم و نثر در سنت ادبی- بلاغی اسلامی‌ نظریه های ادبی نظریه های ادبی پژوهشي Research <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نظم و نثر در سنت ادبی ما در طول تاریخ طرفداران و مخالفانی داشته و هرکدام دلایلی را له یا علیه دیگری اقامه کرده‌اند. دراین‌میان، ابوحیان توحیدی، با فراروی از تقابل‌های دوگانه، بی‌آنکه جانب نظم یا نثر را بگیرد، با رویکردی فلسفی و زیبایی‌شناختی، سویه‌های دیگری از نسبت میان نظم و نثر را آشکار کرده است. این نوشتار، با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی، ضمن نقل عینی آرای طرفداران نظم و نثر، به تحلیل رویکرد فراثنویت‌انگار توحیدی در <em>الامتاع و المؤانسه</em> می‌پردازد. نتایج بررسی‌ها حاکی از این است که توحیدی، با بازخوانی اقوال طرفداران نظم و نثر، معتقد است که درباب شعر و نثر نمی‌توان حرف آخر را زد. آن‌گاه، پس از تبیین ماهیت سخن و انواع آن، به نقل امتیازات نظم و نثر از زبان طرفداران آنها می‌پردازد؛ ازجمله اینکه نظم صناعت است و دست عامه مردم به آن نمی‌رسد، درحالی‌که نثر زودیاب‌تر است و عامه سخنوران را به‌جهت سهولت به خود متوجه می‌کند. نثر برای آراستگی به شعر نیازمند است، اما شعر به نثر نیازی ندارد. شاعر افق بی‌کرانه در پیش دارد و نویسنده میدانی کران‌مند، و در مقابل، نثر بنیاد سخن است و نظم فرع آن. نثر عاری از تکلف است و شعر مشحون از الزامات شعری؛ نثر از خرد وام می‌گیرد و نظم از احساس. با وجود زیبایی صوری نظم، نثر اصیل‌تر و شریف‌تر است. سرانجام، نتیجه می‌گیرد که هم نظم و هم نثر فضیلت‌های انکارناپذیر دارند و بهترین نوع سخن آن است که صورت آن بین نظم و نثر باشد، ولی نه نظم باشد و نه نثر. </span></span><br> &nbsp; Verse and prose have had proponents and opponents in the literary tradition throughout history, and each group has argued for or against the other. By overcoming this dual opposition without taking the side of poetry or prose and adopting a philosophical and aesthetic approach, Abū Hayyān al-Tawhīdī revealed other aspects of the relationship between verse and prose. Quoting the opinions of the advocates of poetry and prose, the present paper objectively analyzes the monotheistic meta-dualism approach in Al-Imtāʿ wa al-Mu&rsquo;ānasa using a descriptive-analytical method. The results indicate that by rereading the works of the proponents of verse and prose, Tawhīdī believes that the final word cannot be stated about poetry and prose. Moreover, after explaining the nature of speech and its types, he mentions the advantages of verse and prose in the words of their advocates: e.g., verse is creation and the general public does not attain it, while prose is realized faster and attracts the general writer for its convenience; prose needs poetry for adornment, but poetry does not need prose; the poet has an infinite horizon ahead while the writer has a limited field, and prose is the foundation of speech but poetry is its derivative; prose is free of obligations while poetry is full of poetic requirements; prose borrows from wisdom but poetry borrows from emotion; and despite the formal beauty of verse, prose is more original and noble. Finally, he concludes that both verse and prose have undeniable virtues and the best type of speech is one that its form is something between verse and prose while it is neither verse nor prose. <span dir="RTL"></span><br> &nbsp; نظم, نثر, تقابل دوگانه, بلاغت, ابوحیان توحیدی Verse, Prose, Dual Opposition, Rhetoric, Abū Hayyān al-Tawhīdī  7 27 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-13-1857-1&slc_lang=other&sid=1 Farzad Baloo فرزاد بالو farzad_baloo@yahoo.com 10031947532846005452 10031947532846005452 Yes Mazandaran University دانشگاه مازندران Siavash Haghjou سیاووش حق‌جو siavashtavasin@yahoo.com 10031947532846005453 10031947532846005453 No Mazandaran University دانشگاه مازندران