Persian Language and Literature

other تحلیل گفتمانی داستان «خانه روشنان» گلشیری با استفاده از نظریه راجر فالر A Discourse Analysis of Golshiri’s “Khaneh-ye-Roshanan” Using Roger Fowler’s Theory نقد ادبی نقد ادبی پژوهشي Research یکی از رویکردهایی که در نقد داستان از منظر زبانشناختی بسیار متحول‌ شده، نظریه راجر فالر است. این نظریه آمیزهای از نظریات دستورزبان گشتاری چامسکی و زبانشناسی نقش‌گرای هالیدی است. ازآنجاکه داستان «خانه روشنان» گلشیری به‌شیوه جریان سیال ذهن نوشته شده و فالر نیز معتقد است، در چنین داستانهایی، روساخت به فهم ژرف‌ساخت کمک میکند، در مقاله حاضر، با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و ابزار کتابخانهای و با رویکرد زبانشناختی برمبنای نظریه زبانشناختی فالر، داستان «خانه روشنان» تحلیل شده است. نتایج این تحقیق حاکی است نوع گشتار و شیوه جریان سیال در این اثر باعث به‌هم&lrm;ریختگی ساختار نحوی جملات، عدم پیروی از قواعد دستوری، تکرار مرجع ضمایر، ایجاد ضرباهنگ و موسیقی در کلام، کاربرد تضادهای تداعیگر و تکرارهای مبتنی بر تأکید، سردرگمی مخاطبان، و ایجاد تعلیق و تعویق در کلام میشود. شخصیت اصلی این اثر، کنشگر و راویانِ جمع، همگی، منفعل و حسی‌ـ‌ادراکی‌اند. گویی، نباید کلامی ضدایدئولوژی غالب متن بر زبان رانند که باعث برهم‌خوردن فضای تکصدای متن شود. گلشیری در این اثر نیز خواسته مانند بقیه آثارش به مشکلات جامعه نقب ‌بزند و قضاوتهای مداخلهجویانهاش را در متن حاکم کند. از حیث نگاه به متن، نویسنده گاه از منظر بیرونی به متن پرداخته و خود را قادر به فهم ادراکات اشخاص داستان ندانسته و گاه از منظر درونی متن را کاویده و گرایشهای شناختی خود را با متن همگام کرده است. از حیث بازنمود گفتار و اندیشه نیز این اثر هم از گفتار باواسطه (مستقیم آزاد) استفاده کرده است و هم از گفتار بدون واسطه و مستقیم. هردوی این شیوهها توانسته تا حد امکان مکنونات درونی و کلامی شخصیتهای اصلی و فرعی را بازنماید.       One of the approaches to the criticism of fiction that has changed a lot from a linguistic point of view is Roger Fowler’s linguistic theory. This theory is a mixture of Chomsky’s transformational grammar and Halliday’s functional linguistics theories. The story of Golshiri’s “Khaneh-ye-Roshanan” was written in the mode of stream of consciousness, and Fowler believed that in such stories, the surface structure helps to understand the deep structure. The present paper analyzed the story of “Khaneh-ye-Roshanan” based on Fowler’s linguistic approach using the descriptive-analytical method along with library research tools. The results of the study indicate that the types of transformations and the mode of stream of consciousness in this work cause shifts in syntactic structure of sentences, non-compliance with grammatical rules, repetition of pronoun references, creation of rhythm and music in speech, application of associative contrasts, repetitions based on emphasis, confusion in the readers’ minds, and creation of suspension and postponement in speech. The main characters of this work, the actor and alternating narrators, are all passive and sensory-perceptive. It is as if they should not utter a word against the dominant ideology of the text, which would disrupt its monotonous atmosphere. In this work, like the rest of his works, Golshiri wanted to delve into the problems of society and to dominate his interventionist judgments in the text. In terms of looking at the text, the author sometimes dealt with the text from an external perspective and did not consider himself to be able to understand the perceptions of the characters in the story, while he sometimes explored the text from an internal perspective and assimilated his cognitive tendencies into the text. In terms of representation of speech and thought, both direct and indirect speech were used in this work. Both methods could reveal as much as possible the internal and verbal secrets of the main and secondary characters.   گفتمان, متن, راجر فالر, گلشیری, «خانه روشنان» Discourse, Text, Roger Fowler, Golshiri, Khaneh-ye-Roshanan 229 251 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1947-4&slc_lang=other&sid=1 Hamid Abdollahian حمید عبداللهیان abdollahian2002@yahoo.com 10031947532846005269 10031947532846005269 Yes Arak University دانشگاه اراک Samira Shafiee سمیرا شفیعی shafiee.mjs@gmail.com 10031947532846005270 10031947532846005270 No Tarbiat Modarres University دانشگاه تربیت مدرس Atefeh Zandi عاطفه زندی atefehzandi63@gmail.com 10031947532846005271 10031947532846005271 No Esfahan University دانشگاه اصفهان