Persian Language and Literature

other خوانش روان‌شناختی اَمثال فارسی بر مبنای مفاهیم واقعیت‌درمانی (با تأکید بر رفتار مؤثر و نامؤثر) A Psychological Reading of Persian Proverbs Based on the Concepts in Reality-Therapy Regarding Effective and Ineffective Aspects of Behavior نقد ادبی نقد ادبی پژوهشي Research  مطالعات میانرشتهای ادبیات فارسی و روان‌شناسی نقش مؤثری در تبیین و انتقال مفاهیم در این دو حوزه دارد. این نوشتار با توجه به نقش امثال فارسی در عینیسازی مفاهیم انتزاعی و بازنمایی نیازها و خواستههای درونی مشترک اقوام ایرانی، بر آن است تا کارکرد این بخش از ادبیات عامه را در تبیین مفاهیم واقعیتدرمانی بررسی کند. ویلیام گلسر (1925) مبدع واقعیت‌درمانی، این رویکرد نوین روان‌شناسی را مبتنی بر نظریه انتخاب تبیین کرد. واقعیت‌درمانی بر خودارزیابی، با تکیه بر واقعیت‌پذیری و رفتار هنجارمند استوار است و در نهایت انسان را به مسئولیتپذیری برای نیل به خشنودی و نیک‌بختی دعوت میکند. مقاله حاضر به روش تحلیل کیفی، پیگیر پاسخگویی به این پرسشها است که با چه روشی میتوان امثال فارسی را با رویکردهای رواندرمانی جدید بازخوانی کرد؟ و چگونه میتوان از امثال فارسی در تبیین مفاهیم واقعیتدرمانی بهره گرفت؟ و آیا به ‌کارگیری امثال فارسی در فرآیند مشاوره و رواندرمانی با هدف تبیین مفاهیم واقعیتدرمانی کارآیی دارد؟ امثال برگزیده، با توجه به تأکید گلسر بر سه اصل بنیادین واقعیتدرمانی، یعنی واقعگرایی، مسئولیتپذیری و هنجارمندی رفتار بررسی شدهاند. یافتهها نشان میدهد امثالی که بیان‌کننده رفتار مؤثر با هدف برآوردهسازی نیازهای اساسی در بلندمدّت هستند، ضمن دارندگی معیار مسئولیتپذیری، فاقد سویه غیراخلاقی‌اند و امثالی که مفاهیم رفتار غیر مؤثّر را دربردارند، از سویه اخلاقی برخوردار نیستند و بیانگر رفتار مسئولیتگریزانه هستند؛ امّا دوسویگی اخلاقی که نشانۀ نامعلوم و پنهانبودن انگیزۀ بروز شماری از رفتار هاست، در هر دو گروه از امثال مذکور دیده میشود.. به‌نظر میرسد امثال فارسی با ویژگیهایی مانند جنبههای پند و اندرزی، روشنی و درستی معنی، حُسن تأثیر، تکیه بر تجربه، انعکاس اندیشه و... میتوانند در انتقال مفاهیم واقعیت‌درمانی مؤثر باشند.   Interdisciplinary studies of Persian literature and psychology have played an effective role in explaining and conveying concepts in these two fields. Considering the role of Persian proverbs in objectifying abstract concepts and representing the common internal needs and desires of Iranian ethnic groups, this paper intends to study the function of this part of folklore literature in the process of reality therapy. William Glasser (1925), the developer of reality therapy, explained this new psychological approach based on choice theory. Reality therapy is based on self-evaluation, relying on realism and morality, and ultimately a call for responsibility to achieve happiness and well-being. Using qualitative analysis, the present paper seeks to answer the questions of how to re-read Persian proverbs with new approaches to psychotherapy? And, is the use of Persian proverbs effective in the process of counseling and psychotherapy? Selected proverbs have been studied with regard to Glasser’s emphasis on the effectiveness and moral nature of human behavior. The findings show that proverbs which express effective behavior, while having the criterion of responsibility, lack an immoral aspect, and those which talk about avoiding general ineffective behavior do not have a moral aspect, and refer to irresponsible behavior. However, moral duality is evident in both groups of proverbs. It seems that Persian proverbs with aspects such as advice and counsel, clarity and correctness of meaning, good effect, reliance on experience, reflection of thought, etc. can be effective in conveying the concepts of reality therapy.   امثال فارسی, واقعیت درمانی, , رفتار مؤثر و نامؤثر Persian Proverbs, Reality Therapy, Effective, Ineffective, Behavior 89 115 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2944-1&slc_lang=other&sid=1 Ahmad Tamimdari احمد تمیم داری a_tamimdari@yahoo.com 10031947532846005256 10031947532846005256 Yes Allameh Tabatabayi University دانشگاه علامه طباطبایی Shiva Dowlatabadi شیوا دولت آبادی sh_dolatabadi@yahoo.com 10031947532846005257 10031947532846005257 No Allameh Tabatabayi University دانشگاه علامه طباطبایی Shahnaz Ebadati شهناز عبادتی Sh.ebadati@yahoo.com 10031947532846005258 10031947532846005258 No Allameh Tabatabayi University دانشگاه علامه طباطبایی