other صوفیان نخستین و جهاد تخصصي Special پژوهشي Research <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جهاد از عرصه&shy;هایی است که صوفیان نخستین در آن حضور پررنگی داشته&shy;اند. به‌سبب گسترش فتوحات اسلامی و جنگ&shy;های متعدد با کفار در قرن&shy;های نخستین هجری، بسیاری از صوفیان با سکونت در رباط&shy;های مرزی در جنگ برضد کفار مشارکت می&shy;کردند که دراین‌میان نام&shy;های حسن بصری، سفیان ثوری، ابراهیم ادهم، شقیق بلخی، حاتم اصم، عبدالـله‌بن‌مبارک، محمدبن‌کرام و پیروان فرقه کرامیه درخور‌توجه است. اگرچه گاهی حضور در این خانقاه&shy;های مرزی با تن&shy;پروری همراه می&shy;شد و نیات صوفیان را به انگیزه&shy;های منفعت‌طلبانه آلوده می&shy;کرد، بسیاری از این مجاهدان با روزی‌خوردن از دسترنج خود می‌زیستند و در این جنگ&shy;ها نیز به‌شهادت رسیده&shy;اند. از آغاز تدوین کتاب درمیان متصوفه، صوفیان بسیاری به مسئله جهاد پرداخته‌اند و در آثار خود بحثی مشبع دراین‌باره مطرح کرده&shy;اند که می&shy;توان از کُلاباذی، تِرمذی، نِفّری، سَرّاج، مکّی، خرگوشی و سُلَمی یاد کرد.</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در این مقاله با استفاده از روش کتابخانه&shy;ای و رجوع به منابع اصلی و نزدیک به سرچشمه&shy;های عرفان، کیفیت مشارکت صوفیان در جهاد و مسئله جهاد در کتاب‌های متصوفه بررسی شده ‌است.</span></span></span> The early mystics were actively involved in Jihads wherein they strove for social and political activism and alsofought the enemies of God. Because of the Islamic conquests and wars against the infidels in the early centuries AD, many Sufis lived in conventson the borders and participated in the war against enemies. Among them the names of Hassan Basri, SufyanSauri, Ibrahim Adham, ShaghighBalkhi, Hatam Assam, Abdullah IbnMubarak, Mohammed ibn Karram and the followers of the Karramiyeh are noteworthy. Also,when Sufis began to write books, many of them concentrated on the issue of Jihad; among these writes we can refer toKolabazi, Tirmazi, Neffari, Sarraj, Makki, Khargushi and Sollam<span dir="RTL"> .</span>This article is a library based research and draws on the major primary sources on Mysticism. It aims to study the quality of the presence of the Sufis in Jihads, and the issue of Jihad in books by the Sufis.<span dir="RTL"></span><br> &nbsp; صوفیه, عرفان, جهاد, غزوه, جنگ, سیاست, رباط Sufis, Mysticism, Jihad, Ghazwa, Politics, Convent. 95 115 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1623-2&slc_lang=other&sid=1 Mahdi Heidari مهدی حیدری m.heidari@yazd.ac.ir 10031947532846004271 10031947532846004271 Yes Yazd University دانشگاه یزد Alireza Hajiannejad علیرضا حاجیان‌نژاد hajiannjd@ut.ac.ir 10031947532846004272 10031947532846004272 No Tehran University دانشگاه تهران