Persian Language and Literature

other تحلیل مفاهیم و کارکرد ارتباطات غیرکلامی در شاهنامه An Analysis of the Function of Non-verbal Communications in Shahnameh ادبیات غنایی ادبیات غنایی پژوهشي Research ارتباطات غیرکلامی را میتوان جزء نشانههای تصویری به‌شمار آورد که امروزه برای روان‌شناسان و جامعهشناسان، به‌دلیل اهمیت آنها در انتقال معنا و تنظیم روابط بینافردی، جایگاهی ویژه دارد. یکی از مهمترین زیرشاخههای این مبحث «زبان بدن» نامیده میشود که درمیان همه جوامع بشری از دیرباز تاکنون وجود داشته است. این نشانههای غیرکلامی ـ‌که برخی قدمتی چندهزارساله دارندـ در فرهنگها و سنن اجتماعی اقوام گوناگون، با وجوه مشترک و گاه اختلافی، کاربرد و کارکرد فرهنگی و بلاغی دارند. روشن است هرچه بستر ادبی چنین بازنگری و رویکردی کهنتر و البته جامعتر باشد، ارزش تحلیلهای آن در بازشناسی فرهنگی و اجتماعی و حتی زیباییشناسی متون بیشتر است. بیگمان، شاهنامه فردوسی ‌ـ‌که نماینده فرهنگ و تفکر ایرانی در عصر پیشاتاریخی تا ادوار تاریخی مقارن با ظهور اسلام است‌ـ میتواند بهترین ظرف بازنمایی کنشهای ارتباطی برون‌زبانی در تاریخ فرهنگی کهن ایران باشد. چنانکه به‌سبب ماهیت پیشنمونی شخصیتهای شاهنامه، بسیاری از نشانههای غیرکلامی آنها را نیز میتوان کهنالگوی بسیاری از کنشهای رفتاری یا زبان بدن ایرانی در ساحت و هنگامه زندگی حماسی، یعنی شکلگیری هویت ملی و اجتماعی ایرانیان، محسوب کرد. در این جستار با واکاوی مفاهیم «زبان بدن» در کنش‌های غیرزبانی شخصیتهای برجسته شاهنامه تلاش شده است این مفاهیم پوشیده و پیچیده فرهنگی رمزگشایی شود. از نتایج تحقیق برمیآید که بازنمایی زبان بدن شخصیتهای شاهنامه نه از روی اتفاق که کاملاً آگاهانه به‌قصد جلب ‌توجه مخاطب و بازاندیشی او در الگوهای رفتار فردی و اجتماعی اقوام ایرانی و غیرایرانی به‌قصد بازشناسی هویت فرهنگی ایرانیان، بیشتر از رهگذر کنایهسازی و نمادپردازی صورت گرفته است. Non-verbal communications could be a part of visual signs that, because of their importance in interpersonal relationships and transition of meaning, are highly regarded by psychologists and sociologists. One of the major subdivisions of this topic is called "Body Language" that has existed in all human societies since ancient times. These non-verbal signs, some thousands of years old, have cultural and rhetorical functions, with common and sometimes conflicting aspects, in the cultures and social traditions of different tribes. The more ancient and comprehensive the literary context of a piece of research is, the more valuable that analysis in explaining the cultural, social, and even aesthetic aspects of texts will be. Shahnameh of Ferdowsi, as a representative of Iranian culture and thought in prehistoric age up until the Islamic era, can be the best representation of metalingual communicative performance in Iranian cultural history. Due to the prototypic nature of characters in Shahnameh, many of their non-verbal signs can also be considered the archetypal source of the behavioral interactions or body language of the Iranian people when in the context of epic their national and social identities as Iranians are formed. In this article, attempts has been made to decode these obscure and complex cultural concepts by exploring the "body language" in non-linguistic acts of main characters in Shahnameh. The results of this research demonstrate that the body language of characters in Shahnameh is not accidental but totally conscious. Indeed, the purpose has been to draw the attention of the readers to rethink the patterns of individual and social behavior of Iranian and non-Iranian ethnicities so to recognize the cultural identity mainly through irony and symbolism. ارتباط غیرکلامی, زبان بدن, رفتار‌شناسی فرهنگی, شاهنامه فردوسی Non-verbal Communication, Body Language, Cultural Ethology, Shahnameh of Ferdowsi. 157 184 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-949-2&slc_lang=other&sid=1 Seyed Ali Ghasemzadeh سیدعلی قاسم زاده s.ali.ghasem@gmail.com 10031947532846004254 10031947532846004254 Yes Imam Khomeini International University دانشگاه بین‌المللی امام خمینی Mohammad Shafi’ Saffari محمدشفیع صفاری safari_706@yahoo.com 10031947532846004255 10031947532846004255 No Imam Khomeini International University دانشگاه بین‌المللی امام خمینی Hussein Alinaghi حسین علی‌نقی hoseinalinghi@yahoo.com 10031947532846004256 10031947532846004256 No Imam Khomeini International University دانشگاه بین‌المللی امام خمینی