fa بررسی چند روایت از نبرد ایرانیان با دیوهای مازندران در متون پهلوانی پس از شاهنامه شعر معاصر شعر معاصر پژوهشي Research <span style="font-family:tahoma;"><span style="font-size:10.0pt;">یکی از داستان‌های مشهور <em>شاهنامه</em> رفتن رستم به مازندران برای رهایی کاووس و سپاهیانش است که با کشته‌شدن دیو سپید، رهایی کاووس از بند او و واگذاری مازندران به اولاد پایان می‌یابد. این داستان، که به &laquo;هفت‌خان رستم&raquo; نیز اشتهار دارد، نفوذ بسیاری در شماری از منظومه‌های پهلوانی، طومارهای نقالی و روایت‌های شفاهی/مردمی <em>شاهنامه </em>داشته است. اثرپذیری این دسته آثار از روایت نبرد رستم با دیوان مازندران به دوگونه است: نخست، در بسیاری از این متون، روایات گوناگونی از رفتن رستم به مازندران و نبرد او با دیو سپید آمده یا اشاره‌های بسیاری بدان شده است. دوم، در برخی متون حماسی ایران، خواه منظوم و خواه منثور، شماری دیوان و پتیارگان از نژاد دیو سپید حضور دارند که هریک از آنها، پس از آگاهی از نژاد خود و چگونگی کشته‌شدن آن دیو، به کین‌خواهی از رستم یا یکی از پهلوانان خاندان او می‌پردازند، اما در همه این داستان‌ها ناکام می‌مانند و در نبرد با پهلوان کشته می‌شوند. اگرچه این دسته روایات در بیشتر متون منثور عامیانه ایران به‌اختصار آمده است، اما در شماری از متون، مانند <em>شبرنگ‌نامه</em>، <em>شهریارنامه</em> و <em>برزونامه جدید</em> با تفصیل بیشتری بیان شده است. </span><br> <span style="font-size:10.0pt;">در این مقاله، نخست به بررسی این دسته روایات در متون منظوم پهلوانی پس از <em>شاهنامه </em>می‌پردازیم. سپس، مضامین مشترک این داستان‌ها یا موارد اختلاف آنها را با روایت <em>شاهنامه</em> بررسی می‌کنیم.</span></span><br> &nbsp; One of the popular stories in Shahnamehis Rustam&rsquo;squestto Mazandaran in order to rescue Kavoos and his soldiers, which led him into killingDivSepid (the white demon), rescuingKavoos from captivity, and also entrusting Mazandaran to his children. This story, which is known as Haft-khan Rustam, has influenced a number of heroic poems, manuscripts of rhapsodies and oral/public narrativesof Shahnameh. The influence that these works have from the narratives of Rustam&rsquo;s battle with the demons of Mazandaran can be classified into two categories: first, in many of these texts, are various narratives about or references to Rustam&rsquo;sjourney to Mazandaran and his battle with DivSepid. Second, in some Iranian epic texts, be it poetry or prose, a number of demons or descendants ofDivSepid are present that each try to take revenge on Rustam or one of the members of his family. But, in all of these stories, they either have failed or were killed by the hero. Although these types of narratives have briefly been expressed in most of Iranian public prose literature, they have been expressed in more details in a number of texts including ShabrangNameh, ShahriyarNameh, and TheNew BorzoNameh. In this paper, first, these types of narratives in some heroic pieces of poetry are addressed. Then, common grounds or differences of these stories with the narrative of Shahnameh are analyzed. نبرد مازندران, شاهنامه, شبرنگ‌نامه, شهریارنامه, برزونامه جدید Battle of Mazandaran, Shahnameh, Shahryarnameh, The New Borzoonameh. 209 230 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-800-2&slc_lang=fa&sid=1 Reza Ghafouri رضا غفوری reza_ghafouri1360@yahoo.com 10031947532846004281 10031947532846004281 Yes Hazrat Narjes University دانشگاه حضرت نرجس (س)