Persian Language and Literature

fa تبیین انگیزه‌های برجسته‌سازی، حاشیه‌رانی و غیریت‌سازی در رباعیات خیام براساس تحلیل انتقادی گفتمان Identifying the Motives of Otherness, Foregrounding, and BackgroundingIn Khayyam's Quatrains Based on Critical Discourse Analysis تخصصي Special پژوهشي Research در این پژوهش، به تبیین انگیزه‌های «غیریت‌سازی»، «برجسته‌سازی» و «به‌حاشیه‌رانی» در بعضی از رباعیات خیام، که این ویژگی‌ها در آنها برجسته است، پرداخته شده است. غیریت‌سازی یکی از روش‌های دست‌یابی به انگیزه‌های پنهان در ورای متون ادبی است که ازطریق تحلیل گفتمان متن با جامعه‌شناسی و علوم سیاسی در پیوند مستقیم است. در هر گفتمان براساس «منطق هم‌ارزی» و «منطق تفاوت» می‌توان به تبیین روابط غیریت‌سازانه موجود در متون ادبی پرداخت؛ بدین‌معنی که در هر گفتمان، یک قطب مثبت باعنوان «ما» و با هویت «خودی» برجسته می&zwj;‌شود و دربرابر آن، قطب منفی دیگر، باعنوان «آنها» و با هویت «دیگری» به‌حاشیه رانده می‌شود. در این پژوهش از روش‌های تحلیل گفتمان سیاسی‌ـ‌اجتماعی لاکلا و موفه و همچنین روش تحلیل انتقادی گفتمان نورمن فرکلاف استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده‌ها در این پژوهش به‌صورت توصیفی و تحلیلی است. خیام در تعدادی از رباعیات خود از این شیوه برای ابراز مقاصد خود بهره برده است. با تبیین و توصیف این موارد به این نکته پی خواهیم برد که چرا و بنابر چه دلایلی خیام درپی نوعی قطبیت‌سازی در رباعیات خود بوده است و نیز درخواهیم یافت که خیام، علاوه‌بر طرح دیدگاه‌های فلسفی در رباعیات، چگونه درصدد ابراز انگیزه‌های سیاسی و انتقادی ورای گفتمان‌های خود بوده است.   Otherness is one of the methods of accessing hidden interests beyond the literary texts which through literary discourse analysis can be in direct relation to political science and sociology. Critical discourse analysis believes that each text is shaped by political and ideological approaches and the relationship between political issues and texts is not an accidental one. Laclauand Mouffe believe that in every discourse one can use two concepts of logic of equality and logic of difference to explain the relations of otherness present in literary texts. That is, in every discourse, a positive pole is foregrounded as“we”or ours, and on the opposite pole the negative side is introduced as“they”or “others”. Foregrounding and backgrounding are used in texts and discourse through language functions. Investigatingthis method in some of Khayyam's Quatrains we will find out why Khayyam has pursued a kind of polarization in his quatrains and also will realize how Khayyam, along with his philosophical views expressed in his Quatrains, has tried to suggest political and critical motives through his discourse. انگیزه‌, غیریت‌سازی, حاشیه‌رانی, رباعیات خیام, تحلیل انتقادی گفتمان Identifying, motives, Otherness, Foregrounding, Backgrounding, Khayyam's Quatrains, Critical Discourse Analysis. 171 185 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1993-3&slc_lang=fa&sid=1 Kamin Aalipour کامین عالی‌پور kamin5969@gmail.com 10031947532846004277 10031947532846004277 Yes Islamic Azad University, Araak branch دانشگاه اراک Mir Jalal-o-Aldin Kazzazi میرجلال‌الدین کزازی mjkazzazi@yahoo.es 10031947532846004278 10031947532846004278 No Araak branch دانشگاه اراک