fa نقد و بررسی احوال منسوب به اهلی ترشیزی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;">اهلی ترشیزی یکی از شاعرانی است که تصویر او در آینه تذکره‌ها تصویری یک&shy;آهنگ نیست. در تذکره‌های نزدیک به زمان حیاتش کوتاه و مختصر درباره زندگی و هنرش قلم زده‌اند و هرچه از زمان مرگ او دورتر می‌شویم، شرح‌‌حال او را بیشتر دچار تکرار یا قرین افسانه‌سازی می‌بینیم. ازهمین‌رو، مرور تذکره‌ها و به‌خصوص منابع نزدیک به زندگی او برای شناخت دقیق‌تر احوال او اجتناب‌ناپذیر است. در کتاب‌های متأخر نام او را محمدبن‌یوسف خوانده&shy;اند و نفیسی و به‌تبع او حاج‌سیدداوودی معتقدند او پس از افول دولت تیموریان به تبریز رفته و به دربار سلطان یعقوب راه یافته است. ایشان همچنین او را صاحب<em> ساقی&shy;نامه</em> و مترجم </span></span><em><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;">تحفه‌</span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;">السلطان فی مناقب النعمان</span></span></em><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;"> دانسته‌اند. اخترخان هوگلی، مدرس تبریزی، نظمی تبریزی و عمرانی چرمگی نیز مدعی شده‌اند که او اصالتاً تبریزی بوده، اما به‌دلیل اینکه در ترشیز به دنیا آمده به این شهر منسوب شده است. ازطرف دیگر، برخی از ارباب تذکره مدعی وجود شاعری به نام اهلی نوایی یا اهلی جغتایی شده‌اند. اهلی نوایی از نظر این تذکره‌نویسان با اهلی ترشیزی معاصر است. بررسی و تحلیل تمام تفاوت‌ها و انحراف‌ها در زندگی اهلی در این مجال نمی‌گنجد، با وجود این، مقاله حاضر بر آن است تا با نقد و&nbsp; بررسی دقیق&nbsp; احوال منسوب به شاعر در تذکره‌&shy;ها، شرحی پالایش‌شده از احوال او به‌دست آورد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد پژوهشگران متأخر درباب زندگی‌ این شاعر از قبیل زادگاه، نام و... و همچنین کتاب‌هایی که به او منسوب شده، دچار لغزش و اشتباه شده‌اند.</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <br> <span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span> Ahli Torshizi is a poet of late ninth century A. H. and contemporary with Soltan Hussein Bayqara. His Divan was published about 50 years ago by Simon Israeli and OmraniChamraghi; yet, the biographical notes about his life are discordant, confused and at times distorted.In the later books, he is named as Muhammad ibn Yusuf, and Nafisi and consequently HadjSeyedDavoodi believe that he went to Tabriz after the decline of the Timuriadsand entered the court of SoltanYaghoub. He is also named as the author of Saghinameh and the translator ofTohfatolSoltan Fi ManagebolNaman.Akhtar Khan Hogoly, ModarresTabrizi, NazmiTabrizi, and OmraniChamraghiall have also claimed that he was originally from Tabriz but because he was born in the city of Tarshizi, he is known to be of this city. On the other hand, some great biographers claim that there is a poet known as AhliNavaei or AhliChagatai who was contemporary with Ahli Tarshizi.Investigation and analysis of allthe differences and the diversions in the biographical notes on Ahlicannot be explained here. However, this paper aims to carefullyanswer the following questions:<br> 1. Was his name Muhammad ibn Yusuf?<br> 2. Did Ahli compose Saghinameh?<br> 3. Has Tarshizi translated the book of TohfatolSoltan Fi ManagebolNaman?<br> 4. Is he originally from Tabriz?<br> 5. Does a poet called AhliNavaei or Ahli Chagatai exist?<br> 6. Has Ahli entered the court of SoltanYaghoub? اهلی ترشیزی,‌ زندگی‌نامه, تحفه‌السلطان فی مناقب النعمان, ساقی‌نامه,‌ اهلی نوایی Ahli Torshizi, Biography, TohfatolSoltan Fi ManagebolNaman, Saghinameh, Ahli Navaei. 43 72 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1974-4&slc_lang=fa&sid=1 Tahereh Jafargholian طاهره جعفرقلیان 10031947532846004268 10031947532846004268 Yes Payam-e-Noor University دانشگاه پیام نور Seyed Vahid Semnani سیدوحید سمنانی v.semnani@gmail.com 10031947532846004269 10031947532846004269 No Payam-e-Noor University دانشگاه پیام نور