fa بررسی و تحلیل انواع برجسته و پرکاربرد آیرونی در مثنوی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-family:tahoma;"><span style="font-size:10.0pt;">آیرونی یکی از اصطلاحات پیچیده و مهم در بلاغت، فلسفه و نقد ادبی است. متون فارسی نیز از ظرفیت‌های فراوان این صنعت بلاغی ذیل عنوان‌هایی چون طنز، تهکّم، مجاز به علاقه ضدیت، استعاره عنادیه و... بهره برده است. دراین‌میان، یکی از بنیادهای بلاغی <em>مثنوی معنوی</em>، مهارت و هنرمندی مولانا در به‌کارگیری طنز و انواع گوناگون آن است&shy;. مهارت خاص مولانا در مخاطب‌شناسی و اهتمام به تبیین و تعلیم مفاهیم عالی دینی، عرفانی و اخلاقی سبب شد تا او شیوه بیان غیرمستقیم طنز را به‌دلیل کارایی&shy;، جذابیت و ضریب‌تأثیر بیشتر برگزیند. همین امر&shy; به‌طرز کم‌نظیری زمینه را برای نمود انواع مختلف آیرونی در سراسر <em>مثنوی</em>، خصوصاً دفتر پنجم&shy;، فراهم آورده است که آیرونی کلامی، موقعیتی، وضعی، نمایشی، و... از آن جمله‌اند. <span style="letter-spacing:-.1pt;">در این پژوهش، <em>مثنوی</em> مولوی ازمنظر آیرونیک به‌شیوه توصیفی‌ـ‌تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای بررسی و مشخص شد که آیرونی نمایشی به‌دلیل ماهیت تمثیلی و روایی <em>مثنوی</em> جایگاه ویژه‌ای در این کتاب دارد.</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <br> <br> <span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span> Irony is one of the important and at the same time complex terms in rhetoric, philosophy and literary criticism that Persian texts have employed its potentialities under various headings such as satire, asterism, etc. In the meantime, one of the rhetorical basesofMasnavi isMawlawi&#39;s artistic and skillful use of humor and its various types. Mawlawi&#39;s specific skill in recognizing his&nbsp; audience&nbsp; and his dedication to explicate grand concepts of religion, mysticism and morality led him tochoosehumor as an indirect way of expression because of its high functionality, and great power to attract and persuade the audience.This paves the way for different types of irony to appear in the entire Masnavi, especially in its Fifth Book. Among different types of ironythat are present in Masnaviare verbal, situational and dramatic ironies. In this article, which is library-based and is done through descriptive-analytic method, the authors will investigate different modes of irony in Mawlawi&rsquo;sMasnavi. It concludes that because of Masnavi&rsquo;s allegorical and diegetic character, dramatic irony has a special standing in Masnavi.<span dir="RTL"></span> آیرونی, طنز, آیرونی نمایشی, مثنوی ‌معنوی Masnavi, Irony, Satire, Dramatic Irony 7 22 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2124-2&slc_lang=fa&sid=1 Shahram Ahmadi شهرام احمدی sh.ahmadi@umz.ac.ir 10031947532846004263 10031947532846004263 Yes Mazandaran University دانشگاه مازندران Narges Shafiee نرگس شفیعی آکردی Nshafiei710@gmail.com 10031947532846004264 10031947532846004264 No Mazandaran University دانشگاه مازندران