other تحلیل شناختی استعاره مفهومی ‌«جمال» در مثنوی و دیوان شمس تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:1.0cm;">در این مقاله با استفاده از نظریه شناختی استعاره معاصر، کارکردهای استعاره مفهومی ‌&laquo;جمال&raquo; و خوشه&shy;های تصویری مرتبط با آن یعنی جهان، انسان، صورت (رخ)، آفتاب، آیینه و جز آن در غزل&shy;های مولوی تحلیل و تبیین می&shy;شود. پژوهش حاضر به این می‌پردازد که پیوندِ میان استعاره و بنیانِ فکری شاعر به چه شکل است و مولوی چگونه توانسته است ازطریق استعاره جمال، ایدئولوژی خود را مطرح کند. بن&shy;مایه استعاره مفهومی جمال در گفتمانِ کلامی، براساس نظریه &laquo;رؤیت&raquo; است. رؤیت با ورود به گفتمان عرفان در بافتِ استعاری جمال قرار می&shy;گیرد و انتقال از ایده به استعاره و زبان هنری صورت می&shy;گیرد. از رهگذر بررسی استعاره جمال و خوشه&shy;های تصویری آن در <em>مثنوی</em> و <em>دیوان شمس</em> درمی‌یابیم که &laquo;خداوند دیدنی است&raquo;. این انگاره استعاری در ژرف‌ساختِ کلّ اثر نمایان است. مولوی با توجه به این انگاره، جمال حق را در خرده‌استعاره&shy;های حسن یوسف، جهان، انسانِ کامل، آفتاب و خوراک به تصویر می&shy;کشد و با کمک همین خرده&shy;استعاره&shy;ها دیدنی‌بودن خداوند را اثبات می&shy;کند. براساسِ مدلِ ارائه&shy;شده در این مقاله، می&shy;توان از رهگذر مطالعه روابطِ میان استعاره&shy; و ایدئولوژی، بازخوانی تازه&shy;ای از ادبیات فارسی به‌ویژه گفتمان&shy;های عرفانی به دست داد.&nbsp;&nbsp;</p> <p>In this paper, based on the contemporary theory of cognitive metaphor, the metaphoric functions of Jamal (Beauty) and the clusters of images related to it, namely the world, man, face, sun, mirror, etc. in Mawlavi&#39;s lyrics are explained. In theology, the motif of conceptual metaphor of Jamal is Ro&#39;yat (vision). Finding its way into mysticism, &quot;vision&quot; is expressed in the metaphor of Beauty and thus the idea is conveyed through metaphoric language. Through the analyses of beauty as a metaphor and its related images in <em>Masnavi</em> and <em>Divan-e Shams</em><span dir="RTL">, </span>we find out that <span dir="RTL">&quot;</span>God is visible&quot;. This metaphoric idea is evident in the depth of the structure of the works. Accordingly, Mawlavi describes the Jamal-e-Haqq (the Beauty of God) through particular metaphors, such as Hosn-e-Yousof (the Beauty of Joseph), the world, the Perfect Man, the sun and food. Using these metaphors, Mawlavi proves that God is visible. In this paper attempt is made to analyze and explain the relationship between metaphor and ideology, and also to suggest a new reading of Persian poetry, especially in regard of mystical discourses.</p> <p></p> مولوی, مثنوی, دیوان شمس, استعاره مفهومی, جمال, رؤیت Mawlavi, Shams’ lyrics, conceptual metaphor, Jamal (beauty), Ro'yat (vision) 137 159 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-653-34&slc_lang=other&sid=1 Zolfaghar Allami ذوالفقار علامی zalami@alzahra.ac.ir 10031947532846002343 10031947532846002343 Yes Tahereh Karimi طاهره کریمی a_thinker107@yahoo.com 10031947532846002344 10031947532846002344 No