other امیر داد: منصبی دیوانی در تعدادی از متون تاریخی و ادبی فارسی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:1.0cm;">نظام حکومتی و تشکیلات اداری ایران در طول تاریخ تغییر کرده و دگرگون شده است. یکی از مناصبی که در بعضی از اعصار دایر بود و جزو مشاغل مهم دیوانی به‌شمار می‌رفت منصب امیر دادی است. صاحب این سمت را امیر داد یا میر داد می‌گفتند. فرهنگ‌نویسان و اربابان لغت چندین وظیفه متفاوت را برای امیر داد برشمرده‌اند. عده‌ای او را همان قاضی‌القضات می‌دانند. برخی وی را مجری اوامر شاه در روز مظالم و بعضی دیگر متصدی رسیدگی به امور توده مردم تلقی کرده‌اند. عده‌ای نیز از او با عنوان وزیر یا سرپرست دیوان عدالت یاد کرده‌اند. نگارنده در این مقاله به‌دنبال پاسخ به این پرسش اساسی است: امیر داد در تشکیلات اداری قدیم چه جایگاهی داشته و چه وظایفی برعهده او بوده است؟ این مقاله در چهار بخش تدوین شده است: در بخش نخست، ساخت واژگانی امیر داد بررسی می‌شود. بخش دوم، روزگار رواج این اصطلاح را می‌کاود. در بخش سوم، با توجه به برخی شواهد ادبی و تاریخی موجود، وظایف امیر داد و جایگاه او در نظام‌های حکومتی‌ای شرح داده می‌شود که این منصب را به رسمیت می‌شناختند. سرانجام در بخش چهارم، نگارنده به ذکر چند نکته درباره آداب تفویض سمت امیر دادی پرداخته است.</p> <p>Governmental systems and administrative organizations in Iran have been always in change throughout history. A position which was necessary in some centuries and was counted as an important governmental position was &ldquo;Amirdadi&rdquo;. The person who held this post was called Amir-e dad or Mirdad. Lexicographers have mentioned several different tasks for Amir-e dad. Some believe they are the same as chief judges. Some have considered them as the executers of the King&rsquo;s commands in Mazalem (justice) days. And some others have assumed they are the administrators who were responsible for public affairs. Some also have mentioned them as ministers or administrators of the Ministry of Justice. In this article the researcher attempts to answer this essential question: What position did Amir-e dad have in old administrative organization and for which tasks he was responsible? This article consists of four sections: in section one, the word structure of Amir-e dad is studied. Section two analyzes the era in which this term was prevalent. Section three describes the tasks and positions of Amir-e dad in governmental systems in which this post had been officially recognized, on the basis of some available literary and historical evidences. Finally, in section four, some points are mentioned on the ceremony of Amirdadi empowering.</p> امیر داد, شغل دیوانی, دیوان مظالم, مجلس مظالم, متون ادبی و تاریخی فارسی Amir-e-dad, Governmental Position, Mazalem Ministry, Mazalem Meeting, Persian Literary and Historical Texts 91 113 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-653-32&slc_lang=other&sid=1 Maryam Seyedan مریم سیدان seyedan@sharif.edu 10031947532846002340 10031947532846002340 Yes