fa نقد و تحلیل مبحث حذف و ذکر در کتاب‌های فارسی علم معانی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:1.0cm;">اشکالات و اختلافاتی که در متون درسی علم معانی وجود دارد باعث شده است جایگاه این شاخه علمی‌ در میان علوم ادبی تضعیف و کارآیی‌های بالقوه آن در درک زیبایی و تحلیل مسائل ادبی پنهان شود. این اشکالات غالباً از فقدان روش علمی ‌و نبود تعریف درست و دقیق از مبانی این دانش سرچشمه می‌گیرد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:1.0cm;">این پژوهش در جهت بازبینی، نقد و تبیین مبحث &laquo;حذف و ذکر&raquo; انجام شده است که یکی از بخش‌های مهم فنّ معانی است. حذف و ذکر از مهم‌ترین ابزارهای بلاغی شعرا و نویسندگان فارسی است که در طول تاریخ ادبی به صورت متنوّع و مکرّر از آن بهره برده‌اند؛ ازهمین‌رو توضیح و تفسیر جنبه بلاغی آن از نخستین کتاب‌های معانی تا دوره معاصر درکانون توجه اهل بلاغت بوده است.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:1.0cm;">نویسندگان مقاله حاضر مبحث &laquo;حذف و ذکر&raquo; را در کتاب‌های بلاغت فارسی بررسی کرده و ضعف‌ها و قوّت‌های این کتاب‌ها را در ارائه منسجم و هدفمند این بخش مهم از علم معانی نشان داده‌اند و درنهایت برای حذف برخی اغراض ثانویه نادرست، ادغام دسته‌ای از اغراض در یکدیگر، تغییر نام بعضی از آنها، تعیین &laquo;حدودِ مسند&raquo; و بازنگری مبحث &laquo;ذکرمسندالیه&raquo; پیشنهادهایی مطرح کرده‌اند.</p> <p>The faults and inconsistencies found in semantics have undermined the place of this scientific field in literary studies and its importance in understanding the beauty of the texts and its capacity in analysis of literary issues. These faults often arise from lack of scientific method and clear definition of the principles of semantics. The aim of this research is to review, critique and explain &#39;omission and mention&#39;, which is one of the major questions of semantics. &lsquo;Mention and omission&rsquo; are among the most important rhetoric tools of the Persian poets and writers variously and repeatedly used over the course of literary history. Therefore, its explanation along with the analysis of its rhetorical effects has been at the center of attention since the early periods</p> علم معانی, حذف, ذکر, احوال مسندالیه, احوال مسند The Science of Semantics, Omission, Mention, Property of subject, Property of topic 247 269 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-653-20&slc_lang=fa&sid=1 Hamideh Nouhpisheh حمیده نوح پیشه h_m_noh@yahoo.com 1003194753284600965 1003194753284600965 Yes دانشگاه تهران Rooh-Allah Hadi روح الله هادی rhadi@yahoo.com 1003194753284600966 1003194753284600966 No دانشگاه تهران