fa بازتاب آیین فراموش‌شده پژوهشي Research <p>بن‌مایه کلان &quot;در کوزه (خم) افتادن (انداختن)&quot; و شکل دگردیسی‌یافته آن، که ریشه در آیین‌های کهن ایرانی دارد، یکی از تصاویر رایج در اشعار و قصه‌ها و حتی ضرب‌المثل‌های ادب فارسی است اما به‌علت فراموش‌شدن آیین‌های مربوط به آن، منشأ این تصاویر ناشناخته مانده است. در مقاله حاضر بخشی از قصه‌ها و ضرب‌المثل‌ها و صورخیال ادب فارسی را، که حامل این آیین هستند، تحت بررسی قرار داده‌ایم. حاصل کار نشان می‌دهد که ادبیات به‌طور غیرمستقیم، نگهدارنده و حافظ شعائر و آداب و رسوم بی‌شماری نظیر این آیین است. همچنین گاهی همبستگی کامل میان آیین و تصویر ادبی وجود دارد و گاهی شعائر و آیین‌ها ازنظر صورت یا محتوا، متأثر از نفسانیات شاعر و عوامل خارجی تغییر یافته و دگرگون شده‌اند.</p> <p>The &quot;falling into a jar&quot; motif along with its other changed forms is rooted in the rituals of death and rebirth festivals in the ancient Iran. Although this ceremony has vanished, its images exist in Persian poetry and folktales. In this paper the researchers have explored a number of stories, proverbs and figures of speech that contain this ceremony. The result of this research shows that literature preserves these customs and festivals. In addition, there is a strong connection between this ceremony and literary images, and sometimes the structure or themes have been changed by the poet&rsquo;s feelings or social conditions.</p> ضرب‌المثل فارسی , قصه‌های عامیانه , بن‌مایه درکوزه‌افتادن , اسطوره مرگ , Persian proverbs, folktale, the “falling into a jug” motif, death. 29 45 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-31&slc_lang=fa&sid=1 Yadollah Jalali Pandari یداله جلالی پنداری jalali@yazd.ac.ir 1003194753284600969 1003194753284600969 Yes دانشیار دانشگاه یزد Sakineh Abbasi سکینه عباسی abbasisakineh@ymail.com 1003194753284600970 1003194753284600970 No دانشجوی دکتری دانشگاه یزد