fa نقش یک نقطه در قرائت کلمه و تأثیر آن در سوق معنای شعر حافظ پژوهشي Research <p>بعضی کاتبان نسخه‌های خطی دیوان حافظ و ازآن‌جمله کاتبان سده نهم هجری در امر کتابت به سبب شتاب‌کاری یا بی‌اهمیت‌دانستن نقطه درقالب کلمه، در قید نقطه در جای صحیح آن تسامح کرده‌اند یا آن را از قلم انداخته‌اند.<br> برای مصحح دیوان حافظ به‌ویژه هنگام استناد به ضبط نسخه‌های خطی این اشکال پیش می‌آید که کلمه‌ای را که فرضاً نقطه حرف اول آن ساقط است نه می‌توان در ردیف نسخه‌هایی منظور کرد که در آن موضع یک فعل مثبت کتابت کرده‌اند و نه جزء آن گروهی که آن کلمه در آن نسخه‌ها معرف یک فعل منفی است.<br> درضمنِ سه نمونه&shy;ای که در این مقاله مطرح شده است، مشخص می‌شود که مصححان دیوان حافظ نتوانسته‌اند با پذیرش معنی و تفسیری معین از بعضی ابیات حافظ در کتابت آن کلمه محل اختلاف نیز به توافق برسند. مسئله انس و عادت با یک قرائت خاص یا جانبداری از متن یا یک چاپ ویژه، مانع از آن شده است که چنین توافقی ایجاد شود.</p> <p>Some of the scribes of manuscripts of the poems of Hafiz, including the scribes of the ninth century AH, due to their haste or because they thought little of the importance of diacritical points in the words, did not care for the right position of point in writing or even sometimes omitted it.For the editor of the poetry of Hafiz, especially in his reference toand use of the manuscripts, the problem is that when a word whose first letter, for example, has no pointhe can neither put the word among those manuscripts that take the word as a positive verb nor among those where the word is written as a negative verb.The three examples given in this article show that the editors of the poetry of Hafiz could not come to an agreement regarding the writing of the word in question on the basis of a certain meaningor interpretation of some of the verses of Hafiz. Indeed interest in one reading or following one editionhave made this agreement impossible.</p> حافظ , دگرسانی‌های دیوان حافظ , نقطه محذوف در نسخ خطی , Hafiz, Varience in the Poetry of Hafiz, omitted diacritical point in manuscripts 7 16 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-16&slc_lang=fa&sid=1 Salim Neysari سلیم نیساری 10031947532846001013 10031947532846001013 Yes عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی