fa جایگاه شوهر آهو خانم در ادبیات داستانی فارسی پژوهشي Research <p>علی‌محمد افغانی با انتشار نخستین رمانش، <em>شوهر آهوخانم</em>، به اوج شهرت ادبی رسید. انتشار این رمان در سال 1340 با توجه به خلأ فعالیت خلاقّه ادبی در سال‌های پس از کودتای 28 مرداد 1332 و علل و عوامل اجتماعی، ادبی و تاریخی دیگری که در متن مقاله به آن‌ها پرداخته‌ایم، با استقبال شگفت‌انگیز خوانندگان روبه‌رو شد. در پی استقبال خوانندگان، منتقدان ادبی نیز به ستایش نویسنده و رمان او پرداختند و از علی‌محمد افغانی به‌عنوان &quot;بزرگ‌ترین رمان‌نویس معاصر&quot; و از رمان<em> شوهر آهوخانم </em>به‌عنوان &quot;بزرگ‌ترین رمان قرن&quot; یاد کردند. اما افغانی با اینکه بعدها رمان‌های دیگری نوشت به دلایلی که بدان‌ها پرداخته‌ایم هیچ‌گاه نتوانست اقبال خوانندگان و منتقدان را مجدداً به دست آورد. اکنون نیم‌قرن پس از انتشار این رمان و پیوستن آن به تاریخ رمان‌نویسی معاصر ایران، می‌توان با توجه به همه جوانب، به بررسی جایگاه علی‌محمد افغانی و رمان برجسته او در سیر تکوین و تکامل رمان فارسی پرداخت و همچنین تأثّر نویسنده را از ادبیات داستانی پیش از او و تأثیرش را بر داستان‌های پس از او نشان داد. وجوه جامعه‌شناختی و ادبی این رمان نیز در این مقاله بررسی شده است تا علل مقبولیت این اثر در بین خوانندگان و جایگاهش در رمان فارسی دقیق‌تر تبیین شود.</p> <p>Having published his first novel, Ali Mohammad Afghani (born in 1925, Kermanshah) reached the top of his literary career. Considering the dearth of creative literary activities in the years following the coup of 18^th August 1953 and other social, literary and historical reasons discussed in the paper, the novel (written in 1961) was remarkably acclaimed by the readers.Following this acclamation, literary critics also appreciated the author as the greatest contemporary novelist and his work as the greatest novel of the century. Although Afghani wrote several other novels, because of certain reasons discussedin the article he could never regain the acceptance of the readers.Now after half a century of the publication of the novel and its becoming one of the classics in the history of contemporary novel-writing in Iran, we have a new study of the role Ali Mohammad Afghani and his outstanding book in the formation and development of Persian novel.Moreover, we try to show how he has been affected by earlier narrative literature and his impact on subsequent novels.In order to clarify the reasons behind the books popularity with the readers and its position among Persian novels, the sociological and literary dimensions of the work are discussed in this article.</p> <p></p> علی‌محمد افغانی , شوهر آهوخانم , رمان فارسی , نقد جامعه‌شناختی , Ali Mohammad Afghani, Showhar-e- Ahokhanom (“The Husband of Lady Ahu”), Persian novel, sociological criticism 29 47 http://jpll.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3-33&slc_lang=fa&sid=1 Asgar Asgari Hasanaklou عسگر عسگری حسنکلو asgari1354@yahoo.com 10031947532846005923 10031947532846005923 Yes استادیار دانشگاه خوارزمی Hossein Bayat حسین بیات 10031947532846005924 10031947532846005924 No استادیار دانشگاه خوارزمی